Κάμερες σε πολυκατοικίες: Όρια και δικαιώματα γειτόνων στην καταγραφή εικόνας

Η εγκατάσταση κάμερας σε μια πολυκατοικία δεν είναι απλή υπόθεση που επιτυγχάνεται μόνο με την απόφαση ενός ιδιοκτήτη. Οι ενοικιαστές έχουν λόγο, το οπτικό πεδίο των καμερών είναι περιορισμένο και οι καταγραφές διατηρούνται συνήθως για το πολύ 48 ώρες. Η αιτιολόγηση «για λόγους ασφαλείας» συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις για εκείνον που υλοποιεί την εγκατάσταση, καθώς και δικαιώματα για όσους διασχίζουν τους χώρους αυτούς καθημερινά.

Ποιος εγκρίνει την τοποθέτηση; Ποιος έχει πρόσβαση στα πλάνα; Ερωτήματα όπως η δυνατότητα καταγραφής του διαδρόμου και των περαστικών απαντώνται από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία καθορίζει τα επιτρεπτά πλαίσια με βάση την Οδηγία 1/2011 και τις σχετικές γνωμοδοτήσεις. Αυτές διαχωρίζουν τις επιτρεπόμενες πρακτικές στα κοινόχρηστα μέρη και σε έξω από τα διαμερίσματα.

Η διαδικασία για έγκριση

Η παρακολούθηση της κοινής εισόδου δε μπορεί να γίνει απλώς με πρωτοβουλία ενός ιδιοκτήτη. Σύμφωνα με το άρθρο 15 της Οδηγίας 1/2011, η εγκατάσταση καμερών στους κοινόχρηστους χώρους πρέπει να περάσει από τη διαχείριση της πολυκατοικίας.

Όπως αναφέρεται στις ερωταπαντήσεις της Αρχής, το πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος του ισχύοντος κανονισμού. Αν υπάρχει πρόβλεψη για κάμερες, τότε ακολουθούνται οι σχετικές διαδικασίες. Εάν όχι, απαιτείται η θετική ψήφος του 2/3 των ενοικιαστών, με μία ψήφο ανά διαμέρισμα, πριν η γενική συνέλευση προχωρήσει στην απόφαση.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι ενοικιαστές διατηρούν λόγο, καθώς αν και οι ιδιοκτήτες συμφωνούν, η εγκατάσταση δεν μπαίνει σε εφαρμογή χωρίς τη συνεννόηση των ενοίκων. Αυτό επισημαίνει και η Αρχή.

Η απόφαση 10/2022 αναδεικνύει περαιτέρω το θέμα, καθώς εκτιμά ότι οι υπεύθυνοι της εγκατάστασης είναι όλοι οι συνιδιοκτήτες από κοινού και όχι ένας μεμονωμένος ιδιοκτήτης. Σε περιπτώσεις που δεν υπάρχουν κανονισμοί, απαιτείται πλειοψηφία που θα εξαρτηθεί από τα ποσοστά ιδιοκτησίας και επιπλέον η συμφωνία του 2/3 των ενοίκων.

Η έγκριση για την εγκατάσταση δεν σημαίνει ότι όλοι έχουν πρόσβαση στις καταγραφές. Το άρθρο 15 της Οδηγίας καθορίζει σαφώς ποιοι μπορούν να παρακολουθούν και για ποιους χώρους γίνεται η επιτήρηση.

Η μονάδα πρέπει να τοποθετηθεί σε κοινόχρηστο χώρο, και όχι σε διαμέρισμα, εκτός αν επεξεργάζεται εξουσιοδοτημένο προσωπικό ασφαλείας. Αυτή η διάταξη απαγορεύει τη μετάδοση εικόνας προς τα διαμερίσματα και την συνεχή λειτουργία οθόνης χωρίς παρακολούθηση.

Περιορισμοί στην καταγραφή

Η κάμερα του κοινόχρηστου συστήματος έχει αυστηρούς περιορισμούς και δεν μπορεί να ελέγχει την πρόσβαση στα ιδιωτικά διαμερίσματα. Για κάμερες που καταγράφουν την πρόσοψη του διαμερίσματος, ο ένοικος θα πρέπει να λάβει υπόψη τι ακριβώς καταγράφεται. Όπως διευκρινίζει η Αρχή, η καταγραφή είναι οικιακή χρήση όταν περιορίζεται στον απαραίτητο χώρο μπροστά από την πόρτα.

Η προϋπόθεση είναι να μη βιντεοσκοπούνται άλλες είσοδοι, όπως οι διόδοι προς γειτονικά διαμερίσματα ή άλλοι κοινόχρηστοι χώροι. Απαγορεύεται επίσης η καταγραφή ήχου. Εάν οι γείτονες διέρχονται από το σημείο, απαιτείται ενημέρωση και συγκατάθεση των ενοίκων. Σε περίπτωση διαφωνίας, μπορεί να χρειαστεί η έγκριση των 2/3 των ενοίκων του ορόφου.

Ούτε το πεζοδρόμιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί άμεσα ως πεδίο καταγραφής. Σύμφωνα με το άρθρο 6 της Οδηγίας, η λήψη εικόνας από δημόσιους χώρους από ιδιώτες είναι γενικά απαγορευμένη, με ορισμένες εξαιρέσεις σε περιπτώσεις επικίνδυνων επιθέσεων.

Εάν η εγκατάσταση υπάγεται στον ΓΚΠΔ, η ενημέρωση των ενοίκων είναι υποχρεωτική. Η Αρχή διευκρινίζει ότι οι σχετικές πινακίδες πρέπει να είναι ευδιάκριτες και οι πληροφορίες διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή.

Δεν απαιτείται προηγούμενη άδεια από την Αρχή, και η υποχρέωση αυτή έχει αρθεί από τις 25 Μαΐου 2018. Ωστόσο, ο υπεύθυνος του συστήματος παραμένει υπόλογος για τη νομιμότητά του.

Διαδικασία καταγγελίας και χρόνος διατήρησης

Η καταγραφή δε μπορεί να παραμένει επ’ αόριστον. Το άρθρο 15 της Οδηγίας ορίζει μέγιστο χρόνο διατήρησης τις 48 ώρες για τις πολυκατοικίες. Η Αρχή αναφέρει ότι μπορεί να υπάρξει παράταση αν έχει γίνει περιστατικό και οι εικόνες χρειάζονται για αποδεικτικούς σκοπούς.

Επιπλέον, αν και η κάμερα μπορεί να μένει ενεργή χωρίς εγγραφή, σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, η ζωντανή λήψη συνεχίζει να θεωρείται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων.

Όποιος αισθάνεται ότι καταγράφεται, το πρώτο βήμα είναι να έρθει σε επαφή με τον υπεύθυνο του συστήματος. Οι πληροφορίες του υπεύθυνου πρέπει να είναι ορατές στην ενημερωτική πινακίδα. Εάν δεν είναι διαθέσιμες, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επικοινωνήσει με τον ιδιοκτήτη ή τον διαχειριστή.

Με το δικαίωμα πρόσβασης από το άρθρο 15 του ΓΚΠΔ, μπορεί να ζητήσει πληροφορίες σχετικά με τον σκοπό της καταγραφής και τις μελλοντικές ενέργειες, καθώς και να δώσει αίτηση για οικονομική αποζημίωση. Αν η απάντηση στην αίτηση δεν είναι ικανοποιητική, ο ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα να απευθυνθεί στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων.