Ευρώπη: Στρατηγικές αντιξηρασίας μέσω συνεργασιών κυβερνήσεων και επιχειρήσεων

Η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον μιας έντονης υδρολογικής κρίσης, εξαιτίας μιας παρατεταμένης ξηρασίας που επηρεάζει καθοριστικές υποδομές και απειλεί την ενεργειακή της ασφάλεια. Οι μειωμένες στάθμες μεγάλων ποταμών, όπως ο Δούναβης και ο Ρήνος, αρχίζουν ήδη να δημιουργούν προβλήματα στην οικονομία, με κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να αναζητούν άμεσες λύσεις.

Στη Ρουμανία, η κατάσταση έχει κορυφωθεί. Οι αρχές αποφάσισαν να σταματήσουν προσωρινά τη λειτουργία του μοναδικού πυρηνικού αντιδραστήρα του σταθμού Τσερναβόντα, καθώς η χαμηλή στάθμη του Δούναβη δεν παρέχει επαρκή ποσότητα νερού για την ψύξη των εγκαταστάσεων.

Επιπλέον, το Πολεμικό Ναυτικό της Ρουμανίας προχώρησε σε ειδικές υποβρύχιες εκρήξεις στην περιοχή Ιζβοαρέλε, με στόχο την απομάκρυνση βράχων και την ενίσχυση της ροής του νερού προς το πυρηνικό εργοστάσιο.

Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στη Ρουμανία· και στην Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός του Πακς, που καλύπτει σχεδόν το 40% της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, αντιμετωπίζει παρόμοια προβλήματα λόγω της πτώσης της ροής του Δούναβη. Επίσης, η Σερβία έχει περιορίσει την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας λόγω των χαμηλών επιπέδων νερού.

Οικονομικές συνέπειες στη Γερμανία

Η κατάσταση στον Ρήνο έχει προκαλέσει ιδιαίτερο προβληματισμό. Ο Ρήνος αποτελεί έναν από τους κύριους εμπορικούς άξονες στην Ευρώπη, μεταφέροντας πρώτες ύλες και βιομηχανικά προϊόντα. Οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης θα μπορούσαν να πλήξουν το γερμανικό ΑΕΠ κατά 0,2% στο τρίτο τρίμηνο, με τις απώλειες να ανέρχονται σε 1-2 δισ. ευρώ.

Ειδικοί σε θέματα υδατικής ασφάλειας αναφέρουν: «Μεγάλοι ποταμοί όπως ο Ρήνος και ο Δούναβης αποτελούν κρίσιμους εμπορικούς διαδρόμους, αλλά και πηγές νερού για τη βιομηχανία και την παραγωγή ενέργειας. Όταν η στάθμη τους μειώνεται, οι επιπτώσεις ξεπερνούν τα ίδια τα ποτάμια».

Σκοπός η αντιμετώπιση της λειψυδρίας

Η υδρολογική κρίση αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα λειψυδρίας στην Ευρώπη, καθώς σχεδόν το 30% του πληθυσμού της νότιας Ευρώπης ζει σε περιοχές όπου η ζήτηση νερού υπερβαίνει την προσφορά. Οι επιχειρήσεις, κυρίως στη Γερμανία, προσαρμόζονται σε αυτήν την κατάσταση μέσω της αποθήκευσης ή της μεταφοράς ορισμένων μεταφορών σε σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα. Ωστόσο, αυτή η προσαρμογή έχει υψηλότερο κόστος και εντείνει τον πληθωρισμό.

Αναφορές στις πρόσφατες κρίσεις

Η S&P Global σημειώνει στην έκθεσή της ότι οι συνέπειες της τρέχουσας κατάστασης είναι πιο έντονες σε σχέση με τις κρίσεις του 2018 και 2022, και αυτό συμβαίνει ακριβώς πριν από την περίοδο αύξησης της πίεσης στα επίπεδα των υδάτων. Οι αγορές ενδοχώρας αντιμετωπίζουν απότομη αύξηση του κόστους για ενέργεια, χημικά και αγροτικά προϊόντα, εν μέσω των γεωπολιτικών αναταραχών.

Ποιες είναι οι συνέπειες για τις υποδομές;

Οι σταθμοί ενέργειας σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Ρουμανία, η Σλοβενία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία έχουν μειώσει ή σταματήσει τη λειτουργία τους και αναζητούν προμήθειες από γειτονικές χώρες. Ο πυρηνικός σταθμός Paks της Ουγγαρίας, που προμηθεύει το 40% της ενέργειας της χώρας, λειτουργεί με περιορισμούς από τα τέλη Ιουλίου.

Επιπλέον, η ρουμανική κυβέρνηση αναγκάζεται να βυθίσει φορτηγίδες στον Δούναβη ώστε να διατηρηθεί η στάθμη του νερού προς το πυρηνικό εργοστάσιο, ενώ η Dacia και η Ford στην Ρουμανία έχουν αναστείλει την παραγωγή τους για να μειώσουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Η κατάσταση εκτός από τη Ρουμανία έχει επηρεάσει και άλλα κράτη, όπως η Σερβία που περιορίζει την κατανάλωση πετρελαίου και η Ουγγαρία που αγωνίζεται για την αξιοποίηση της περιορισμένης ροής υδάτων.

Εμπορικές ροές και προσαρμογές

Ο Ρήνος διακινεί περίπου 300 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων ετησίως. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις μεταφορών αναγκάζονται να προσαρμοστούν σε χαμηλότερες ροές, με αποτέλεσμα να επιβάλλουν επιβαρύνσεις για την αντιστάθμιση των χαμένων χωρητικοτήτων.

Διαταραχές της ναυσιπλοΐας έχουν προκληθεί, καθώς ο Δούναβης έχει σταματήσει σε δύο σημεία, ενώ οι περιορισμοί εμποδίζουν τις σιδηροδρομικές μεταφορές λόγω κατασκευών. Οι βιομηχανίες προσαρμόζουν τις στρατηγικές αποθήκευσης και αναζητούν εναλλακτικές μη οδικές μεταφορές.

Η γερμανική BASF και η LyondellBasell έχουν ανακοινώσει την κήρυξη ανωτέρας βίας στις προμήθειες, ανταγωνιζόμενες τις διακυμάνσεις της αγοράς, ενδεχομένως βαθύτερης κρίσης το προσεχές διάστημα.

Διαβάστε επίσης