Οικονομική στήριξη στα παιδιά: Πότε χρειάζεται δήλωση στην εφορία;

Ποιες είναι οι πραγματικές συνέπειες χρηματικών μεταβιβάσεων από γονείς, παππούδες ή άλλους συγγενείς προς τα παιδιά; Κάθε χρόνο, περίπου 100 φορολογούμενοι προσφεύγουν στη Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, καθώς αδυνατούν να κατανοήσουν γιατί η εφορία τους επιβάλλει φόρους και πρόστιμα λόγω μη υποβολής δήλωσης δωρεάς.

Ο φόρος δωρεάς δεν είναι κάτι νέο, καθώς υφίσταται εδώ και πάνω από 50 χρόνια (από το 1973). Συνεπώς, οι μεταφορές ακινήτων ή χρημάτων από γονείς σε παιδιά δεν είναι ποτέ αφορολόγητες. Το αφορολόγητο ποσό των 800.000 ευρώ, που ισχύει από το 2021, έρχεται σε ισχυρή αντίθεση με το παρελθόν, όπου ισχύαμε άλλες κλίμακες και περιορισμοί.

Η διείσδυση της ψηφιακής τεχνολογίας και η εφαρμογή του IRIS έχουν αναδείξει την άγνοια πολλών νοικοκυριών σχετικά με αυτό το ζήτημα, που συχνά αντιλαμβάνονται τις συνέπειες μόλις τις βιώσουν οι ίδιοι.

Σε καταστάσεις αδικίας από εφαρμογή φορολογικών κανονισμών, η ΔΕΔ έχει αποδειχθεί σωτήρας, με έναν όμως ιδιαίτερο περιορισμό: δεν μπορεί να ανατρέψει υπάρχοντες νόμους. Οι πολίτες, που συχνά είναι ανενημέρωτοι σχετικά με τη νομοθεσία, δεν υπάγονται πάντα στον «προστατευτικό μανδύα» της ΔΕΔ.

Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο περιστατικό με έναν παππού και μια γιαγιά που έστελναν μικρά ποσά στη φοιτήτρια εγγονή τους. Μετά από 9 μήνες και συνολικά 700 ευρώ, η εφορία θεώρησε τις αποστολές αυτές ως άτυπες δωρεές και επέβαλε πρόστιμο 105 ευρώ. Η φοιτήτρια, ασκώντας προσφυγή στη ΔΕΔ, υποστήριξε ότι αυτά τα ποσά δεν συνιστούν ουσιαστικά στοιχεία δωρεάς, αλλά η ΔΕΔ δεν μπορούσε να την υποστηρίξει χωρίς νομικό έρεισμα.

Ο λόγος που δεν μπορούσε η ΔΕΔ να την δικαιώσει ήταν διττός:

• Πρώτον, οι ελέγχοι στους τραπεζικούς λογαριασμούς δεν αφορούσαν την εγγονή, αλλά προέρχονταν από ευρύτερη φορολογική έρευνα.
• Δεύτερον, η εγγονή επιχείρησε να υποβάλει εκπρόθεσμη δήλωση με επιφύλαξη, κάτι που σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας δεν επιτρέπει επιστροφή ή διαγραφή συγκεκριμένων οφειλών.

Η άγνοια κοστίζει

Μεγάλη είναι η άγνοια ακόμη και σε περιπτώσεις υψηλότερων ποσών. Το 2022, φορολογικός έλεγχος εντόπισε μεταφορά 668.566 ευρώ από μητέρα προς κόρη, με στόχο την εξόφληση προμηθευτών. Η εφορία επέβαλε πρόστιμο 100.285 ευρώ λόγω μη υποβολής δήλωσης δωρεάς. Παρόλο που η ΔΕΔ μείωσε το ποσό σε 65.035 ευρώ αναγνωρίζοντας ορισμένες μεταφορές ως αφορολόγητες, η απόφαση για τα υπόλοιπα ποσά παρέμεινε αυστηρή.

Υπογραμμίζεται ότι οι μεταφορές χρημάτων πρέπει να πραγματοποιούνται μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων για να επιτευχθεί το αφορολόγητο. Η ΑΑΔΕ υπενθυμίζει ότι μόνο οι μεταφορές που γίνονται από τον λογαριασμό του δωρητή θεωρούνται αφορολόγητες.

«Διαφορετικά τερτίπια»

Το υψηλό αφορολόγητο προσελκύει επίσης συγγενείς που προσπάθησαν να επωφεληθούν με «παρένθετες» δωρεές. Για παράδειγμα, φορολογούμενος κατέθεσε τη δωρεά ως κόρη του, αντί για τον γαμπρό του, ώστε να καταφέρει να αποφύγει την υψηλότερη φορολογία. Η ΑΑΔΕ ελέγχει τέτοιες περιπτώσεις με προσοχή και καταρρίπτει ψευδείς δηλώσεις όταν διαπιστώνονται ανισότητες.

Μια άλλη περίπτωση αφορά τη δωρεά 10.000 ευρώ από γιαγιά σε εγγονή που διαπιστώθηκε ότι ήταν αποτέλεσμα σχεδιασμένης διευθέτησης, καθώς το ποσό στη συνέχεια κατατέθηκε από την εγγονή στη μητέρα της, δημιουργώντας ζητήματα φορολογίας με στόχο την αποφυγή πληρωμής φόρου.

Η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς της νύφης στο συγκεκριμένο περιστατικό, καθώς τα στοιχεία δεν υποστήριζαν την εκδοχή της. Η αντίφαση των στοιχείων κατέστησε σαφές ότι οι υποθέσεις προστίθενται και η ελεγκτική αρχή έχει το δικαίωμα να μελετά εις βάθος κάθε γραφειοκρατική στρατηγική.

Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες για την επικαιρότητα, μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο Θέμα.