
Η τιμή της βενζίνης στην Ευρώπη διαμορφώνεται από διάφορους παράγοντες, δεν περιορίζεται μόνο στο κόστος του πετρελαίου και στους διεθνείς δείκτες αγοράς. Ένα σημαντικό ποσοστό του κόστους που πληρώνουν οι οδηγοί στα πρατήρια προορίζεται για το κράτος μέσω ειδικών φόρων κατανάλωσης, φόρων άνθρακα και ΦΠΑ.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, οι φόροι αποτελούν κατά μέσο όρο το 47,3% της τελικής τιμής της βενζίνης, που σημαίνει περίπου 0,976 ευρώ ανά λίτρο. Σε πολλές χώρες οι φορολογικές επιβαρύνσεις ξεπερνούν το ένα ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις, οι κρατικές εισφορές καλύπτουν ακόμα και περισσότερο από το μισό της συνολικής τιμής που βλέπει ο καταναλωτής.
Στο μεταξύ, η τιμή της αμόλυβδης Euro-super 95 είναι σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς η ευρωπαϊκή αγορά υφίσταται πιέσεις από τις αυξήσεις στο κόστος ενέργειας, τα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων και τη φορολογία.
Η κατανόηση της φορολογίας των καυσίμων στην Ευρώπη βασίζεται σε δύο κύριες συνιστώσες.
Πρώτον, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης (ΕΦΚ), ένας σταθερός φόρος ανά λίτρο που παραμένει αμετάβλητος σε περιόδους αυξομείωσης των διεθνών τιμών πετρελαίου. Πολλές χώρες προσθέτουν και άλλες επιβαρύνσεις, όπως φόρους άνθρακα ή ειδικές εισφορές για τη διαχείριση στρατηγικών αποθεμάτων.
Δεύτερον, ο ΦΠΑ υπολογίζεται στην τελική τιμή μετά τους υπόλοιπους φόρους, με αποτέλεσμα οι οδηγοί να πληρώνουν φόρο και για τους φόρους που ήδη υπάρχουν.
Αυτό εξηγεί γιατί η τελική τιμή στην αντλία δεν ακολουθεί πάντα την πτώση των διεθνών τιμών αργού πετρελαίου.
Η Ολλανδία κατέχει τη «πρωτοκαθεδρία», με συνολικούς φόρους που φθάνουν τα 1,270 ευρώ ανά λίτρο. Ο ειδικός φόρος κατανάλωσης είναι περίπου 0,845 ευρώ, ενώ ο ΦΠΑ 21% προσθέτει 0,422 ευρώ. Σε σύνολο, οι φόροι αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 52% της τελικής τιμής.
Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Δανία, με συνολικούς φόρους 1,230 ευρώ ανά λίτρο. Η χώρα αυτή συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πιο ακριβές σε τιμές βενζίνης στην ΕΕ, με τον ΦΠΑ 25% να αποτελεί σημαντική παράμετρο επιβάρυνσης.
Η Φινλανδία ακολουθεί με φορολογία στα 1,193 ευρώ ανά λίτρο, συνδυάζοντας φόρο στην κατανάλωση καυσίμων, πρόσθετους φόρους για τις εκπομπές CO2 και έναν υψηλό ΦΠΑ 25,5%.
Η Γερμανία έχει επίσης ψηλές επιβαρύνσεις, με συνολικό απελευθερωτικό φόρο 1,179 ευρώ ανά λίτρο, περιλαμβάνοντας φόρο ενέργειας και άνθρακα.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε υψηλή θέση στην ευρωπαϊκή κατάταξη, με συνολικό φορολογικό βάρος που φτάνει τα 1,133 ευρώ ανά λίτρο.
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ανέρχεται στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ο ΦΠΑ 24% προσθέτει περίπου 0,418 ευρώ στην τελική τιμή.
Λαμβάνοντας υπόψη και άλλες μικρές επιβαρύνσεις, η φορολογία ισοδυναμεί με περίπου 52,5% της τιμής στην αντλία, καθιστώντας την ελληνική αγορά μία από τις εκείνες όπου το κόστος των καυσίμων σχετίζεται έντονα με κρατικές επιβαρύνσεις.
Επιπλέον, οι φορολογικές επιβαρύνσεις δεν είναι οι μόνες που επηρεάζουν την τελική τιμή. Οι διυλιστικές διαδικασίες, που εκφράζουν τη διαφορά μεταξύ κόστους αργού πετρελαίου και τιμής πώλησης των τελικών παραγόμενων προϊόντων, παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο.
Το τελευταίο διάστημα, τα περιθώρια διύλισης έχουν αυξηθεί, προσθέτοντας σημαντικό κόστος στην τιμή της βενζίνης και κυρίως του ντίζελ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η διυλιστική αγορά έχει επιφέρει σημαντική αύξηση στην τιμή ανά λίτρο, πλήττοντας τους καταναλωτές.
Έτσι, οι οδηγοί στην Ευρώπη αντιμετωπίζουν μια «συνθήκη» επιβαρύνσεων: οι διεθνείς τιμές ενέργειας και το σταθερό και υψηλό φορολογικό βάρος συνθέτουν μία δύσκολη πραγματικότητα.
Η κατάσταση με τη βενζίνη στην Ευρώπη μπορεί να συνοψιστεί στη διαπίστωση ότι σε πολλές χώρες, ο οδηγός γεμίζει το ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου του, αλλά ταυτόχρονα και τα κρατικά ταμεία. Κάπου ανάμεσα στη βενζίνη, τον ΦΠΑ και τον ΕΦΚ, το αυτοκίνητο αρχίζει να φαίνεται λιγότερο ως μέσο μεταφοράς και περισσότερο ως… φορολογική επένδυση σε τέσσερις τροχούς.
Διαβάστε επίσης:
Bloomberg: Η Ελλάδα στην τετράδα των χωρών που θα εμφανίσουν πλεόνασμα φέτος – Δανείζεται φθηνότερα από Γαλλία, Ιταλία
Goldman Sachs: «Καμπανάκι» στις κυβερνήσεις – Μειώστε τις δαπάνες για να πέσει το κόστος δανεισμού
Πώς τα Sebago έγιναν κλασικό παπούτσι της ανδρικής γκαρνταρόμπας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ