Η σημασία του αγωγού East–West και οι συνέπειες στη διεθνή αγορά πετρελαίου

Η αύξηση των τιμών αντανακλά την ανησυχία της αγοράς, η οποία πλήττεται από την περιοριστική ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ και την ταυτόχρονη πίεση των Χούθι στα δυτικά. Το Ιράν έχει σταματήσει τη διέλευση πλοίων από την ανατολική πλευρά, ενώ οι Χούθι ανεβάζουν την ένταση ελέγχοντας την ακτογραμμή στα Στενά του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη στιγμή που ο αγωγός East–West που μεταφέρει πετρέλαιο από την ανατολική Σαουδική Αραβία στην Ερυθρά Θάλασσα έχει σταματήσει να λειτουργεί από την περασμένη Παρασκευή.

Αυτή η διπλή πίεση περιορίζει δραστικά τις επιλογές του Ριάντ, ειδικά όταν οι παραγωγές και οι εξαγωγές του έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά. Φέτος, οι τιμές του Brent έχουν αυξηθεί κατά 77%, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν επηρεάζει όλο και περισσότερες πτυχές της ενεργειακής εφοδιαστικής.

Χούθι στον Μπαμπ ελ Μαντέμπ

Η περιοχή της δυτικής Υεμένης έχει μετατραπεί σε σημείο κρίσης, καθώς οι Χούθι βρίσκονται σε επιθετική κατάσταση, καταλαμβάνοντας στρατηγικές τοποθεσίες όπως το λιμάνι Μόκα και την νήσο Περίμ. Σε αυτό το πλαίσιο, ενίσχυσαν περαιτέρω τον έλεγχό τους στις νησιωτικές περιοχές, ενώ έχουν τη δυνατότητα να θέτουν σε κίνδυνο πλοία που διέρχονται από την περιοχή με τη χρήση drones και πυραύλων.

Το Μπαμπ ελ Μαντέμπ αποτελεί κλειδί για τη θαλάσσια ναυσιπλοΐα, συνδέοντας τον Ινδικό Ωκεανό με τη Διώρυγα του Σουέζ. Η στρατηγική τους θέση τους επιτρέπει να ενισχύσουν τη θέληση τους να επηρεάσουν τη διεθνή ναυτιλία.

Πραγματοποιούν ήδη στρατηγικές ενέργειες, όπως η απαγόρευση της διέλευσης σαουδαραβικών πλοίων και επιθέσεις με πυραύλους εναντίον βιομηχανικών στόχων στη νότια Σαουδική Αραβία, προκαλώντας ανησυχία για την ασφάλεια των υποδομών.

Ο αγωγός East–West και οι συνέπειές του

Ο αγωγός East–West, ο οποίος συνδέει την ανατολική με τη δυτική Σαουδική Αραβία, αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας για τη χώρα. Κατασκευάστηκε το 1981 και τέθηκε σε λειτουργία το 1982, παρέχοντας εναλλακτική οδό εξαγωγών σε περιόδους κρίσης. Το μήκος του ανέρχεται σε 1.200 χιλιόμετρα και η χωρητικότητα του φτάνει τα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, η λειτουργία του έχει ανασταλεί λόγω επιθέσεων που αποδίδονται σε ιρανικές δυνάμεις και πολιτοφύλακες.

Η αναστολή αυτή συνιστά μια σοβαρή πρόκληση για την Σαουδική Αραβία, καθώς το λιμάνι Γιανμπού που χρησιμοποιούν ως εναλλακτική διαδρομή δεν προσφέρει ασφάλεια εξαιτίας των Χούθι στην περιοχή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ.

Οι πιέσεις του Ιράν

Όλη αυτή η τάση δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τη Σαουδική Αραβία και την παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Το Ιράν, εκμεταλλευόμενο τη στρατηγική του θέση, περιορίζει τις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ και οι Χούθι έχουν τη δυνατότητα να παραβιάζουν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα. Στο ίδιο πλαίσιο, οι επιθέσεις στον αγωγό East–West δείχνουν ότι και οι εναλλακτικοί δρόμοι εφοδιασμού δεν είναι ασφαλείς.

Ήδη η παραγωγή πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας έχει μειωθεί σημαντικά και οι εξαγωγές από την Ερυθρά Θάλασσα είναι κατά 50% λιγότερες σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, γεγονός που φέρνει αβεβαιότητες στο μέλλον τους.

Προβλέψεις για τις τιμές

Η αγορά παρακολουθεί στενά την κατάσταση με τις τιμές του πετρελαίου να εξαρτώνται από την αποκατάσταση της λειτουργίας του East–West. Αν παραταθεί η κατάσταση, οι αναλυτές προειδοποιούν για πιθανές ανατιμήσεις που θα μπορούσαν να σπρώξουν τις τιμές μέχρι και τα 120 δολάρια το βαρέλι. Η διατήρηση της διπλής πίεσης από Ιρανές και Αμερικανούς στο Ορμούζ και οι ενισχυμένες δραστηριότητες των Χούθι στα Στενά δεν επιτρέπουν αισιοδοξία για την άμεση αποκλιμάκωση και κρατούν τις τιμές του μαύρου χρυσού υψηλά.