
Μία πρόσφατη απόφαση στην πόλη Χάιντεναου της ανατολικής Γερμανίας έχει προκαλέσει σφοδρές αντιπαραθέσεις γύρω από τη διατήρηση της μνήμης των θυμάτων του ναζισμού. Το δημοτικό συμβούλιο της πόλης ψήφισε υπέρ της πρότασης που κατατέθηκε από τα κόμματα AfD και CDU, με την οποία απαγορεύεται η εγκατάσταση νέων μπρούντζινων πλάκων μνήμης στους δρόμους. Αυτές οι πλάκες, γνωστές ως «Stolpersteine», είναι σημαντικό στοιχείο της γερμανικής μνημονικής παράδοσης για το Ολοκαύτωμα.
Η πόλη Χάιντεναου, που βρίσκεται κοντά στη Δρέσδη στο κρατίδιο της Σαξονίας, αποφάσισε να σταματήσει την τοποθέτηση νέων «Stolpersteine» σε δημόσιους χώρους. Η πρόταση, η οποία έλαβε υποστήριξη από δημοτικούς συμβούλους της AfD και της CDU, εγκρίθηκε με 13 ψήφους υπέρ, 6 κατά και μία αποχή.
Οι πλάκες αυτές τοποθετούνται στο έδαφος μπροστά από τις τελευταίες γνωστές διευθύνσεις ή τοποθεσίες όπου έζησαν άνθρωποι που διώκονταν από το ναζιστικό καθεστώς και φέρουν τα ονόματά τους συνοδευόμενα από στοιχεία της ζωής τους. Το πρότζεκτ του καλλιτέχνη Γκούντερ Ντέμνιγκ ξεκίνησε τη δεκαετία του 1990 και έχει εξελιχθεί σε μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές μνήμης για τα θύματα του ναζισμού στη Γερμανία και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Οι υποστηρικτές της απόφασης δήλωσαν ότι πολλοί κάτοικοι, καθώς και συγγενείς θυμάτων, θεωρούν την τοποθέτηση των πλάκων στο έδαφος ακατάλληλη, καθώς αυτές μπορεί να πατηθούν. Με βάση αυτή την αντίληψη, το δημοτικό συμβούλιο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι μέλλουσες εκδηλώσεις μνήμης θα πρέπει να γίνονται σε έναν ειδικά καθορισμένο χώρο στο βόρειο κοιμητήριο της πόλης.
Αντίθετα, η δημοτική διοίκηση πρότεινε να απορριφθεί η πρόταση, αναφέροντας ότι μια πλήρης απαγόρευση των «Stolpersteine» δεν είναι αναγκαία για την εγκαθίδρυση ενός κεντρικού μνημείου. Αντιθέτως, η παρουσία των μνημείων στο δημόσιο χώρο προσφέρει στους πολίτες μια άμεση σύνδεση με την ιστορία. Υποστήριξε ότι ένα κεντρικό μνημείο στο κοιμητήριο θα μπορούσε να συμπληρώσει τις ήδη υπάρχουσες μορφές μνήμης, αλλά δεν θα τις αντικαταστήσει.
Η απόφαση αυτή έχει και πολιτική διάσταση, καθώς εγείρει τη συζήτηση για την «Brandmauer», τον άτυπο πολιτικό φραγμό που αποτρέπει την επίσημη συνεργασία των μεγαλύτερων γερμανικών κομμάτων με την AfD. Η κοινή υποστήριξη της πρότασης εκ μέρους δημοτικών συμβούλων των CDU και AfD έχει αναδείξει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο αυτός ο φραγμός παραμένει αξιόπιστος, ειδικά σε τοπικό επίπεδο.
Η Σαρλότ Κνόμπλοχ, επικεφαλής εβραϊκής περιφερειακής οργάνωσης στη Βαυαρία, εξέφρασε την «κατάπληξή» της αναφορικά με την απόφαση ενός δημοκρατικού κόμματος να στηρίξει μια πρόταση της AfD. Ταυτόχρονα, η συζήτηση γύρω από τα «Stolpersteine» δεν είναι απλή, καθώς υπάρχουν μέλη της εβραϊκής κοινότητας που έχουν εκφράσει επιφυλάξεις για την τοποθέτηση των ονομάτων των θυμάτων στο έδαφος, ενώ άλλοι τη στηρίζουν.
Η συγκεκριμένη απόφαση του Χάιντεναου έρχεται σε μία εποχή που η AfD καταγράφει σημαντική ανάπτυξη στη γερμανική πολιτική σκηνή, με το κόμμα να κατατάσσεται στην πρώτη θέση στις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές στην περιοχή του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας, την ώρα που η CDU αντιμετωπίζει σοβαρή εκλογική πτώση. Αυτές οι εξελίξεις έχουν εντείνει την πίεση στα παραδοσιακά κόμματα να αναθεωρήσουν τη στρατηγική τους απέναντι στην AfD και ταυτόχρονα να επαναξιολογήσουν τη θέση τους απέναντι στην καταπολέμηση της πολιτικής της απομόνωσης.
Δείτε επίσης: