Μεθάνιο: Ηγετική θέση στη ρύπανση από γεωργία και απόβλητα στα Βαλκάνια

Το μεθάνιο και οι εκπομπές του στα Δυτικά Βαλκάνια καθορίζονται κυρίως από τον αγροτικό τομέα και τη διαχείριση αποβλήτων, σύμφωνα με την πρώτη ενοποιημένη αναφορά της Ενεργειακής Κοινότητας. Ειδικότερα, η γεωργία αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης σε χώρες όπως η Αλβανία και το Μαυροβούνιο, ενώ στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τη Βόρεια Μακεδονία οι εκπομπές προέρχονται κυρίως από την επεξεργασία αποβλήτων. Στη Σερβία, οι δύο τομείς συμβάλλουν σχεδόν ισότιμα στις συνολικές εκπομπές αερίων.

Η έκθεση στηρίζεται στις εθνικές απογραφές και έγγραφα που έχουν υποβληθεί στη Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και επικεντρώνεται σε τρεις βασικές κατηγορίες: γεωργία, απόβλητα και εκπομπές από καύσιμα στον ενεργειακό τομέα.

Σύμφωνα με την Γραμματεία της Ενεργειακής Κοινότητας, σχεδόν όλοι οι συμβαλλόμενοι, εκτός από την Ουκρανία, έχουν περισσότερες εκπομπές από τομείς όπως η γεωργία και τα απόβλητα σε σύγκριση με τον ενεργειακό τομέα. Στη γεωργία, οι εκπομπές των ενεργειακών και μη ενεργειακών πηγών είναι σε παρόμοια επίπεδα.

Η μελέτη στοχεύει στην ενημέρωση για το μεθάνιο, ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου, που πολλές φορές αγνοείται στα πλαίσια των συζητήσεων για την κλιματική πολιτική, καθώς το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) κατέχει την πλειοψηφία των εκπομπών αυτών. Παρά το γεγονός ότι οι απαιτήσεις για τη μείωση του μεθανίου δεν είναι ενσωματωμένες στη νομοθεσία της Ενεργειακής Κοινότητας, η έκθεση αναφέρει ότι η μείωσή του μπορεί να είναι καθοριστική για την εκπλήρωση των κλιματικών στόχων, λόγω του περιορισμένου χρόνου παραμονής του στην ατμόσφαιρα και του υψηλού δυναμικού θέρμανσης.

Σύμφωνα με το Δυναμικό Θέρμανσης του Πλανήτη για 20 χρόνια (GWP20), η θέρμανση που προκαλεί ένας τόνος μεθανίου ισοδυναμεί με 82 έως 87 τόνους CO2. Έτσι, η μείωση ενός τόνου μεθανίου παρέχει ένα άμεσο κλιματικό όφελος συγκρίσιμο με τη μείωση 82-87 τόνων διοξειδίου του άνθρακα. Ήδη, οι διαχειριστές δικτύων φυσικού αερίου στην περιοχή εφαρμόζουν εθελοντικά ευρωπαϊκά πρότυπα για τη μέτρηση των ρύπων.

Η Γραμματεία προτείνει τρεις άξονες για περαιτέρω δράση: την καλύτερη ποσοτικοποίηση του μεθανίου, την αύξηση συμμετοχής σε διεθνείς πρωτοβουλίες μετριασμού και την ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων κυκλικής οικονομίας, οι οποίες θα μειώνουν τις εκπομπές και θα ενισχύουν την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας.