Σφοδρή αντίκρουση ΥΠΕΘΟ στο ΠΑΣΟΚ για δάνεια: Το «κυπριακό μοντέλο» στο στόχαστρο

Σε μια έντονη διαμάχη προχώρησε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, αναφορικά με την πρόταση του ΠΑΣΟΚ για τα «κόκκινα» δάνεια. Το υπουργείο αμφισβητεί την εφαρμογή του λεγόμενου «κυπριακού μοντέλου» και επισημαίνει τους κινδύνους που συνεπάγεται η καθολική ρύθμιση, η οποία θα έδινε τη δυνατότητα στους οφειλέτες να αγοράζουν τα δάνειά τους με προκαθορισμένες εκπτώσεις.

Κατά την υπουργική ανακοίνωση, η Κύπρος δεν παρέχει τέτοιες εξουσίες και παρατηρεί ότι ήδη υπάρχουν εναλλακτικές ρυθμίσεις για τη μερική διαγραφή των δανείων στην Ελλάδα μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας. Επίσης, αναδεικνύει ζητήματα συμβατότητας με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, προειδοποιώντας ότι μια οριζόντια ρύθμιση θα μπορούσε να δημιουργήσει αρνητικά κίνητρα για τους υπεύθυνους δανειολήπτες, με αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί το κόστος της πιστοδότησης συνολικά.

Στην ανακοίνωσή του το Υπουργείο αναφέρει:

Στο ΠΑΣΟΚ μοιράζουν ανέξοδες υποσχέσεις και στέλνουν τον λογαριασμό στους συνεπείς

Όπως φαίνεται, το ΠΑΣΟΚ ξεχνά γρήγορα τις οδυνηρές εμπειρίες της περασμένης δεκαετίας. Η επιδίωξή του για εύκολες υποσχέσεις θυμίζει κυρίως εκείνους που κάποτε καλούσαν σε λογοδοσία.

Η προσέγγιση της είναι γνωστή: απόλυτες αποφάσεις, απλοί διακανονισμοί, ευρωπαϊκοί κανονισμοί που θεωρούνται εμπόδιο, και η επιθυμία να παρακάμψουν την πραγματικότητα, εάν αυτή δεν τους ευνοεί.

Μέσα από τέτοιες προτάσεις, η απόσταση από τις οικονομικές αντιλήψεις του 2015 φαίνεται να κονταίνει ανησυχητικά.

Πραγματικότητα στην Κύπρο

Το ΠΑΣΟΚ αναφέρεται σε ένα «κυπριακό μοντέλο» που στην πραγματικότητα δεν προβλέπεται από την κυπριακή νομοθεσία.

Σύμφωνα με το άρθρο 18 του κυπριακού Ν. 169(I)/2015, πριν από την πώληση μια πιστωτικής διευκόλυνσης, ο δανειολήπτης μπορεί να υποβάλει μια πρόταση αγοράς. Ο νόμος καταγράφει: «οι δανειολήπτες, οι εγγυητές τους και οι πάροχοι εξασφάλισής τους, εάν το επιθυμούν, δύνανται εντός χρονικής περιόδου σαράντα πέντε (45) ημερών […] να υποβάλουν πρόταση αγοράς της υπό πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης».

Σχετικά με τα τμήματα του χαρτοφυλακίου: «ειδοποιεί με επιστολή τον εμπλεκόμενο δανειολήπτη […] όπως εντός χρονικής περιόδου σαράντα πέντε (45) ημερών […] υποβάλουν πρόταση, εάν το επιθυμούν, για αγορά της υπό πώληση πιστωτικής διευκόλυνσης».

Ωστόσο, ο κυπριακός νόμος δεν κατοχυρώνει δικαίωμα στον δανειολήπτη να αποκτήσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο ποσοστό της αξίας του. Αντίθετα, παρέχει τη δυνατότητα υποβολής πρότασης με βάση την τρέχουσα αξία του δανείου.

Απαντήσεις του ΣΥΡΙΖΑ στον Κώστα Τζαβάρα

Σχετικές διευκρινίσεις περιλαμβάνονται και σε απάντηση της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους το 2018, σχετικά με ερώτηση του τότε Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου της Νέας Δημοκρατίας, Κώστα Τζαβάρα.

Στην απάντηση, με ημερομηνία 11.1.2018, γίνεται αναφορά στο ότι: «Με κρυφή την προσφορά κάποιου fund, δίνεται η δυνατότητα στο πιστωτικό ίδρυμα να δημοσιοποιήσει την πρόθεση του να πωλήσει απαίτηση […] και να αναμείνει 45 ημέρες για αντίδραση του δανειολήπτη (πρόταση εξαγοράς) ή να στείλει επιστολή στον δανειολήπτη με την οποία τον καλεί να υποβάλλει πρόταση εξαγοράς εντός 45 ημερών ενόψει της πώλησης του δανείου του».

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η ερώτηση του Κώστα Τζαβάρα υποβλήθηκε πριν την έκδοση της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/1023, η οποία εν συνεχεία καθόρισε ένα σαφές πλαίσιο για το ζήτημα αυτό.

Σύγκριση με την Ελλάδα

H Ελλάδα διαθέτει ανάλογη διαδικασία, μέσω του Κώδικα Δεοντολογίας, σύμφωνα με την οποία οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τις οφειλές τους, είτε με εφάπαξ καταβολή και διαγραφή υπολοίπων είτε μέσω άλλων λύσεων, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική τους κατάσταση.

Η παραπάνω διαδικασία ισχύει στους αναθεωρημένους και στους αρχικούς κώδικες, όπου «Διακανονισμός Απαιτήσεων» σημαίνει εξωδικαστική εννοιολογική συμφωνία, που αναφέρεται σε εφάπαξ καταβολές ή σε τμηματικές καταβολές με πιθανότητα μερικής διαγραφής της απαίτησης.

Άρα, η Ελλάδα προσφέρει ήδη έναν παρόμοιο μηχανισμό: ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει ρύθμιση με βάση την προσωπική του οικονομική κατάσταση.

– Καθώς η διαδικασία προσαρμόζεται στις ανάγκες του οφειλέτη.

– Λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές του δυνατότητες και οι εύλογες δαπάνες διαβίωσής του.

Συνεπώς, η διάκριση είναι σαφής: οι οφειλέτες έχουν τη δυνατότητα να προτείνουν εφάπαξ εξόφληση με βάση την πραγματική τους κατάσταση, χωρίς να θεσπίζεται ένα οριζόντιο δικαίωμα εξαγοράς στο προκαθορισμένο ποσοστό.

Κανονισμοί Ευρωπαϊκής Ένωσης

Επιπλέον, υπάρχει και η διάσταση του ευρωπαϊκού δικαίου. Μια ρύθμιση που θα υποχρέωνε τους πιστωτές να δεχτούν ένα καθορισμένο ποσοστό απαίτησης, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, θα ισοδυναμούσε με αναδιάρθρωση που θα έπρεπε να είναι συμβατή με την αρχή «best-interest-of-creditors test» της Οδηγίας (ΕE) 2019/1023.

Αυτή η αρχή, όπως ορίζει η Οδηγία, αποτρέπει τις διακριτικές αποδόσεις σε περίπτωση ρευστοποίησης περιουσίας, για να προστατεύσει τους πιστωτές.

Συνεπώς, δεν είναι δυνατόν να θεσπιστεί ένα καθολικό ποσοστό εξαγοράς, χωρίς να εξετάζονται τα πραγματικά δεδομένα κάθε οφειλέτη: περιουσία, εισόδημα και ικανότητα αποπληρωμής.

Ποιος θα συνέχιζε να πληρώνει το δάνειό του, αν ήξερε ότι μπορεί να εξοφλήσει ένα κομμάτι της οφειλής του, αφήνοντας το δάνειο να «κοκκινίσει»;

Επιπλέον, η θεσμοθέτηση τέτοιας δυνατότητας απειλεί την ηθική διάσταση της πιστοποίησης. Γιατί θα έπρεπε να παραμείνει πιστός ο δανειολήπτης, αν μπορεί να εξοφλήσει με έκπτωση αφήνοντας το δάνειο πεδίο αναβλητικότητας;

Ποιο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα θα συνέχιζε να δανείζει υπό τέτοιες συνθήκες; Το πιθανό αποτέλεσμα θα ήταν λιγότερη και ακριβότερη πιστοδότηση, επηρεάζοντας αναμφίβολα επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Σημείωση προς το ΠΑΣΟΚ

Η πραγματικότητα διαφέρει σημαντικά από την εικόνα που προσπαθεί να προβάλλει το ΠΑΣΟΚ.

• Η Κύπρος δεν παρέχει τέτοιο δικαίωμα αγοράς δάνειο σε καθορισμένο ποσό.

• Η Ελλάδα προσφέρει ήδη μηχανισμούς ρύθμισης και διαγραφής οφειλών.

Στο πλαίσιο αυτό, τίθεται το εξής ερώτημα προς το ΠΑΣΟΚ:

Πού ακριβώς αναφέρεται στον κυπριακό νόμο η δυνατότητα του οφειλέτη να εξαγοράσει το δάνειό του σε συγκεκριμένο ποσοστό;

Μια τέτοια διάταξη, ανεξαρτήτως όπου και αν αναζητηθεί στον κυπριακό νόμο, δεν υφίσταται.

Αποτελέσματα κυβερνητικών πολιτικών στον τομέα του ιδιωτικού χρέους

Αντίθετα, οι πολιτικές που υιοθετεί η Κυβέρνηση από το 2019 αποδίδουν μετρήσιμα αποτελέσματα στον τομέα του ιδιωτικού χρέους. Συγκεκριμένα:

• Ο δείκτης του ιδιωτικού χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ για την Ελλάδα το 2025 φτάνει το 96,6%, ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι 119,3%. Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 15η θέση.

• Από το 2018 το ποσοστό του Ληξιπρόθεσμου Ιδιωτικού Χρέους έχει μειωθεί κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες, κλείνοντας στο 56,7% το Q1 2026.

• Στους χρηματοδοτικούς φορείς, τα κόκκινα δάνεια έχουν μειωθεί από 99,7 δισεκατομμύρια ευρώ το 2018 σε 72,34 δισεκατομμύρια σήμερα, με αισθητή βελτίωση του δείκτη ΜΕΔ/Εξυπηρετούμενο δανεισμό.

Διαβάστε επίσης

Βρετανικά πανεπιστήμια: Σχεδόν τα μισά στο «κόκκινο» – Πώς και γιατί χάθηκε το… χρυσωρυχείο των ξένων φοιτητών

OpenAI: Δώρα στους υπαλλήλους ελβετικά ρολόγια αξίας 1 εκατ. ευρώ

EssilorLuxottica: O εμφύλιος της δυναστείας πίσω από τη Ray-Ban – Μάχη για την περιουσία των €40 δισ.

Για περισσότερες ειδήσεις σχετικά με την επικαιρότητα επισκεφτείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ.