Ελ Νίνιο: Αυξανόμενη ένταση μέχρι το 2026 και οι επιπτώσεις του 2027

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο καθίσταται πλέον ολοένα και πιο έντονο και αναμένεται να εξελιχθεί σε μια “πολύ ισχυρή” περίοδο τους επόμενους μήνες, σύμφωνα με τις τρέχουσες προβλέψεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO). Οι ειδικοί εκτιμούν ότι είναι σχεδόν σίγουρο ότι η δραστηριότητα του Ελ Νίνιο θα παραταθεί μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027.

«Ο Ελ Νίνιο έχει εδραιωθεί και αναμένεται να ενταθεί, επιφέροντας σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις, αλλά και αυξάνοντας τους κινδύνους από πλημμύρες, ξηρασίες και ακραία θερμά φαινόμενα», δήλωσε ο WMO σε πρόσφατη ανακοίνωσή του.

Η περίοδος εξέλιξης του φαινομένου υπολογίζεται ότι θα κορυφωθεί προς το τέλος του 2026, καθώς οι συνθήκες φαίνεται ότι θα ενισχυθούν περαιτέρω τους επόμενους μήνες.

Ο WMO επισημαίνει ότι οι τελευταίες εποχιακές προβλέψεις του δείχνουν πως υπάρχει εξαιρετική πιθανότητα, σχεδόν 100%, για τη διατήρηση του Ελ Νίνιο μέχρι τον Φεβρουάριο του 2027.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε: «Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα Ελ Νίνιο με αυξανόμενες διαστάσεις. Η επιστήμη είναι ξεκάθαρη: ο πλανήτης εισέρχεται σε άγνωστα νερά που θερμαίνονται, καθώς η θερμοκρασία της θαλάσσιας επιφάνειας φτάνει σε ρεκόρ και οι ακραίες μετεωρολογικές συνθήκες έγιναν η νέα κανονικότητα».

Θερμαίνονται τα ύδατα

Το Ελ Νίνιο είναι ένα φυσικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται περιοδικά, με συχνότητα από δύο έως επτά χρόνια. Η θέρμανση των επιφανειακών υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό προκαλεί σημαντικές αλλαγές στα πρότυπα ανέμων, πίεσης και βροχοπτώσεων σε παγκόσμια κλίμακα.

Σύμφωνα με τον WMO, κατά την περίοδο από τον Μάιο έως τον Ιούλιο του 2026, οι θερμοκρασίες στη θαλάσσια επιφάνεια ήταν κατά μέσο όρο 1,5° Κελσίου υψηλότερες από τον κανονικό μέσο όρο, με τις τιμές του Ιουλίου να αγγίζουν τα 2° Κελσίου. Μεταξύ τέλη Ιουλίου και στα μέσα Αυγούστου, τα δεδομένα έδειξαν ότι οι θερμοκρασίες ήταν 2,2° Κελσίου έως 2,6° Κελσίου πάνω από το μέσο όρο, γεγονός που μαρτυρά την ενίσχυση του φαινομένου.

Αυξήσεις άνω των 8° Κελσίου σε ορισμένες υποθαλάσσιες περιοχές σημειώθηκαν τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου. Ο WMO καταλήγει ότι οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν τη συνέχιση και ενίσχυση του Ελ Νίνιο στους επόμενους μήνες.

Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι το Ελ Νίνιο έχει επιπτώσεις, όπως εντείνει τις ξηρασίες και τον κίνδυνο πυρκαγιών σε περιοχές του Αμαζονίου, της Κεντρικής Αμερικής, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, ενώ επηρεάζει και τους μουσώνες στην Ινδία, σταματώντας καταρρακτώδεις βροχές στην ανατολική Αφρική.

Από το 1950, επτά επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν καταγραφεί σε επίπεδα “πολύ υψηλής έντασης”, με το πιο ισχυρό να σημειώνεται την περίοδο 1982-83.

Αγώνας με τον χρόνο

Η υποβάθμιση αυτή ενισχύει την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, προκαλώντας ακραία καιρικά φαινόμενα. Παρ’ όλα αυτά, η σοβαρότητα των επιπτώσεων δεν καθορίζεται αποκλειστικά από την ένταση του Ελ Νίνιο, όπως σημειώνει ο WMO.

Οι συνέπειες εξαρτώνται από γεωγραφικούς παράγοντες και κλιματικές μεταβολές, κυρίως από τη συμπεριφορά ωκεανών όπως ο Ινδικός και ο Ατλαντικός.

Κατά την περίοδο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026, οι προβλέψεις του WMO καταδεικνύουν αυξημένες πιθανότητες για θερμοκρασίες ανώτερες του κανονικού σε πολλές ξηρές περιοχές, καθώς και βροχοπτώσεις που συνδέονται με ένα ισχυρό Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.

Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστ Σάουλο, προτείνει: «Το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στους ανθρώπους και τις παγκόσμιες οικονομίες. Παρατηρούμε ήδη ζημιές από ξηρασίες και πλημμύρες, και οι συνέπειες αυτές πρόκειται να επιδεινωθούν με την άνοδο του Ελ Νίνιο».

Υπογράμμισε την ανάγκη για προετοιμασία και γρήγορη αντίδραση, λέγοντας: «Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο». Ο Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι «έχει αρχίσει ένας αγώνας ενάντια στον χρόνο απέναντι στους αυξανόμενους κινδύνους».

Σύμφωνα με τις προβλέψεις, η θερμότητα που απελευθερώνεται από τον ωκεανό μετά από μια περίοδο Ελ Νίνιο θα οδηγήσει σε άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, με πολλούς κλιματολόγους να εκτιμούν ότι το 2027 θα είναι η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ. Σημειώνεται ότι η πιο θερμή χρονιά μέχρι σήμερα ήταν το 2024, αμέσως μετά την προηγούμενη περίοδο Ελ Νίνιο.

Διαβάστε επίσης