Η κλιματική κρίση δοκιμάζει την παραγωγή φρούτων στην Ελλάδα και την ΕΕ (χάρτες)

Στην κορυφή των προκλήσεων που προκύπτουν από την κλιματική κρίση, η Ελλάδα επηρεάζει βαθιά τον ευρωπαϊκό αγροτικό χάρτη, καθώς η αυξημένη θερμοκρασία, η έλλειψη νερού και οι αλλαγές στις εποχές ανατρέπουν τις παραδοσιακές περιοχές καλλιέργειας φρούτων. Νέα έκθεση της Rabobank δείχνει ότι η ικανότητα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή έχει αρχίσει να διαμορφώνει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τον ευρωπαϊκό τομέα φρούτων, με χώρες και παραγωγούς που διαθέτουν κεφάλαια, τεχνολογία και διαθεσιμότητα νερού να κερδίζουν έδαφος.

Η έκθεση τονίζει ότι αν και η κλιματική αλλαγή δεν συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο για την γενική προσφορά φρούτων στην Ευρώπη, επηρεάζει ωστόσο την σταθερότητα παραγωγής, προκαλώντας μεταβολές στις αποδόσεις, την ποιότητα και τον χρόνο συγκομιδής.

Η Ελλάδα στο προσκήνιο της μεσογειακής παραγωγής

Η Ελλάδα είναι κεντρικός παίκτης στις νέες εξελίξεις, χαρακτηριζόμενη ως ένας από τους κύριους παραγωγούς φρούτων της Μεσογείου.

Στην κατηγορία των εσπεριδοειδών, η Ελλάδα καταλαμβάνει περίπου το 10% της παραγωγής εντός της EE, ακολουθούμενη από την Ισπανία με 55%-60% και την Ιταλία με 20%-25%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την άμεση έκθεση της χώρας στις νέες κλιματικές προκλήσεις που βιώνει η μεσογειακή ζώνη.

Οι κύριες απειλές περιλαμβάνουν την άνοδο της θερμοκρασίας, την αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους και τις μεγαλύτερες περιόδους ξηρασίας, που οδηγούν σε μεγαλύτερη εξάρτηση από την άρδευση και αυξάνουν τα έξοδα παραγωγής.

Επιπλέον, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των καθιερωμένων παραγωγών πυρηνόκαρπων, όπως τα ροδάκινα και τα νεκταρίνια. Μαζί με την Ισπανία και την Ιταλία, οι τρεις χώρες σχηματίζουν πάνω από το 90% της παραγωγής ροδάκινων και νεκταρινιών στην Ε.Ε.

Ωστόσο, η Rabobank επισημαίνει ότι οι θερμότερες καλοκαιρινές περιόδους και οι ήπιες χειμερινές συνθήκες μπορούν να θέσουν νέες προκλήσεις για τις παραδοσιακές περιοχές της νότιας Ευρώπης.

Διαρκής αλλαγή στην παραγωγική γεωγραφία

Η έκθεση του οργανισμού καταγράφει μια προοδευτική μετατόπιση του χάρτη παραγωγής φρούτων στην Ευρώπη, η οποία στρέφεται προς βορειότερες και πιο ηπειρωτικές περιοχές, εξαιτίας των μεταβαλλόμενων κλιματικών παραγόντων.

Άλλες περιοχές της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης μπορεί να υιοθετήσουν χαρακτηριστικά παραδοσιακών παραγωγικών ζωνών στο μέλλον, ενώ τμήματα της νότιας Ευρώπης ενδέχεται να απομακρυνθούν από τις κλιματικές συνθήκες που άλλοτε ευνοούσαν την καλλιέργεια φρούτων.

Ωστόσο, η Rabobank διευκρινίζει ότι δεν είναι αναγκαία η πλήρης μεταφορά της παραγωγής από τον Νότο προς τον Βορρά. Η προσαρμογή θα εξαρτηθεί από την πραγματοποίηση επενδύσεων σε άρδευση, νέες ποικιλίες καλλιεργειών, οργάνωση οπωρώνων, προστασία από παγετό, υποδομές, ανθρώπινο δυναμικό και πρόσβαση στις αγορές.

Νερό: ο κρίσιμος παράγοντας ανταγωνισμού

Για τις μεσογειακές χώρες, η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελεί τον θεμελιώδη παράγοντα. Η Rabobank αναφέρει ότι η δυνατότητα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή εξαρτάται πλέον από την ικανότητα των παραγωγών να επενδύσουν σε πιο αποδοτικά συστήματα άρδευσης, παρακολούθηση της υγρασίας του εδάφους, τεχνολογίες για λήψη αποφάσεων και σύγχρονες καλλιεργητικές πρακτικές.

Περιοχές που διαθέτουν ασφαλείς και διαφοροποιημένες πηγές νερού θα έχουν περισσότερες πιθανότητες να ανταπεξέλθουν στις αυξανόμενες κλιματικές πιέσεις.

Ποιες επιχειρήσεις θα επιβιώσουν

Σύμφωνα με την έκθεση, το μεγαλύτερο χάσμα που παρατηρείται δεν είναι τεχνολογικό, αλλά αφορά κυρίως το οικονομικό και οργανωτικό κομμάτι.

Οι μεγαλύτερες και περισσότερο διαφοροποιημένες επιχειρήσεις είναι σε θέση να ανακατανέμουν τον κίνδυνο σε διάφορες καλλιέργειες και περιοχές, ενώ οι μικρότεροι παραγωγοί εμφανίζουν μεγαλύτερη ευαλωτότητα απέναντι σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

Μέτρα όπως αντιχαλαζικά δίχτυα, συστήματα προστασίας από παγετό και βελτιωμένα δίκτυα ύδρευσης μπορεί να προσφέρουν προστασία στην καλλιέργεια, όμως απαιτούν επίσης σημαντικές αρχικές επενδύσεις. Αυτό ενδέχεται να επεκτείνει το χάσμα μεταξύ των καλά κεφαλαιοποιημένων παραγωγών και των μικρότερων ή παλαιότερων καλλιεργειών.

Εν κατακλείδι, η Rabobank προειδοποιεί ότι η κλιματική ανθεκτικότητα θα γίνει ο νέος παράγοντας διαφοροποίησης στον ευρωπαϊκό τομέα φρούτων: οι παραγωγοί που θα καταφέρουν να προσαρμοστούν θα αποκτήσουν πλεονέκτημα, ενώ εκείνοι που δεν μπορούν να επενδύσουν θα αντιμετωπίσουν ολοένα και περισσότερο αυξανόμενη πίεση.

Διαβάστε ακόμη

Οι νέες «συμμαχίες» του λιανεμπορίου: Γιατί οι αλυσίδες στέλνουν πελάτες η μία στην άλλη (pics)

Διακοπές στο βουνό: Ραγδαία αύξηση λόγω της ζέστης

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ