Ελλάδα: Το μυστικό της επιτυχίας στη δανειοδότηση απέναντι σε ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες

Η Ελλάδα καταφέρνει να ελέγχει τις πιέσεις στο κόστος δανεισμού της, παρά την έντονη αναστάτωση που επηρεάζει τις διεθνείς αγορές κρατικών ομολόγων, φέρνοντας τις αποδόσεις τους σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και σχεδόν είκοσι χρόνια. Η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, η γρήγορη μείωση του δημόσιου χρέους και οι θετικές αξιολογήσεις από διεθνείς οίκους είναι οι βασικοί παράγοντες που προστατεύουν τα ελληνικά ομόλογα, σε μια περίοδο όπου οι επενδυτές επαναξιολογούν τον κίνδυνο διεθνώς.

Η βασική πηγή πίεσης προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου έφτασε το 5% την Πέμπτη, ενώ η αντίστοιχη 30ετούς τίτλου εκτινάχθηκε στο 5,3%, καταγράφοντας το υψηλότερο ποσοστό από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2007. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι αποδόσεις κρατικών τίτλων ανήλθαν στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας 19ετίας, σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη του Bloomberg.

Ευρωπαϊκά ομόλογα υπό πίεση

Η κατάσταση αυτή κοινοποιείται με ένταση και στην Ευρώπη. Στη Γερμανία, που χρησιμεύει ως βασικό σημείο αναφοράς για την Ευρωζώνη, οι αποδόσεις των 10ετών τίτλων αυξήθηκαν κατά 34 μονάδες βάσης σε έναν μήνα, φτάνοντας το 3,5%, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων 17 ετών.

Οι αλλαγές αυτές είναι ακόμα πιο έντονες σε άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς παρατηρήθηκε να αυξάνεται κατά 46 μονάδες βάσης, αγγίζοντας το 4,44%, ενώ η ιταλική αντίστοιχη είδε 43 μονάδες βάσης αύξησης, φτάνοντας το 4,38%. Στη Βρετανία, η απόδοση του 10ετούς τίτλου ανήλθε κατά 41 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 5,37%, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ χωρών της G7.

Μέσα σε αυτό το δύσκολο πλαίσιο, τα ελληνικά ομόλογα έχουν αποδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς τίτλου αυξήθηκε κατά 40 μονάδες βάσης τον τελευταίο μήνα, φτάνοντας το 4,24%, όπως προκύπτει από στοιχεία του Bloomberg. Η αύξηση αυτή είναι μικρότερη σε σύγκριση με άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Βρετανία.

Η ταχεία πτώση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας, σε συνδυασμό με την καλή δημοσιονομική εικόνα της χώρας, παίζει καθοριστικό ρόλο στην αποδοχή των ελληνικών ομολόγων. Αυτές οι επιδόσεις έχουν οδηγήσει σε σειρά θετικών αξιολογήσεων από διεθνείς οίκους, όπως η DBRS, η οποία, την περασμένη Παρασκευή, αναβάθμισε σε θετικές τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας στη βαθμίδα ΒΒΒ, εκτιμώντας ότι η αποκλιμάκωση του χρέους θα συνεχιστεί, παρά την αύξηση των αποδόσεων στις διεθνείς αγορές.

Οι ανησυχίες γύρω από το αμερικανικό χρέος

Η παγκόσμια αύξηση των αποδόσεων αποδίδεται σε δύο κυρίους παράγοντες: την εκτίναξη του πληθωρισμού και την επιδείνωση των δημοσιονομικών στοιχείων σε πολλές από τις μεγαλύτερες οικονομίες του πλανήτη.

Η σημαντικότερη ανησυχία προέρχεται από τις ΗΠΑ, όπου οι κατά πολύ υψηλές δημοσιονομικές ελλείψεις συνεχίζονται χρόνια μετά την πανδημία. Το 2026 το έλλειμμα αναμένεται να προσεγγίσει το 6% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος έφτασε τα 40 τρισ. δολάρια, περίπου στο 126% του ΑΕΠ.

Αυτή η κατάσταση προκαλεί αναταραχές στις αγορές, καθώς οι ΗΠΑ χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος των αναγκών τους μέσω της αγοράς ομολόγων, με το συνολικό μέγεθος να ανέρχεται περίπου στα 32 τρισ. δολάρια.

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, έχει προσπαθήσει να καθησυχάσει τους φόβους, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη της αμερικανικής οικονομίας θα οδηγήσει στη σταδιακή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Ωστόσο, οι αγορές φαίνονται πιο επιφυλακτικές.

Καθώς οι αποδόσεις αυξάνονται, η εξυπηρέτηση του χρέους βαρύνει ολοένα περισσότερο τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό. Οι δαπάνες για τόκους θα ξεπεράσουν το 1 τρισ. δολάρια το 2026, κατατάσσοντας τον προϋπολογισμό του χρέους σε ένα από τα μεγαλύτερα κονδύλια της αμερικανικής κυβέρνησης.

Πιέσεις στη Γαλλία και τη Βρετανία

Παρόμοια προβλήματα αντιμετωπίζουν και η Βρετανία και η Γαλλία, οι οποίες πλέον ξοδεύουν περισσότερα για να εξυπηρετήσουν το χρέος τους παρά για την άμυνα.

Στη Βρετανία, το δημοσιονομικό έλλειμμα υπολογίζεται στο 4,3% του ΑΕΠ το 2025, ενώ το δημόσιο χρέος πλησιάζει το 94% του ΑΕΠ.

Στη Γαλλία, οι πολιτικές αβεβαιότητες επιτείνουν τις πιέσεις. Ο φόβος ότι θα μπορούσε να μην εγκριθεί ο προϋπολογισμός του επόμενου έτους, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για εκλογές τον Απρίλιο και τον Μάιο, κρατά τις αγορές σε αναμονή.

Η Γαλλία βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος των επενδυτών, μετά τις εκλογές του 2024 που οδήγησαν σε μια κατακερματισμένη Εθνοσυνέλευση και σε διαρκή πολιτική αστάθεια. Το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να παραμείνει γύρω από το 5% του ΑΕΠ το 2026, ενώ το δημόσιο χρέος ανέρχεται σχεδόν στο 120% του ΑΕΠ.

Η σύγκρουση ΗΠΑ-Ιράν και οι αρνητικές συνέπειες στον πληθωρισμό

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο περίπλοκη λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν και της αναγέννησης εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο. Η παράταση αυτής της διαμάχης εντείνει τις προσδοκίες ότι το ενεργειακό σοκ θα διαρκέσει περισσότερο, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα και αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να συνεχίσουν μια πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε την Πέμπτη για δεύτερη φορά φέτος το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, φτάνοντας το 2,5%, εκτιμώντας ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή θα διατηρήσουν τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη πάνω από τον στόχο του 2% έως το 2027.

Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις της ΕΚΤ, ο πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% το 2026 και στο 2,5% το 2027, προτού υποχωρήσει στο 2,1% το 2028.

Ταυτόχρονα, οι αγορές αναμένουν μια ενδεχόμενη αύξηση επιτοκίων και από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η οποία διατηρεί το βασικό της επιτόκιο στο 3,5%-3,75% από τις αρχές του 2026.

Η κούρσα στην AI επηρεάζει τις αποδόσεις

Ένας ακόμη παράγοντας που επιβαρύνει την κατάσταση είναι η τεράστια επενδυτική κούρσα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.

Μεγάλες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΑΙ αντλούν κεφάλαια από τις αγορές για να χρηματοδοτήσουν επενδυτικά σχέδια ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε data centers, υποδομές υπολογιστών και ενεργειακά δίκτυα. Αυξημένη προσφορά εταιρικού χρέους έρχεται σε ανταγωνισμό με τις κρατικές εκδόσεις τίτλων, επιτείνοντας τις πιέσεις στις αποδόσεις.

Έτσι, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ και μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν υψηλά ελλείμματα και αυξανόμενες δαπάνες τόκων, η Ελλάδα εξακολουθεί να ξεχωρίζει λόγω της δημοσιονομικής της εικόνας και της γρήγορης αποκλιμάκωσης του χρέους. Αυτή η κατάσταση, αν και την επηρεάζει, περιορίζει μέχρι στιγμής την έκταση των πιέσεων στο κόστος δανεισμού της.

Διαβάστε επίσης

Τριπλή ενεργειακή παγίδα στον δρόμο για τον χειμώνα

Ανησυχητική σύμπνοια: Άλτμαν, Αμοντέι και Μασκ ζητούν να μπει «φρένο» στην κούρσα της AI

To ελληνικό K-Studio μεταμόρφωσε ένα παλιό αγροτικό σπίτι στην Ιμπιζα σε μια εντυπωσιακή εξοχική κατοικία

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ