Αβέβαιο το μέλλον του προϋπολογισμού της ΕΕ: Απειλές για την Ελλάδα

Στον αέρα κρέμεται ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η Γερμανία απορρίπτει τη νέα συμβιβαστική πρόταση από την Ιρλανδία, ζητώντας επιπλέον δραστικές περικοπές.

Το στοίχημα είναι εντυπωσιακό: σχεδόν δύο τρισεκατομμύρια ευρώ που θα καθορίσουν τις χρηματοδοτήσεις για την Ευρώπη από το 2028 μέχρι το 2034. Για την Ελλάδα, η διαπραγμάτευση αφορά άμεσα ένα πακέτο κοντά στα 49 δισ. ευρώ, το οποίο θα επηρεάσει αγροτικές ενισχύσεις, έργα υποδομών, περιφερειακές επενδύσεις και κοινωνικές πολιτικές.

Η πρόταση που παρουσιάστηκε περιλαμβάνει περικοπές 159 δισ. ευρώ σε σχέση με την αρχική εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ωστόσο, δεν κατάφερε να ενοποιήσει τις διαφωνίες, προκαλώντας νέες εντάσεις.

Μια συμβιβαστική πρόταση που άφησε όλους δυσαρεστημένους

Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για σχεδόν 2 τρισεκατομμύρια ευρώ προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, κυρίως από τις χώρες που συνεισφέρουν περισσότερα στα ευρωπαϊκά ταμεία από ότι εισπράττουν.

Η επίμονη ζήτηση τους για έναν σημαντικό περιορισμό των δαπανών, σε συνδυασμό με την αντίσταση από χώρες που έχουν μεγαλύτερη εξάρτηση από τις κοινοτικές χρηματοδοτήσεις, οδήγησε σε κινδύνους για αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις.

Προκειμένου να γεφυρωθεί το χάσμα πριν από τη Σύνοδο Κορυφής, η Ιρλανδία, που προεδρεύει εκ περιτροπής του Συμβουλίου της ΕΕ, παρουσίασε νέα συμβιβαστική πρόταση στις 10 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο dpa, το Δουβλίνο προτείνει μείωση του προϋπολογισμού από 1,985 τρισ. ευρώ σε 1,826 τρισ. ευρώ, δηλαδή μειώσεις περίπου 159 δισ. ευρώ.

Οι υπολογισμοί αυτοί αναφέρονται σε τρέχουσες τιμές, λαμβάνοντας υπόψη τον αναμενόμενο πληθωρισμό της επταετίας. Σε σταθερές τιμές 2025, η νέα πρόταση συγκλίνει στα 1,622 τρισ. ευρώ, με τη μείωση να φτάνει τα 141 δισ. ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση, το «ψαλίδι» αγγίζει περίπου το 8% της αρχικής πρότασης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά τις περικοπές, ο νέος προϋπολογισμός παραμένει περίπου 30% μεγαλύτερος από τον τρέχοντα, σε συγκρίσιμες τιμές.

Διαρκής πίεση από τον Μερτς προσδιορίζει μεγαλύτερες περικοπές

Η αντίδραση του Βερολίνου ήρθε γρήγορα. «Το μέγεθος της νέας πρότασης δεν μπορεί να αποτελέσει βάση για συμφωνία», δήλωσε ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς λίγες ώρες μετά την παρουσίαση της ιρλανδικής πρότασης, επισημαίνοντας την ανάγκη για έναν ευρωπαϊκό προϋπολογισμό που να παραμείνει οικονομικά προσιτός για τις χώρες που τον χρηματοδοτούν.

Η Γερμανία, μαζί με άλλες σημαντικές καθαρές συνεισφoρές, όπως η Ολλανδία, η Σουηδία και η Αυστρία, ζητούν περικοπές πολλών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ. Το Βερολίνο επιπλέον διατυπώνει μια δεύτερη αντίρρηση: η κατανομή των περικοπών δεν αντανακλά τις προτεραιότητές του.

Ενώ η χρηματοδότηση για τις αγροτικές πολιτικές και τη συνοχή παραμένει σχεδόν ανέγγιχτη, οι μεγαλύτερες μειώσεις επιβάλλονται στους τομείς στρατηγικής σημασίας σύμφωνα με την γερμανική κυβέρνηση, όπως η ανταγωνιστικότητα, η έρευνα, η άμυνα και η εξωτερική πολιτική.

Το τοπίο των περικοπών

Η ιρλανδική πρόταση καθορίζει διαφορετικά ποσοστά περικοπών ανά κατηγορία δαπανών. Η χρηματοδότηση για τη γεωργία, τη συνοχή και την αλιεία περικόπτεται κατά 3%, φτάνοντας τα 914 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές 2025.

Σε αντίθεση, οι δαπάνες για την ανταγωνιστικότητα, την έρευνα και την άμυνα μειώνονται κατά 13%, περιοριζόμενες στα 456 δισ. ευρώ.

Τα κονδύλια για την εξωτερική δράση της ΕΕ μειώνονται κατά 17%, στα 157 δισ. ευρώ, ενώ οι διοικητικές δαπάνες περιορίζονται κατά 8,8%, στα 95 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το Δουβλίνο προτείνει νέες πηγές εσόδων για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, με εκτιμώμενη απόδοση περίπου 55 δισ. ευρώ ετησίως.

Η σημασία των 49 δισ. ευρώ για την Ελλάδα

Με βάση την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την Ελλάδα έχει σχεδιαστεί ένα χρηματοδοτικό πακέτο περίπου 49,2 δισ. ευρώ για το διάστημα 2028-2034. Αυτά τα κονδύλια αποκτούν ιδιαίτερη αξία καθώς η Ελλάδα μπαίνει σε μία νέα φάση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, αναζητώντας χρηματοδότηση για νέες επενδύσεις, έργα υποδομής, αγροτική παραγωγή και περιφερειακή ανάπτυξη.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα χρήματα θα παραμείνουν διαθέσιμα εφόσον εγκριθούν οι προτεινόμενες περικοπές.

Προς το παρόν, δεν υπάρχει επίσημη εκτίμηση σχετικά με το ύψος των πιθανών ελληνικών απωλειών. Η ιρλανδική πρόταση δεν παρουσιάζει οριστικές νέες κατανομές ανά κράτος μέλος. Ωστόσο, ακόμη και στο πιο «ήπιο» σενάριο περικοπών ύψους 3%, η Ελλάδα θα έχει μια απώλεια περίπου 1,48 δισ. ευρώ.

Η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής

Η επόμενη σύσκεψη έχει οριστεί για τις 15 και 16 Οκτωβρίου, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα αναλύσουν την ιρλανδική πρόταση κατά τη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες.

Ο στόχος είναι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαδικασίες το 2027 και να ξεκινήσει η νέα χρηματοδοτική περίοδος χωρίς καθυστερήσεις.

Για την αποδοχή του επταετούς προϋπολογισμού απαιτείται ομοφωνία από τα 27 κράτη μέλη και έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Διαβάστε επίσης

Ο ισοβίτης της αριστερής και ο άρχοντας της μεσαίας: Οι φυλές των λωρίδων στους ελληνικούς δρόμους

Αληγιζάκης στο BUSINESS STORIES: Γιατί ακριβαίνουν τα καύσιμα – Εφικτή η τιμή κάτω από €1,70 στο πετρέλαιο θέρμανσης (vid)

Ο θρίαμβος της ιδιωτικής ετικέτας στο μεγάλο ντέρμπι των σούπερ μάρκετ

Για περισσότερες ειδήσεις από την επικαιρότητα, μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ.