Νέα κανονιστική ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια τίθεται σε εφαρμογή

Σημαντική αλλαγή για τους οφειλέτες, καθώς η νέα φάση του Εξωδικαστικού Μηχανισμού Ρύθμισης Οφειλών προσφέρει τη δυνατότητα να διασώσουν την κατοικία τους, μειώνοντας ταυτόχρονα το χρέος και τις δόσεις τους, με ελκυστικότερα κούρεματα σε σύγκριση με προηγούμενες ρυθμίσεις.

Από 21 Σεπτεμβρίου, οι οφειλέτες μπορούν να υπολογίζουν το χρέος τους αποκλειστικά με βάση την αξία του σπιτιού τους, εφόσον οι υπόλοιποι ακίνητοι πόροι τους ρευστοποιηθούν. Έως 20 Μαρτίου 2027, παρέχεται μία δεύτερη ευκαιρία σε σχεδόν 10.000 οφειλέτες που είχαν προηγουμένως ενταχθεί στον μηχανισμό αλλά οι ρυθμίσεις τους απέτυχαν. Η νέα προσφορά δεν αποτελεί απλώς επανυποβολή αίτησης: παρέχεται μία νέα βάση υπολογισμού για το χρέος, στοχεύοντας στη διατήρηση της κύριας κατοικίας και στη μείωση της μηνιαίας οικονομικής επιβάρυνσης σε διαχειρίσιμα επίπεδα.

Αυτή η τροποποίηση είναι κρίσιμη για όσους διαθέτουν τουλάχιστον ένα ακίνητο (όπως εξοχικό, αγροτεμάχιο ή οικόπεδο). Ο παραδοσιακός τρόπος ρύθμισης, που υπολόγιζε το σύνολο της περιουσίας, είχε ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες δόσεις και λιγότερη διευκόλυνση στους οφειλέτες, οι οποίοι ενδέχεται να βρουν δύσκολο να καλύψουν ακόμη και 35ετείς ρυθμίσεις.

Η κατάσταση είναι πλέον πιο ανησυχητική: σχεδόν 10.000 οφειλέτες (πάνω από 1 στα 10 από τους 70.000 που χρησιμοποίησαν μέχρι τώρα τον Εξωδικαστικό) έχουν χάσει τη ρύθμισή τους, βιώνοντας την ανασφάλεια των πλειστηριασμών του συνόλου των ακινήτων τους.

Μία νέα εποχή για τις ρυθμίσεις

Η νέα δυνατότητα μεταβάλλει τις πιο παραδοσιακές προσεγγίσεις: εάν ο δανειολήπτης συμφωνήσει με τη ρευστοποίηση των υπολοίπων ακινήτων του, η οφειλή προς ρύθμιση θα περιοριστεί στην αξία της κύριας κατοικίας.

Για παράδειγμα, αν κάποιος έχει χρέος 600.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 200.000 ευρώ και άλλα ακίνητα συνολικής αξίας 200.000 ευρώ, η κλασική ρύθμιση επιτρέπει την απομείωση του χρέους στα 400.000 ευρώ. Ωστόσο, με τη νέα επιλογή, διατηρεί την κύρια κατοικία, ρευστοποιεί τα υπόλοιπα ακίνητα και η οφειλή περιορίζεται στα 200.000 ευρώ.

Η διαφορά έγκειται στην αποτελεσματικότητα και τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων: η μείωση του χρέους στο μισό (200.000 αντί 400.000 ευρώ στο παραπάνω παράδειγμα) σημαίνει μισή δόση για την ίδια διάρκεια αποπληρωμής ή ακόμα και ταχύτερη αποπληρωμή. Παρά την απώλεια μέρους της περιουσίας, ο οφειλέτης κερδίζει μία πιο βιώσιμη συμφωνία με χαμηλότερη πίεση και διασφάλιση της κύριας κατοικίας, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση.

Δύο επιλογές, δύο δρόμοι

Όπως τόνισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, “ο Εξωδικαστικός μετατρέπεται πλέον σε εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας”.

Η νέα μέθοδος αποσκοπεί σε καινούργιες προσφορές είτε για τους δανειολήπτες που εντάσσονται για πρώτη φορά είτε για εκείνους που έχουν ήδη συμμετάσχει και ζητούν νέες ρυθμίσεις, υπό την προϋπόθεση ότι θα αξιοποιήσουν την προθεσμία των έξι μηνών.

Στο εξής, οι οφειλέτες θα έχουν πρόσβαση σε δύο ξεχωριστές «οθόνες» στο σύστημα του Εξωδικαστικού:

■ Η παραδοσιακή ρύθμιση προσφέρει δόσεις ανάλογα με τα εισοδήματα και κούρεμα που στηρίζεται στην αξία της περιουσίας. Αυτή η επιλογή είναι κατάλληλη για όσους είναι σίγουροι ότι θα μπορέσουν να ακολουθήσουν τα γραφειοκρατικά βήματα και να πληρώσουν τις δόσεις, διατηρώντας όλα τα ακίνητά τους, εφόσον εξυπηρετούν τη ρύθμιση. Ωστόσο, αν παραβιάσουν την ρύθμιση, κινδυνεύουν να χάσουν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένου του σπιτιού τους.

■ Η νέα ρύθμιση του Πιερρακάκη προσφέρει περισσότερη ασφάλεια και σταθερότητα για την κύρια κατοικία: οι πολίτες που ανησυχούν ότι δεν θα μπορέσουν να αποπληρώσουν υψηλότερες δόσεις μπορούν να διαλέξουν να διαφυλάξουν το σπίτι τους και να μειώσουν το κόστος της ρύθμισης – παρόμοια με την προστασία που εξασφάλιζε ο νόμος Κατσέλη με τη ρευστοποίηση λοιπών ακινήτων.

Ο κάθε οφειλέτης έχει ελευθερία στην επιλογή του: μπορεί να δεχθεί ή να απορρίψει την πρόταση, επιλέγοντας είτε μερική (χωρίς την κατοικία) είτε πλήρη ρευστοποίηση.

Διαδικαστικά βήματα

Η νέα δυνατότητα έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή, με τις πρώτες αιτήσεις να αναμένονται στις αρχές Οκτωβρίου, καθώς το σύστημα άνοιξε στις 21 Σεπτεμβρίου και η συμπλήρωση των αιτήσεων απαιτεί 15-20 ημέρες. Ισχύει επίσης για όσους είχαν προγενέστερη ρύθμιση που πλέον δεν ισχύει και επιθυμούν μία ελαφρύτερη ρύθμιση.

Δεν αφορά νομικά πρόσωπα, αλλά καταναλωτές που επιθυμούν να ρυθμίσουν στεγαστικά δάνεια ή οφειλές από επιχειρηματική δραστηριότητα.

Με την νέα διαδικασία:

1) Υποβάλλει αίτηση ο οφειλέτης με χρέος 300.000 ευρώ, κατοικία αξίας 150.000 και αγροτεμάχιο αξίας 50.000, επιθυμώντας ένταξη στο πρόγραμμα προστασίας κύριας κατοικίας.
2) Η πλατφόρμα διαχωρίζει αυτόματα την κύρια κατοικία από τα άλλα ακίνητα.
3) Η ένταξη συνεπάγεται ρευστοποίηση των υπολοιπόμενων ακινήτων (αξίας 50.000 ευρώ).
4) Ο υπολογισμός της ρύθμισης γίνεται αποκλειστικά με βάση την αξία της κύριας κατοικίας (150.000 ευρώ).
5) Ο οφειλέτης συγκρίνει την νέα προσφορά με την παραδοσιακή ρύθμιση, η οποία υπολόγιζε την συνολική αξία περιουσίας (200.000 ευρώ).
6) Το νέο χρέος επαναρυθμίζεται έως και σε 420 δόσεις (35 χρόνια ανάλογα με την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη), οδηγώντας σε μικρότερες, διαχειρίσιμες δόσεις.

Με την επιλογή αυτή, ο οφειλέτης διασώζει το σπίτι του, μειώνοντας το χρέος του στο μισό (300.000 σε 150.000) και απολαμβάνοντας βιώσιμες δόσεις μέσω της γρήγορης και συνεργατικής διαδικασίας.

Τα υπόλοιπα ακίνητα θα πωληθούν μέχρι που να καλυφθούν τα χρέη. Οτιδήποτε περισσέψει επιστρέφει στον οφειλέτη. Η σειρά εκποίησης των ακινήτων συμφωνείται με τους πιστωτές και αποτυπώνεται στη σύμβαση αναδιάρθρωσης. Ο οφειλέτης δεν έχει λόγο στην επιλογή αυτή, αφού έχει ήδη αποφασίσει να διασώσει την κύρια κατοικία του.

Επιπλέον, εάν έχει ξεκινήσει ήδη η διαδικασία πλειστηριασμού, η νέα ρύθμιση μπορεί να την ανακόψει – σύμφωνα με το νόμο – εφόσον η αίτηση υποβληθεί τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από την διενέργεια του πλειστηριασμού. Σε πολλές περιπτώσεις, μία τελευταία στιγμή αίτηση θα προκαλέσει την αναστολή της διαδικασίας, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει προκαταβολή 10% αν δεν θεωρείται ευάλωτος.

Δείτε επίσης

Μαρία Αγγελικούση: Πώς σχεδιάζει τον στόλο του μέλλοντος

Δημήτρης Καπούνης (ΕΑΣ Νάξου): Το μέλλον ενός αιωνόβιου συνεταιρισμού

Μεσσηνία: Ο Οκτώβριος είναι ο νέος Ιούνιος

Για όλες τις ενημερώσεις της επικαιρότητας, μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ.