Σερβία: Οι φοιτητές που ανατρέπει ριζικά το πολιτικό τοπίο

Ανατρεπτικές εξελίξεις σημειώνονται στη Σερβία, καθώς η ταχεία άνοδος της Φοιτητικής Λίστας σηματοδοτεί τη λήξη της μακρόχρονης κυριαρχίας του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, οδηγώντας σε ριζικές αλλαγές στο κεντρικό μοντέλο εξουσίας που είχε εγκαθιδρυθεί από το 2014. Η διαμαρτυρία κατά της κρατικής διαφθοράς και της προνομιακής μεταχείρισης του συστήματος εξελίχθηκε, μέσω δύο χρόνων διαρκών κινητοποιήσεων, σε ένα δυναμικό ρεύμα πολιτικής μεταρρύθμισης.

Η εν λόγω πολιτική αλλαγή εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον προσανατολισμό της Σερβίας στον διεθνή χάρτη, καθώς η στάση της νέας κυβέρνησης απέναντι στις ευαίσθητες ισορροπίες που διατηρεί μέχρι σήμερα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη Ρωσία και την Κίνα, καθώς και τις επιχειρηματικές πιέσεις από τις ΗΠΑ αναμένεται να είναι κρίσιμη.

🇷🇸 HISTORICAL BREAKTHROUGH IN SERBIA: VUČIĆ ADMITTED DEFEAT! STUDENTS HAVE ABSOLUTE MAJORITY!

​Aleksandar Vučić appeared at the SNS headquarters and made an unprecedented statement!

– “Based on a representative sample, it is absolutely clear that we lost these elections.”

– The student movement (Studentska lista) takes power, securing 135–140 seats in the 250-member Skupsztina!

​Live coverage by N1 reveals the dramatic finale!

– National turnout: 69.1% by 20:00 (Niš 73.6%, Kragujevac 75%)!

– Over 300 official reports of electoral offenses recorded by CeSID.

– Desperate regime violence in the final moments: In Altina, attackers in helmets jumped out of an off-road Defender and sprayed pepper spray in the faces of waiting voters. In Kraljevo, a local student group was attacked, but residents across the country rushed to city offices to oversee the protocols.

– As Srđan Milivojević (DS) summarized: “In the clash between the mafia and Serbia, Serbia won.”

​The streets of Belgrade erupted – cheers, fireworks, and traditional dances continue. After 12 years, the authoritarian wall has collapsed in the Balkans!
​#SzerbiaVálaszt #WyboryWSerbii #Serbia #wybory #Vučić #StudentiPobeđuju #GotovJe #Belgrad

— Zoltán (@csorike1520) October 25, 2026

Εκλογικές ανατροπές με ιστορική συμμετοχή και πτώση του παλαιού καθεστώτος

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα του, αναγνωρίζοντας την επικράτηση της «Φοιτητικής Λίστας» στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Όπως μαρτυρούν τα προσαρμοσμένα αποτελέσματα της Εκλογικής Επιτροπής (RIK) και οι τελικές εκτιμήσεις των CeSID/Ipsos (με καταμετρημένα περισσότερα από 96%-97% των εκλογικών τμημάτων), η κατανομή των ποσοστών και των εδρών στο 250μελές κοινοβούλιο έχει διαμορφωθεί ως εξής:

• Φοιτητική Λίστα (Students’ List): 52,7% – 53,3% 135 – 141 έδρες (Απόλυτη πλειοψηφία)
• Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS / Βούτσιτς): 39,2% – 39,7% 103 – 105 έδρες
• Κόμματα Εθνικών Μειονοτήτων (π.χ. Ούγγροι της Βοϊβοντίνα, Αλβανοί κ.α.): 6 – 7 έδρες συνολικά (εξαιρούνται από το εκλογικό όριο του 3%)

Η συμμετοχή πλησίασε το 70%, φτάνοντας το υψηλότερο ποσοστό από την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας το 1992. Οι μακριές ουρές έξω από τα εκλογικά κέντρα σε όλη τη χώρα μαρτυρούν τη θέληση ενός λαού που πίεσε αδιάκοπα για δύο χρόνια.

Η κίνηση για πρόωρες εκλογές τον Σεπτέμβριο ήταν μια στρατηγική του Σέρβου ηγέτη προκειμένου να μεταφέρει τη διαμάχη από τους δρόμους στην κάλπη. Δεδομένου ότι δεν μπορούσε να ζητήσει τρίτη προεδρική θητεία, υπέβαλε την παραίτησή του με στόχο να επανέλθει στην πρωθυπουργία. Η εν λόγω στρατηγική απέτυχε οικτρά, καθώς η εκλογική αναμέτρηση εξελίχθηκε σε γενικό δημοψήφισμα κατά του πολιτικού συστήματος που ο ίδιος είχε οικοδομήσει.

🇷🇸 After nearly 2 years of almost daily peaceful protests across Serbia, students have won the elections, defeating the country’s autocrat Vucic.

Video by Student List who will govern the country. https://t.co/m4ngvvzEFn

— kos_data (@kos_data) October 25, 2026

Από την τραγωδία του Νόβι Σαντ στην πολιτική αφύπνιση

Η πολιτική κρίση ξεκίνησε ύστερα από την κατ’ κατάρρευση του στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, στις 1 Νοεμβρίου 2024. Το γεγονός αυτό πυροδότησε κύμα οργής για τις παραλείψεις σε κατασκευαστικά ζητήματα, ενώ οι αρχές προσπάθησαν να αποκρύψουν τις ευθύνες. Η αστυνομική επίθεση κατά φοιτητών της Σχολής Δραματικών Τεχνών του Βελιγραδίου στις 22 Νοεμβρίου ενίσχυσε τις κινητοποιήσεις σε όλη τη χώρα.

Οι φοιτητές καθόρισαν ανοιχτές συνελεύσεις, γνωστές ως ολομέλειες, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια μέσω της εναλλαγής εκπροσώπων και της απουσίας ενός επικεφαλής ή κεντρικής εξουσίας. Οι αρχικές τους διεκδικήσεις αφορούσαν την αποκάλυψη της αλήθειας σχετικά με τον σταθμό, την δίωξη των υπευθύνων και την αύξηση χρηματοδότησης για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η κορύφωση αυτού του κινήματος σημειώθηκε στις 15 Μαρτίου 2025, όταν περισσότερα από 320.000 άτομα συγκεντρώθηκαν στο Βελιγράδι, με το κίνημα να μετατρέπεται σε έναν νέο πολιτικό σχηματισμό που συγκέντρωσε υποστήριξη από ευρύτερες κοινωνικές ομάδες, περιλαμβάνοντας αγρότες, εκπαιδευτικούς και καλλιτέχνες.

Στις πορείες επικρατούσαν πάντα μεγάλοι σταυροί και εθνικά σύμβολα, δείχνοντας ότι παρά την νεανική του βάση, το κίνημα συνδιαλέγεται με την σερβική παράδοση και αναδεικνύει το πατριωτικό στοιχείο ως κεντρικό σημείο ενότητας.

Serbia, 2026. We watched the student protests for days. No fires, no looting, just peace. Serbian flags and crosses everywhere. If there was foreign interference we’d see EU flags and chaos. For now we trust these students. They are not left-wing. They are patriotic in their own way.

— RadioGenoa (@RadioGenoa) October 26, 2026

Το προφίλ των υποψηφίων και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν

Η Φοιτητική Λίστα συμμετείχε στις εκλογές χωρίς καμιά παραδοσιακή πολιτική ηγεσία, επιλέγοντας 250 υποψήφιους μέσω αμεσοδημοκρατικών διαδικασιών, κυρίως από τον ακαδημαϊκό και επιστημονικό χώρο και την κοινωνία των πολιτών. Στην ηγεσία του ψηφοδελτίου τοποθετήθηκε ο καρδιολόγος Ιλία Σρντάνοβιτς από την Ιατρική Σχολή του Νόβι Σαντ, χωρίς βέβαια αυτή η τοποθέτηση να τον καθιστά αυτόματα υποψήφιο για την πρωθυπουργία. Στη λίστα συμμετέχουν επίσης προσωπικότητες όπως ο πρώην πρόεδρος της Euroleague Ντέγιαν Μποντιρόγκα, ο ηθοποιός Τίχομιρ Σάντιτς και άλλοι εξέχοντες επιστήμονες και νομικοί.

Οι υποψήφιοι επιλέχθηκαν με αυστηρά κριτήρια που καθορίστηκαν αποκλειστικά από τις φοιτητικές συνελεύσεις, αποκλείοντας οποιονδήποτε είχε προηγούμενη κομματική εμπλοκή με τα κυβερνητικά ή παραδοσιακά κόμματα της αντιπολίτευσης. Η επόμενη ημέρα βρίσκει το κίνημα αντιμέτωπο με μια μεγάλη πρόκληση: τη διαχείριση της κυβερνητικής εξουσίας, το διορισμό πρωθυπουργού και τη στελέχωση υπουργείων με συλλογικές διαδικασίες, διατηρώντας παράλληλα το ήθος και τους στόχους του για ανεξάρτητη Δικαιοσύνη, καταπολέμηση της διαφθοράς και ενίσχυση των δημόσιων υπηρεσιών εκπαίδευσης και υγείας.

Οι διεθνείς εξελίξεις και οι ισορροπίες με την Ευρώπη, τη Ρωσία, την Κίνα και τις ΗΠΑ

Η αλλαγή της πολιτικής σκηνής στη Σερβία δημιουργεί ανησυχίες και προσδοκίες στους διεθνείς εταίρους της χώρας. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα εξέφρασαν τα συγχαρητήριά τους προς τη Φοιτητική Λίστα, επισημαίνοντας την προθυμία τους να στηρίξουν μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς. Παρά την εγνωσμένη υποστήριξη αυτή, η νίκη δεν συνεπάγεται άμεση στροφή προς μια καθαρά φιλοευρωπαϊκή κατεύθυνση, καθώς οι προτεραιότητές της φαίνεται να είναι οι εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, με μια πολυπολική προσέγγιση ενάντια στην ένταξή της σε διεθνείς στρατηγικούς σχηματισμούς.

Gerakan mahasiswa Serbia berhasil menggoyahkan dominasi 14 tahun Aleksandar Vučić. Berawal dari tragedi runtuhnya kanopi stasiun yang menewaskan 16 orang, gelombang protes ini menjelma gerakan nasional yang menggerus dukungan partai berkuasa hingga kalah dalam pemungutan suara. https://t.co/VjenZVAdVI

— BBC News Indonesia (@BBCIndonesia) October 26, 2026

Η νέα ηγεσία θα χρειαστεί να διαχειριστεί τις παραδοσιακές σχέσεις με τη Μόσχα, η οποία προμηθεύει τη Σερβία με φυσικό αέριο, καθώς και τις σημαντικές επενδύσεις της Κίνας στις υποδομές της χώρας. Το κίνημα δεν έχει δεσμευτεί να απορρίψει τις παραδοσιακές πολιτικές ισορροπιών και διατηρεί αρνητική στάση σε ενδεχόμενες κυρώσεις στην Ρωσία, καθώς επίσης και μια σκληρή στάση σχετικά με το Κόσοβο, το οποίο θεωρεί σερβικό έδαφος. Οι μελλοντικές επιλογές της νέας κυβέρνησης θα καθορίσουν αν η πολιτική ανατροπή θα οδηγήσει σε έναν ριζικό γεωπολιτικό επαναπροσανατολισμό ή σε μια νέα μορφή πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής της Σερβίας.

Δείτε επίσης: