Η επιρροή της τεχνητής νοημοσύνης στον πληθωρισμό και το κόστος ζωής

Η τεχνητή νοημοσύνη επιδρά δραστικά στον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις και οι πολίτες στις Ηνωμένες Πολιτείες, με ολοένα αυξανόμενες ενδείξεις ότι συμβάλλει στην άνοδο του κόστους ζωής, επηρεάζοντας τις τιμές βασικών αγαθών και υπηρεσιών, όχι μόνο στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Όπως και σε προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, η διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης προμηνύει σημαντικά οφέλη για το μέλλον, όπως η αύξηση της παραγωγικότητας, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η ανάπτυξη νέων τομέων στην οικονομία. Παρ’ όλα αυτά, η μεταβατική φάση συνοδεύεται συχνά από συνταρακτικές αλλαγές.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, τα αποτελέσματα της AI είναι ήδη ορατά, με χαμένες θέσεις εργασίας σε κάποια πεδία, στασιμότητα των μισθών, αύξηση των κοινωνικών ανισοτήτων και τις τελευταίες εβδομάδες, διογκωμένες πληθωριστικές πιέσεις.

Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες αναμένεται να φτάσουν τα 750 δισ. δολάρια μέχρι το 2026, εντείνουν τη ζήτηση για βασικές υποδομές και εξοπλισμό, με συνέπεια την αύξηση των τιμών σε διάφορους τομείς και την ενίσχυση του συνολικού πληθωρισμού.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, Μαρκ Ζάντι, εκτιμά ότι λόγω της επιρροής της AI στο πληθωρισμό, κάθε αμερικανικό νοικοκυριό θα χρειαστεί να δαπανά περίπου 375 δολάρια παραπάνω για να μπορεί να αγοράσει τα ίδια αγαθά και υπηρεσίες, συγκριτικά με έναν χρόνο πριν.

Προς το παρόν, η συνεισφορά της AI στον γενικό πληθωρισμό εκτιμάται σε περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες, με τις αυξήσεις τιμών να αφορούν περιορισμένο εύρος κατηγοριών. Ωστόσο, οι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι αυτές οι πιέσεις θα διατηρηθούν, με πιθανές επιπτώσεις να εξαπλωθούν σε ακόμα περισσότερους τομείς της οικονομίας.

Η Federal Reserve παρακολουθεί προσεκτικά την κατάσταση, εστιάζοντας στον τρόπο που η τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τον πληθωρισμό.

Η ενεργειακή ζήτηση από data centers εκτοξεύει τους λογαριασμούς ηλεκτρικού

Η πιο προφανής επίδραση της AI στις τιμές γίνεται ήδη αισθητή στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα σύγχρονα κέντρα δεδομένων που εξυπηρετούν εφαρμογές AI καταναλώνουν τεράστια ποσά ηλεκτρισμού και νερού, δημιουργώντας προκλήσεις για τα ενεργειακά δίκτυα καθώς η ζήτηση εξελίσσεται πολύ ταχύτερα από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο μεγαλύτερος διαχειριστής δικτύου απαραίτητης ενέργειας στις ΗΠΑ, η PJM Interconnection, τονίζει ότι τα νέα data centers αναπτύσσονται με ρυθμό δύο ή και τριών φορές μεγαλύτερο από τις νέες μονάδες παραγωγής ενέργειας που απαιτούνται για να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Η κατάσταση επιδεινώνεται από την απόσυρση λιγνιτικών μονάδων, την ευρύτερη ηλεκτροποίηση της οικονομίας, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, και τη γήρανση των υποδομών ενέργειας.

Η οικονομολόγος της Barclays, Πούτζα Σριράμ, σημειώνει ότι τα data centers καταναλώνουν ολοένα περισσότερη διαθέσιμη ενέργεια, αποδεχόμενα υψηλότερες χονδρεμπορικές τιμές, κόστος που τελικά μετακυλίεται στους λογαριασμούς των νοικοκυριών.

Σύμφωνα με στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, οι τιμές του οικιακού ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν το 2025 σχεδόν με διπλάσιο ρυθμό από τα προηγούμενα χρόνια, με την άνοδο να είναι ακόμα μεγαλύτερη κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2026.

Ακόμη και αν οι τιμές του ηλεκτρισμού υποχώρησαν τον Ιούνιο κατά 1%, παραμένουν σημαντικά ανώτερες από τον γενικό πληθωρισμό, αυξημένες περίπου κατά 4% συγκριτικά με πέρυσι.

Βαθύτερες επιπτώσεις στην αγορά μνήμης

Η λειτουργία των data centers απαιτεί μεγάλη ποσότητα ειδικών ημιαγωγών.

Η ραγδαία ζήτηση για τσιπ μνήμης ισχυρής απόδοσης έχει προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις στην αγορά, καθώς η παραγωγή δεν καλύπτει τις ανάγκες.

Η Barclays αναφέρει ότι οι κατασκευαστές προσανατολίζονται στην παραγωγή μνημών υψηλής ταχύτητας και εύρους ζώνης, που χρησιμοποιούνται στα data centers και προσφέρουν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους.

Αυτό συνεπάγεται τη μείωση διαθεσιμότητας των συμβατικών τσιπ, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής δημοφιλών ηλεκτρονικών συσκευών.

Αυτές οι πιέσεις αντικατοπτρίζονται στον Δείκτη Τιμών Παραγωγού, όπου οι τιμές των ημιαγωγών και σχετικών ηλεκτρονικών εξαρτημάτων αυξήθηκαν κατά 26% σε σύγκριση με τον Ιούνιο πέρυσι, έναντι πτώσης 0,8% την προηγούμενη χρονιά.

Αύξηση τιμών για υπολογιστές, κινητά και λογισμικό

Οι αυξήσεις στο κόστος των εξαρτημάτων έχουν ξεπεράσει και τις τελικές τιμές των προϊόντων.

Η Apple ανακοίνωσε πρόσφατα αύξηση περίπου 20% στις τιμές ορισμένων δημοφιλών προϊόντων της, αποδίδοντας την απόφαση στην αυξημένη ζήτηση για μνήμες και συστήματα αποθήκευσης που προέρχονται από την ανάπτυξη των data centers.

Αντίστοιχες αυξήσεις ανακοίνωσαν και η Sony για τις κονσόλες PlayStation, καθώς και η Microsoft, η οποία αύξησε τις τιμές των Xbox κονσολών κατά περίπου 25%.

Παραδοσιακά, οι υπολογιστές ήταν μια από τις λίγες κατηγορίες προϊόντων που παρουσίαζαν συνεχή αποπληθωρισμό, καθώς η τεχνολογική πρόοδος επετρέπτε στους καταναλωτές να αποκτούν πιο ισχυρές συσκευές στην ίδια τιμή.

Ωστόσο, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι τιμές υπολογιστών και συναφούς εξοπλισμού αυξήθηκαν, ανατρέποντας αυτή την πάγια τάση.

Οι τιμές του λογισμικού επίσης αυξάνονται, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Microsoft, η οποία αύξησε τη συνδρομή του Office 365 για ιδιώτες κατά 43% και για τις οικογενειακές συνδρομές κατά 30%, εισάγοντας τον ψηφιακό βοηθό τεχνητής νοημοσύνης Copilot.

Η AI αυξάνει τις πιέσεις και στις κατασκευές

Η επέκταση των data centers έχει επίσης επιπτώσεις στον κατασκευαστικό τομέα.

Η αυξημένη ζήτηση για χαλκό, ηλεκτρικά καλώδια, μετασχηματιστές, καθώς και ειδικευμένο εργατικό δυναμικό οδηγεί σε αύξηση του κόστους των κατασκευαστικών έργων και ενισχύει τις μισθολογικές πιέσεις.

Ο αναλυτής της Macquarie Group, Τιερί Βίζμαν, αναφέρει ότι η αύξηση των μισθών στον κατασκευαστικό τομέα αποτελεί ένα σαφή δείκτη ότι οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη καταναλώνουν ολοένα περισσότερους πόρους από την οικονομία.

Τα μέχρι τώρα στοιχεία δείχνουν ήδη σημαντική απόκλιση μεταξύ των μισθολογικών αυξήσεων στον κατασκευαστικό τομέα και του υπόλοιπου οικονομικού τομέα.

Εάν αυτή η τάση συνεχιστεί, ίσως εντείνει περαιτέρω και το κόστος κατοικίας στις Ηνωμένες Πολιτείες, δημιουργώντας πρόσθετους πονοκεφάλους για τα αμερικανικά νοικοκυριά που ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα στην πρόσβαση στη στέγη.

Διαβάστε ακόμη

Ο «κόκκινος χρυσός» της Ελλάδας: Το κόκκινο κοράλλι, η μαύρη αγορά και οι Ιταλοί

Το σανατόριο που γίνεται ξενοδοχείο

Χωροταξικό ΑΠΕ: Μικρές υποχωρήσεις, μεγάλοι «κόφτες» για τα αιολικά

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ