Η Ευρώπη υπό τις φλόγες: Η Ελλάδα κατατάσσεται quinta σε καμένες εκτάσεις φέτος

Το 2026 αναδεικνύεται ήδη ως μία από τις πιο δύσκολες χρονιές στην Ευρώπη αναφορικά με τις δασικές πυρκαγιές, με τις φλόγες να έχουν καταναλώσει πάνω από 5 εκατομμύρια στρέμματα πριν την ολοκλήρωση του Αυγούστου. Στη δυσάρεστη αυτή κατάσταση, η Ισπανία κατέχει την κορυφή των καμένων εκτάσεων, με τη Γαλλία να βιώνει μία από τις πιο επιβαρυμένες χρονιές της, ενώ η Ελλάδα μετρά και αυτή τις πληγές της από τις πυρκαγιές.

Τα πρόσφατα δεδομένα από το Joint Research Centre (JRC) και το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS), αποτυπώνουν το μέγεθος της φετινής καταστροφής. Μέχρι τις 9 Αυγούστου 2026, η έκταση που είχε καεί στην ΕΕ ήταν 529.192 εκτάρια, ή περίπου 5,29 εκατ. στρέμματα.

Η σύγκριση με τις προηγούμενες χρονιές αναδεικνύει την ακραία ένταση του φετινού καλοκαιριού. Την ίδια ημερομηνία το 2025, είχαν καταγραφεί 459.956 εκτάρια καμμένα, ενώ ο μέσος όρος της περιόδου 2006-2025 είναι μόλις 197.347 εκτάρια. Έτσι, η φετινή καμένη έκταση αντιστοιχεί σε 2,7 φορές τον ιστορικό μέσο όρο για την αντίστοιχη χρονική περίοδο.

Η κατάσταση είναι ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς η κύρια αντιπυρική περίοδος είναι σε εξέλιξη. Ο Αύγουστος παραδοσιακά αναλογεί σε έναν από τους πιο επικίνδυνους μήνες της Μεσογείου και της Νότιας Ευρώπης, με τις προβλέψεις του JRC να υποδεικνύουν υψηλό έως ακραίο κίνδυνο πυρκαγιάς σε πολλές περιοχές.

Λιγότερες φωτιές, αλλά μεγαλύτερη καταστροφή

Ένα αξιοσημείωτο στοιχείο φέτος είναι ότι η αύξηση της καμένης έκτασης δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση στον αριθμό των μεγάλων πυρκαγιών. Δεδομένα έως τις 9 Αυγούστου δείχνουν 1.586 πυρκαγιές άνω των 30 εκταρίων στην ΕΕ, σε σύγκριση με 1.606 το 2025.

Ωστόσο, η εικόνα παραμένει ανησυχητική αν συγκριθεί με τον μέσο όρο, που είναι περίπου 686 τέτοιες περιπτώσεις μέχρι αυτή τη στιγμή του χρόνου. Το γεγονός ότι το 2026 έχει περισσότερες καμένες εκτάσεις, παρά τον ελαφρώς χαμηλότερο αριθμό μεγάλων πυρκαγιών, υποδεικνύει ότι η καίγονται ευρύτερες περιοχές σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αυτό είναι ένα σημαντικό θέμα που ανησυχεί τις ευρωπαϊκές αρχές πολιτικής προστασίας. Σε συνθήκες υψηλών θερμοκρασιών, ξηρασίας, χαμηλής υγρασίας και ισχυρών ανέμων, μία πυρκαγιά μπορεί να επεκταθεί με ταχύτητα, δυσχεραίνοντας την κατάσβεση και επηρεάζοντας την έκταση της καταστροφής.

Η Ισπανία στο επίκεντρο

Και φέτος, η Ιβηρική Χερσόνησος βρίσκεται στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου. Με βάση τα στοιχεία του Αυγούστου, η Ισπανία διατηρεί την ηγετική θέση σε ό,τι αφορά τις καμένες εκτάσεις, με 222.783 εκτάρια, που αντιστοιχούν σε περίπου 2,23 εκατ. στρέμματα.

Αυτή η έκταση αντιπροσωπεύει σχεδόν το μισό του συνολικού απολογισμού της ΕΕ μέχρι εκείνη τη στιγμή, και είναι 2,3 φορές πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο της χώρας. Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει για άλλη μια χρονιά την ιδιαίτερη ευαλωτότητα της Ιβηρικής στη διάρκεια θερμών περιόδων και ξηρασίας.

Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Γαλλία, με 92.871 εκτάρια ή 929.000 στρέμματα καμένων εκτάσεων, ενώ η κατάσταση είναι σχεδόν έξι φορές χειρότερη από τον ιστορικό της μέσο όρο. Ως αποτέλεσμα, το 2026 εντάσσεται στα πιο θανατηφόρα για τη χώρα χρονικά διαστήματα που έχουν καταγραφεί.

Στην τρίτη θέση ακολουθεί η Ιταλία με 74.696 εκτάρια, ή περίπου 747.000 στρέμματα, που αντιστοιχούν σε αύξηση 1,3 φορές από τον μέσο όρο της. Οι πυρκαγιές συνεχίζουν να δείχνουν πως η Μεσόγειος παραμένει το κεντρικό ευρωπαϊκό “μέτωπο”, αλλά ο κίνδυνος δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον νοτιοευρωπαϊκό χώρο.

Η Ελλάδα στην πέμπτη θέση

Η Ελλάδα είναι επίσης ψηλά στις καμένες εκτάσεις, κατατάσσεται στην πέμπτη θέση με περίπου 30.000 εκτάρια, δηλαδή κοντά στα 300.000 στρέμματα.

Αυτή η θέση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η χώρα εισέρχεται στο πιο κρίσιμο στάδιο της αντιπυρικής περιόδου, έχοντας ήδη υποστεί τη φθορά από σειρά πυρκαγιών. Παράλληλα, οι συνθήκες στα Βαλκάνια παραμένουν επικίνδυνες.

Πρόσφατη εκτίμηση του JRC καταδεικνύει ότι από 6 έως 12 Αυγούστου ακραίες συνθήκες πυρκαγιάς επικρατούν σε περιοχές των Βαλκανίων, της Ιβηρικής, της κεντρικής και νότιας Γαλλίας, ενώ λοιπές περιοχές, όπως η νότια Βρετανία και οι Άλπεις, παρουσιάζουν επίσης υψηλό κίνδυνο.

Με αυτά τα δεδομένα, τα 300.000 στρέμματα που έχουν καεί μέχρι τώρα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως οριστικός απολογισμός, καθώς η Ελλάδα έχει να προσεγγίσει μια σημαντική περίοδο πυρκαγιών, με θερμοκρασίες, ξηρότητα και ανέμους να παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τις επόμενες εβδομάδες.

Από τις καμένες εκτάσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση

Η επίδραση των πυρκαγιών δεν περιορίζεται απλώς στην απώλεια δασικών και αγροτικών περιοχών. Ο καπνός που εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα μπορεί να ταξιδέψει σε μεγάλες αποστάσεις, επιβαρύνοντας την ποιότητα του αέρα σε περιοχές εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το επίκεντρο της πυρκαγιάς.

Δεδομένα και μοντέλα από το Copernicus Atmosphere Monitoring Service (CAMS) έχουν αναλάβει τη συστηματική παρακολούθηση των εκπομπών από τις πυρκαγιές, καθώς και την μεταφορά του καπνού και τη συμβολή τους στην ατμοσφαιρική ρύπανση.

Καθώς η επιβάρυνση δεν ακολουθεί καθορισμένα σύνορα, η κατεύθυνση και η ένταση των ανέμων, καθώς και οι μετεωρολογικές συνθήκες, παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξάπλωση των αιωρούμενων σωματιδίων. Αυτό σημαίνει ότι οι καμένες εκτάσεις δεν αντικατοπτρίζουν πάντα την εικόνα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Στην φετινή εικόνα, Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία, αλλά και τμήματα των Βαλκανίων, έχουν αντιμετωπίσει τις αρνητικές συνέπειες τόσο από τις εκτεταμένες πυρκαγιές όσο και από την ατμοσφαιρική ρύπανση. Στην Ελλάδα, η παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμη κατά τη διάρκεια των πυρκαγιών, αν και η σύγκριση των στοιχείων απαιτεί συγκεκριμένη χρονική διάρκεια για αξιόπιστα αποτελέσματα.

Μία αντιπυρική περίοδος με αβέβαιο μέλλον

Ο μέχρι τώρα απολογισμός δεν αφήνει περιθώρια για εφησυχασμό. Τα 529.192 εκτάρια πυρός στην Ευρώπη μέχρι τις 9 Αυγούστου αντιστοιχούν σε περίπου 5,3 εκατ. στρέμματα, υπερβαίνοντας κατά 69.000 εκτάρια την αντίστοιχη καμένη έκταση του 2025.

Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ιστορίας, η απόκλιση είναι ακόμα μεγαλύτερη: η Ευρώπη βρίσκεται 2,7 φορές πάνω από το επίπεδο που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο σε αυτή την περίοδο του έτους. Κι όλα αυτά ενώ επικρατεί ένα από τα πιο κρίσιμα τμήματα της αντιπυρικής περιόδου.

Η Ισπανία συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη ζημιά, η Γαλλία αποτυπώνει μία εξαιρετικά ανατρεπτική χρονιά, η Ιταλία καταγράφει ανησυχητκά νούμερα και η Ελλάδα βρίσκεται στην πέμπτη θέση.

Διαβάστε επίσης