Δικαιώματα φορολογουμένων: Πώς να τα αξιοποιήσετε κατά τη διάρκεια ελέγχου
Η έναρξη μιας φορολογικής επιθεώρησης δεν ισοδυναμεί με τον οριστικό κλείσιμο του λογαριασμού. Από τη στιγμή που εκδίδεται η εντολή ελέγχου, έως τον τελικό υπολογισμό φόρων και προστίμων, υπάρχουν καθορισμένα «παράθυρα» ευκαιριών για τον φορολογούμενο να παρέμβει, να διορθώσει τυχόν παραλείψεις, να αμφισβητήσει τα ευρήματα και να ζητήσει αναθεώρηση της απόφασης της εφορίας.
Αυτές οι ευκαιρίες συνιστούν ουσιαστικά τέσσερις γραμμές άμυνας που ενεργοποιούνται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας: η υποβολή φορολογικής δήλωσης, το δικαίωμα προηγούμενης ακρόασης πριν από τον οριστικό καταλογισμό, η πρόσβαση στα έγγραφα του διοικητικού φακέλου, και τέλος, η δυνατότητα προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών καθώς και στα διοικητικά δικαστήρια αν η διαφορά παραμένει.
- Διόρθωση λαθών ακόμα κι αν έχει ξεκινήσει ο έλεγχος
Η πρώτη και ίσως η σημαντικότερη ευκαιρία έγκειται στην αρχή της διαδικασίας. Η κοινοποίηση της εντολής ελέγχου δεν κλείνει τη δυνατότητα υποβολής φορολογικών δηλώσεων.
Ακόμη και μετά την κοινοποίηση της εντολής ή της πρόσκλησης για παροχή πληροφοριών, μπορεί να υπάρξει υποβολή εκπρόθεσμης αρχικής ή τροποποιημένης δήλωσης, μέχρι την προθεσμία που ορίζει η φορολογική νομοθεσία και πριν από την ανακοίνωση του προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου.
Αυτό σημαίνει ότι ένα λάθος ή μια παράλειψη μπορεί να διορθωθούν ακόμα και αν ο έλεγχος βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Ωστόσο, η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη, καθώς μετά τη δημοσιοποίηση του προσωρινού προσδιορισμού οι διαδικασίες προχωρούν.
Επομένως, δεν είναι μόνο το αν έχει ξεκινήσει ο έλεγχος, αλλά σε ποιο στάδιο βρίσκεται.
- Οι 20 ημέρες που μπορούν να μεταβάλλουν τον καταλογισμό
Το δεύτερο καθοριστικό στάδιο έρχεται όταν οι ελεγκτές ολοκληρώνουν το κύριο μέρος της έρευνας και καταλήγουν στα αρχικά τους συμπεράσματα.
Η Φορολογική Διοίκηση εκδίδει σημείωμα με τα αποτελέσματα του ελέγχου, που περιλαμβάνει τον προσωρινό διορθωτικό προσδιορισμό του φόρου καθώς και, αν κρίνεται απαραίτητο, τον προσωρινό προσδιορισμό του προστίμου. Η λέξη «προσωρινός» εδώ έχει μεγάλη σημασία καθώς ο λογαριασμός δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα.
Από την κοινοποίηση αρχίζει να μετρά η προθεσμία των 20 ημερών, εντός της οποίας ο φορολογούμενος μπορεί να εκφράσει τις αντιρρήσεις του και να προσκομίσει στοιχεία που να αντικρούουν τις διαπιστώσεις του ελέγχου. Αυτές οι απόψεις πρέπει να ληφθούν υπόψη πριν ολοκληρωθεί η τελική έκθεση ελέγχου.
Στην πράξη, το 20ήμερο αποτελεί το κύριο παράθυρο άμυνας πριν από τη λήψη οριστικής απόφασης. Για παράδειγμα, εάν ο έλεγχος χαρακτήρισε μια τραπεζική πίστωση ως αδικαιολόγητη αύξηση περιουσίας, κατά τη διάρκεια αυτής της προθεσμίας μπορούν να παρουσιαστούν αποδείξεις για την πραγματική προέλευση των χρημάτων. Ισχύει το ίδιο και για παραστατικά, δαπάνες ή άλλα δεδομένα επιχειρήσεων που θεωρείται ότι δεν αξιολογήθηκαν σωστά.
- Πρόσβαση στον φάκελο του ελέγχου
Για να αμφισβητήσει κάποιος έναν καταλογισμό, πρέπει πρωτίστως να γνωρίζει σε ποια στοιχεία στηρίχτηκε η απόφαση.
Ο φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να ζητήσει αντίγραφα των εγγράφων που έχουν χρησιμοποιηθεί για τον προσωρινό επανακαθορισμό τον φόρου και του προστίμου. Επίσης, έχει δικαίωμα πρόσβασης στα έγγραφα του διοικητικού φακέλου που σχετίζονται με την υπόθεσή του, τηρώντας τους όρους και τις εξαιρέσεις που διέπει η νομοθεσία, συμπεριλαμβανομένου του φορολογικού απορρήτου. Κι εδώ ισχύει μια συγκεκριμένη προθεσμία: η Διοίκηση πρέπει μέσα σε 20 ημέρες είτε να χορηγήσει τα έγγραφα είτε να απορρίψει το αίτημα με αιτιολογημένη απάντηση.
Με απλά λόγια, ο φορολογούμενος δεν αναγκάζεται να αμυνθεί «χωρίς πληροφορίες». Μπορεί να κατανοήσει ποια στοιχεία αξιοποιήθηκαν για τον καταλογισμό και να οργανώσει τις αντιρρήσεις του με βάση αυτά.
- Η προσφυγή όταν ο λογαριασμός είναι οριστικός
Εάν μετά τις αντιρρήσεις εκδοθεί οριστική πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή επιβολής προστίμου και εξακολουθεί να υπάρχει διαφωνία, ενεργοποιείται η τέταρτη γραμμή άμυνας: η ενδικοφανής προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ).
Η ΔΕΔ αναλαμβάνει να επανεξετάσει διοικητικά την αμφισβητούμενη πράξη, βασισμένη στους λόγους, τα στοιχεία και τα έγγραφα που επικαλείται ο φορολογούμενος.
Για όσους είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας, η προθεσμία για την υποβολή της ενδικοφανούς προσφυγής είναι συνήθως 30 ημέρες από την κοινοποίηση της πράξης. Για τους κατοίκους εξωτερικού, η προθεσμία ανέρχεται στις 60 ημέρες, ενώ η περίοδος από την 1η μέχρι τις 31 Αυγούστου δεν υπολογίζεται στις συγκεκριμένες προθεσμίες.
Η προσφυγή στον ΔΕΔ δεν είναι προαιρετική για τις υποθέσεις που προβλέπουν ενδικοφανή προσφυγή· πρέπει να προηγηθεί της διαδικασίας στα διοικητικά δικαστήρια.
Με την υποβολή της ενδικοφανούς προσφυγής αναστέλλεται, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος, η καταβολή του 50% του ποσού που αμφισβητείται, εφόσον παρακρατηθεί το υπολειπόμενο 50%. Υπάρχει επίσης η δυνατότητα υποβολής αίτησης αναστολής της πληρωμής, η οποία εξετάζεται από τη ΔΕΔ.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών έχει συνήθως 120 ημέρες για να αποφανθεί επί της προσφυγής. Αν η υπόθεση δεν επιλυθεί σε αυτό το διοικητικό στάδιο, τότε ανοίγει ο δρόμος για τα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια.
Εν κατακλείδι, ο φορολογικός έλεγχος δεν είναι μια διαδικασία που ξεκινά με την εντολή και κλείνει με την εκκαθάριση. Ακολουθεί διαδοχικά στάδια, με κάθε στάδιο να διαθέτει τη δική του προθεσμία: πριν από τη δημοσιοποίηση του προσωρινού προσδιορισμού υπάρχει το περιθώριο της δήλωσης, μετά τα πρώτα ευρήματα ανοίγει το 20ήμερο των αντιρρήσεων, ταυτόχρονα υπάρχει πρόσβαση στο φάκελο, και μετά από τη οριστική πράξη, η ενημέρωση μέσω ΔΕΔ. Η έγκαιρη άσκηση των δικαιωμάτων είναι το κλειδί, αφού πρέπει να ασκηθούν πριν κλείσει το αντίστοιχο «παράθυρο».
Διαβάστε επίσης:
Βρετανικά πανεπιστήμια: Σχεδόν τα μισά στο «κόκκινο» – Πώς και γιατί χάθηκε το… χρυσωρυχείο των ξένων φοιτητών
OpenAI: Δώρα στους υπαλλήλους ελβετικά ρολόγια αξίας 1 εκατ. ευρώ
EssilorLuxottica: Ο εμφύλιος της δυναστείας πίσω από τη Ray-Ban – Μάχη για την περιουσία των €40 δισ.
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ
