Ενδελεχής ανάλυση από τη διαΝΕΟσις: Η ελληνική καινοτομία σε νούμερα και προοπτικές ανάπτυξης.

Ένα νέο ντοκουμέντο από τη διαΝΕΟσις αποτυπώνει τις εξελίξεις στην Έρευνα και Καινοτομία στην Ελλάδα, επισημαίνοντας αφενός την πρόοδο, αφετέρου τις διαρθρωτικές αδυναμίες που εμποδίζουν την πλήρη αξιοποίηση των ερευνητικών και τεχνολογικών δυνατοτήτων της χώρας. Οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη έχουν σκαρφαλώσει στα 3,66 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 1,3 δισ. ευρώ από το 2019, ενώ η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της από την 16η στη 13η ανάμεσα στις 27 χώρες της ΕΕ αναφορικά με την ένταση των ερευνητικών επενδύσεων.

Ταυτόχρονα, το οικοσύστημα των startups στη χώρα συνεχίζει να επεκτείνεται, ενώ παρατηρείται αύξηση των καινοτόμων εγχειρημάτων. Η Ελλάδα διαθέτει ουσιαστική ανθρώπινη δεξαμενή, καθώς το 45% των νέων ηλικίας 25-34 ετών είναι απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι εντελώς θετική. Η Ελλάδα παρουσιάζει σημαντικά κενά στο τομέα των πατέντων, της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων και της βιομηχανίας, καθώς και στη διάθεση προϊόντων υψηλής τεχνολογίας στην αγορά. Η γραφειοκρατία παραμένει μια σοβαρή τροχοπέδη για την έρευνα. Ειδικότερα, οι αιτήσεις για διπλώματα ευρεσιτεχνίας ανά εκατομμύριο κατοίκους είναι περίπου 15 φορές λιγότερες σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, καταδεικνύοντας τη δυσκολία σύνδεσης της καινοτομίας με την εμπορική εφαρμογή.

Βασικά ευρήματα της μελέτης:

Εθνικό Σύστημα Καινοτομίας

Αυτό το σύστημα περιλαμβάνει τις ποικιλόμορφες οντότητες και τις πολιτικές που καθορίζουν την ικανότητα μιας χώρας να παράγει και να μετατρέπει τη γνώση σε προϊόντα και υπηρεσίες, συμβάλλοντας έτσι στην ευημερία. Πρωταγωνιστές σε αυτό το σύστημα είναι τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά ιδρύματα, οι επιχειρήσεις και οι κρατικές υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται ενεργά στην έρευνα.

Προοδευτικά βήματα

Η ανάλυση δείχνει αρκετά ενθαρρυντικά σημεία στην έρευνα και την καινοτομία:

Αύξηση δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη: Στα 3,66 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 1,3 δισ. ευρώ από το 2019.

Οργάνωση νέων θεσμών: Σημαντικά βήματα με την ίδρυση του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ), το οποίο χρηματοδοτεί έρευνα, και τη δράση “Ερευνώ-Καινοτομώ” που προωθεί συνεργασίες ανάμεσα σε επιχειρήσεις και ερευνητικούς φορείς.

Φορολογικά κίνητρα: Έκπτωση φόρου έως 50% για επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις σύμφωνα με τους Ν. 4712/2020 και Ν. 5162/2024.

Αυξανόμενη ροπή για ξένες επενδύσεις: Δημιουργία Κέντρων Αριστείας από πολυεθνικές εταιρείες στην Ελλάδα.

Ανάπτυξη startups: Από το 2017, οι νέες επιχειρήσεις που ιδρύονται ξεπερνούν αυτές που κλείνουν, με ποσοστό 7,6% από εγχειρήματα υψηλής ή μέτριας τεχνολογικής έντασης το 2023.

Ποιοτικό ανθρώπινο δυναμικό: Το 2023, το 45% του πληθυσμού ηλικίας 25-34 ετών ήταν απόφοιτοι τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Δυσλειτουργίες και Προβλήματα

Μαζί με τα θετικά, υπάρχουν και αρκετές δυσκολίες:

– Η γραφειοκρατία παραμένει κορυφαίο πρόβλημα, ειδικά στους ΕΛΚΕ.

– Η Ελλάδα υστερεί στις πατέντες, με 15 φορές λιγότερες αιτήσεις ανά εκατομμύριο κατοίκους σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

– Στη χαμηλή θέση 16 στις 30 χώρες για δημόσιες προμήθειες και καινοτομία, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

– Επιπλέον, η δημόσια δαπάνη για εκπαίδευση είναι στο 4% του ΑΕΠ, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

– Συνεχίζεται η απομάκρυνση των πανεπιστημίων από την αγορά εργασίας, με τη χώρα να κατατάσσεται 106η παγκοσμίως στον δείκτη συνεργασίας για Ε&Α.

– Οι επιχειρήσεις είναι επίσης απρόθυμες να επενδύσουν στη συνεχιζόμενη εκπαίδευση των εργαζομένων.

Προτάσεις Πολιτικής

Στην κατεύθυνση του μελλοντικού σχεδιασμού, οι συγγραφείς προτείνουν:

– Τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης Εθνικής Στρατηγικής για την Έρευνα, την Τεχνολογική Ανάπτυξη και την Καινοτομία, με στόχους και μετρήσιμα αποτελέσματα.

– Τη θεσμική ενοποίηση του χώρου της ανώτατης εκπαίδευσης και της έρευνας, μέσω ενιαίου Υπουργείου.

– Τη μείωση της γραφειοκρατίας και την καλλιέργεια ενός πιο ευέλικτου και καινοτόμου περιβάλλοντος για την έρευνα.

Δείτε ΕΔΩ ολόκληρη την έρευνα της διαΝΕΟσις.

Διαβάστε επιπλέον:

ΜΕΓΑ: Οι δύο νέες μονάδες, οι εξαγωγές των 129 εκατ. και το κόστος της ανάπτυξης

Πώς ανακαλύπτει ένα παιδί ότι έχει ταλέντο στο επί κοντώ

Η αγορά ζητά ελέγχους στην ψηφιακή αγορά

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ.