Νέες Διατάξεις στο Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού: 12 Βασικές Ερωτήσεις και Απαντήσεις

Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ) είναι ένα στρατηγικό σχέδιο που προσδιορίζει τους όρους και τις περιοχές που μπορεί να αναπτυχθεί ο τουριστικός τομέας στη χώρα. Οι βασικοί του στόχοι περιλαμβάνουν την εφαρμογή πολιτικών που διασφαλίζουν τον οικονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό σεβασμό, προωθώντας παράλληλα τη βιωσιμότητα. Η φιλοδοξία του συγκεκριμένου πλαισίου είναι να συνδυάσει την τουριστική ανάπτυξη με την προστασία των τοπικών κοινοτήτων και του φυσικού περιβάλλοντος, με οργανωμένο και αειφόρο τρόπο. Συνοπτικά, οι βασικές αρχές του ΕΧΠ-Τ περιλαμβάνουν:

• την καθιέρωση σαφών κανόνων για νέες τουριστικές επενδύσεις,
• την ορθότερη οργάνωση των ξενοδοχειακών υποδομών,
• την προστασία των τουριστικά επιβαρυμένων περιοχών,
• την ιδιαίτερη μέριμνα για νησιωτικές και ευαίσθητες περιοχές,
• την καθοδήγηση του πολεοδομικού σχεδιασμού σε βάθος χρόνου.

Καίριες αλλαγές του πλαισίου μέσα από 12 ερωτήσεις

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει ανακοινώσει τις σημαντικές μεταβολές που φέρνει το νέο πλαίσιο μέσω ερωτήσεων και απαντήσεων. Εστιάζει σε θέματα όπως τα νέα όρια αρτιότητας για ξενοδοχεία εκτός σχεδίου, οι ιδιαίτεροι κανόνες για νησιά και παράκτιες ζώνες, καθώς και οδηγίες για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τις προστατευόμενες περιοχές.

1. Τι συνεπάγεται το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ);

Το ΕΧΠ-Τ ανακοινώθηκε με Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος Σταύρου Παπασταύρου και Τουρισμού Όλγας Κεφαλογιάννη την 7η Αυγούστου 2026 (ΦΕΚ Δ’ 658/7-8-2026). Στοχεύει για πρώτη φορά στο σαφή καθορισμό των κανόνων που διέπουν την τουριστική ανάπτυξη και αποσκοπεί σε στρατηγικές κατευθύνσεις και μεσο-μακροπρόθεσμους στόχους για τη βιωσιμότητα του τουριστικού τομέα.

Κύριος στόχος είναι η διασφάλιση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, διατηρώντας παράλληλα την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την ιδιαίτερη ταυτότητα κάθε περιοχής.

Συνοπτικά, το ΕΧΠ-Τ:

• θέτει διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,
• ρυθμίζει την ανάπτυξη τουριστικών υποδομών,
• προστατεύει τουριστικά φορτισμένες περιοχές,
• δίνει προτεραιότητα στα νησιά και ευαίσθητες περιοχές,
• καθοδηγεί τον μακροπρόθεσμο πολεοδομικό σχεδιασμό.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το ΕΧΠ-Τ περιέχει έτοιμες προς εφαρμογή ρυθμίσεις και κατευθύνσεις για τον τουριστικό σχεδιασμό σε όλες τις περιοχές της χώρας, υποδεικνύοντας για πρώτη φορά μια σαφή στρατηγική για τη χωρική ανάπτυξη του τουριστικού τομέα.

2. Ποιες είναι οι νέες κατευθύνσεις του ΕΧΠ-Τ;

Έπειτα από πολλά χρόνια απουσίας σύγχρονου στρατηγικού εργαλείου, το νέο ΕΧΠ-Τ έρχεται να καλύψει τις ανάγκες του ελληνικού τουρισμού, εν μέσω προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή. Με αυτό το πλαίσιο, τίθενται σαφείς κατευθύνσεις που στοχεύουν στην ισορροπία μεταξύ του τουρισμού και της προστασίας του περιβάλλοντος.

3. Ποιες είναι οι βασικές στρατηγικές του ΕΧΠ-Τ;

Αξιοσημείωτο είναι ότι το ΕΧΠ-Τ προάγει τον βιώσιμο τουρισμό, με σεβασμό προς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Στοχεύει στη βελτίωση της τουριστικής εμπειρίας και στην ανάδειξη ποικιλίας τουριστικών μορφών, ενισχύοντας παράλληλα την τουριστική δραστηριότητα.

Επιπλέον, εστιάζει στη μείωση ανισοτήτων και τη δημιουργία σύγχρονων υποδομών, ενώ επιθυμεί επίσης να ενισχύσει την ολοκληρωμένη διαχείριση προορισμών.

4. Πώς κατηγοριοποιούνται οι περιοχές;

Η κατηγοριοποίηση βασίζεται στο τουριστικό φαινόμενο, λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση του αριθμού κλινών και του μόνιμου πληθυσμού. Οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες ανάλογα με την τουριστική τους ανάπτυξη.

• (Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης,
• (Β) Αναπτυγμένες περιοχές,
• (Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές,
• (Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης,
• (Ε) Περιοχές που ενισχύουν ειδικές μορφές ανάπτυξης.

Μια ειδική κατηγοριοποίηση αφορά και τις νησιωτικές περιοχές, λαμβάνοντας υπόψη την έκτασή τους.

5. Ποιες είναι οι πρακτικές συνέπειες αυτής της κατηγοριοποίησης;

Η κατηγοριοποίηση καθορίζει τους όρους ανάπτυξης του τουρισμού σε κάθε κατηγορία, επηρεάζοντας τα όρια αρτιότητας και τις επενδυτικές δυνατότητες. Στις περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη, η προτεραιότητα δίδεται στην αναβάθμιση υφιστάμενων υποδομών.

6. Αρτιότητα νέων ξενοδοχείων στις εκτός σχεδίου περιοχές;

Με τις νέες ρυθμίσεις, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία έχουν αυξηθεί, διαφοροποιούμενα ανά κατηγορία.

• (Α) 16 στρέμματα,
• (Β) 12 στρέμματα,
• (Γ) & (Δ) 8 στρέμματα,
• (Ε) 8 έως 4 στρέμματα υπό προϋποθέσεις.

Η κατηγοριοποίηση επηρεάζει και τα είδη τουριστικών καταλυμάτων που επιτρέπεται να αναπτυχθούν.

7. Πρόβλεψη για την παράκτια ζώνη;

Στην παράκτια ζώνη, οι κανόνες προστασίας είναι αυστηρότεροι για τη διασφάλιση του φυσικού τοπίου. Ειδικά, απαγορεύονται νέες κατασκευές κοντά στην ακτογραμμή με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.

8. Προστασία του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών;

Η προστασία των περιοχών του Εθνικού Συστήματος ενισχύεται με αυστηρότερες ρυθμίσεις και προϋποθέσεις για τις τουριστικές δραστηριότητες, εξασφαλίζοντας τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του φυσικού περιβάλλοντος.

9. Επιρροή του ΕΧΠ-Τ στις βραχυχρόνιες μισθώσεις;

Το ΕΧΠ-Τ ρυθμίζει τις βραχυχρόνιες μισθώσεις μέσω συγκεκριμένων όρων και προϋποθέσεων, επιδιώκοντας την οργάνωση και έλεγχο αυτού του τομέα.

• Καθορισμός όρων βραχυχρόνιας μίσθωσης,
• ρύθμιση χρονικών περιορισμών,
• γεωγραφικές ζώνες περιορισμού.

10. Πώς επηρεάζει τις υφιστάμενες άδειες;

Οι νέες ρυθμίσεις δεν ισχύουν retroactively για εγκεκριμένα σχέδια ή άδειες που έχουν ήδη υποβληθεί πριν από την ανακοίνωση του νέου πλαισίου.

11. Εναρμόνιση του ΕΧΠ-Τ με άλλες δραστηριότητες;

Το ΕΧΠ-Τ διασφαλίζει τη συνύπαρξη του τουρισμού με άλλες βιομηχανικές και ανανεώσιμες δραστηριότητες, προωθώντας μια πιο οργανωμένη χωροταξία.

12. Διαφορές με το προηγούμενο σχέδιο;

Το τελικό κείμενο που θεσμοθετήθηκε περιέχει προσαρμογές που προκύπτουν από την διαβούλευση και κριτική διαδικασία, με περισσότερη έμφαση στην προστασία του νησιωτικού και παράκτιου χώρου.

Διαβάστε ακόμα