Από τις προκλήσεις της ενέργειας στις αβεβαιότητες των ομολόγων

Με την Ευρώπη των «27» να βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες και περίπλοκες στιγμές της Ιστορίας της, διεξάγεται η Σύνοδος Κορυφής στις 15-16 Οκτωβρίου. Οι αναταραχές στις αγορές και η ανησυχία για τον προσεχή χειμώνα δημιουργούν ένα φορτισμένο κλίμα, καθώς η ενεργειακή κρίση επηρεάζει τον πληθωρισμό και προκαλεί ανησυχία για την οικονομική σταθερότητα. Οι ηγέτες καλούνται να αποφασίσουν αν θα ακολουθήσουν μια πορεία δημοσιονομικής χαλάρωσης που θα προσφέρει στήριξη στους πολίτες ή αν θα επιμείνουν σε αυστηρούς κανόνες και πειθαρχία, προκειμένου να αποτρέψουν μεγαλύτερες κρίσεις.

Η πίεση για λήψη αποφάσεων αυξάνεται καθώς τουλάχιστον 10 κυβερνήσεις, δηλαδή το ένα τρίτο της Ε.Ε., ετοιμάζονται για εκλογές και αντιμετωπίζουν την άνοδο των λαϊκιστικών και ακραίων πολιτικών δυνάμεων.

Η πρόταση της Ελλάδας

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει την τάση να προσλαμβάνει αποφάσεις με βραδύτητα κατά τη διάρκεια των κρίσεων, συχνά μετά από εσωτερικές συγκρούσεις. Αυτή τη φορά, ωστόσο, οι ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες από ποτέ. Ήδη από το Eurogroup, διατυπώθηκαν διαφορετικές απόψεις που αντικατοπτρίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ένωση. Ο Έλληνας πρωθυπουργός έχει απευθυνθεί στην πρόεδρο της Κομισιόν, ζητώντας μια ευρωπαϊκή στρατηγική που θα παρέχει μεγαλύτερες ενεργειακές επιδοτήσεις. Αυτή η πρόταση, που υποστηρίζεται από πολλές χώρες, θεωρείται λογική, δεδομένης της επιτακτικής ανάγκης για κοινές ενέργειες απέναντι στην κρίση ακρίβειας στα καύσιμα και την ενέργεια.

Παράλληλα, προτείνεται η επιστροφή των υπερεσόδων του κράτους από τους φόρους που δημιουργήθηκαν λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων στους πολίτες. Από το Μάρτιο, η ελληνική κυβέρνηση έχει κερδίσει περίπου 950 εκατ. ευρώ από την αύξηση του ΦΠΑ στα καύσιμα, ενώ έχει υποστεί απώλειες 350 εκατ. ευρώ λόγω της πτώσης της κατανάλωσης. Έτσι, μπορεί να διαθέσει 600 εκατομμύρια ευρώ για στοχευμένες επιδοτήσεις στους ενεργειακούς λογαριασμούς και την αγορά καυσίμων, εφόσον αυτό δεν παραβιάζει τα δημοσιονομικά όρια του 2026.

Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν

Ένα από τα κύρια ζητήματα είναι οι αυξανόμενες διεθνείς τιμές πετρελαίου. Ωστόσο, οι αγορές επικεντρώνονται και στην ξαφνική αύξηση των γαλλικών κρατικών ομολόγων, με την απόδοση των 10ετών να φτάνει το 5%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών. Αυτό προκαλεί ανησυχία καθώς η Γαλλία, ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χρειάζεται να παραμείνει σταθερή, προκειμένου να μην μεταδοθεί η κρίση σε άλλες χώρες.

Η οικονομική ασφυξία που επικρατεί στην ευρωζώνη μεταφράζεται σε άμεσο κίνδυνο για χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Ακόμα και αν η Ελλάδα φαίνεται να είναι σε καλύτερη θέση, κανείς δεν μπορεί να παραμείνει αλώβητος από την αναταραχή των αγορών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται ήδη σε κρίση με τα ομόλογά τους, αυξάνοντας την πίεση και στις οικονομίες της Ε.Ε.

Η κατάσταση είναι ακόμα πιο περίπλοκη λόγω της παράλληλης κρίσης στην ενεργειακή και την αγορά ομολόγων. Οι ηγέτες καλούνται να διαχειριστούν δύο διαρκείς απειλές που αλληλοσυνδέονται: την οικονομική πίεση στους πολίτες και την προσήλωση στους δημοσιονομικούς κανόνες. Εδώ έρχεται η ελληνική πρόταση για αξιοποίηση μέρους των υπερεσόδων, προσπαθώντας να ανοίξει νέο δρόμο εντός του δύσκολου πλαισίου.

Οκτώβριος: Μήνας κρίσιμων αποφάσεων

Μια έστω και προσωρινή λύση θα μπορούσε να προκύψει από την απόφαση του G7 να απελευθερώσει 100 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε βάθος τεσσάρων μηνών, όμως η αγορά αντέδρασε με επιφυλακτικότητα. Οι τιμές του brent παρέμειναν πάνω από τα 100 δολάρια. Οι επόμενες εβδομάδες θα καθορίσουν αν αυτή η κίνηση μπορεί να ρίξει τις διεθνείς τιμές ή αν θα κρατήσει τις χώρες σε ευάλωτη θέση ενόψει πιθανών νέων αναταραχών. Καθώς ένας σημαντικός αριθμός κυβερνήσεων ετοιμάζεται για εκλογές, η ανάγκη για αποφάσεις γίνεται ολοένα πιο επιτακτική.

Διαβάστε ακόμη

Στεγαστικό: 15.000 ακίνητα σε τράπεζες και servicers περιμένουν να βγουν στην αγορά αλλά δεν είναι… αρκετά

Καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου: Πώς άνοιξε ο δρόμος για να αρχίσουν ξανά οι εργασίες – Οι κινήσεις της NEXANS και η Τουρκία

Πεντάστερα ξενοδοχεία μόνο για νέες μαμάδες

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ