Δράσεις κατά της στεγαστικής κρίσης: 9+1 στρατηγικές για την προστασία του σπιτιού σας
Μέσα σε αυτό το νέο νομικό πλαίσιο, οι οφειλέτες μπορούν να βρουν πιο γρήγορες λύσεις για την αποπληρωμή χρεών, αποφεύγοντας μακροχρόνιες δικαστικές διαδικασίες. Σε περιπτώσεις που οι υποθέσεις φτάσουν στα δικαστήρια, πλέον δεν είναι αναγκαίο οι οφειλέτες να αποδείξουν την οικονομική τους δυσχέρεια, καθώς αυτό αναλαμβάνει η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού Μηχανισμού.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο δεν παρέχει «γενική αμνηστία» σε όσους είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, αλλά καθορίζει με σαφήνεια εργαλεία και δικαιώματα που συμβάλλουν στην καλύτερη προστασία της κύριας κατοικίας σε σύγκριση με τις προηγούμενες εποχές.
Τα καίρια σημεία του νέου πλαισίου είναι τα εξής:
1/ Δικαστική προστασία της κατοικίας από το Δημόσιο – Απόφαση ΣτΕ 1404/2026
Μια σημαντική εξέλιξη αφορά τις οφειλές προς το Δημόσιο, καθώς σύμφωνα με την απόφαση 1404/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η κατάσχεση της μοναδικής κατοικίας επιτρέπεται μόνο αν πρώτα έχει ερευνηθεί αν υπάρχουν άλλα ακίνητα του οφειλέτη κατάλληλα για να καλύψουν την οφειλή.
Σε τοποθέτηση της ΔΟΥ ΦΑΕ Πειραιά για την πώληση του 50% μιας μεζονέτας στο Μοσχάτο, ο οφειλέτης αντέτεινε ότι πρόκειται για την μόνη κατοικία του με διαθέσιμα άλλα ακίνητα. Το Συμβούλιο επιβεβαίωσε την απόφαση της προηγούμενης δικαστικής αρχής που έκρινε ότι η μοναδική κύρια κατοικία πρέπει να προστατεύεται πριν από κάθε άλλου είδους κατάσχεση και πλειστηριασμό.
Η νέα νομολογία προσφέρει στους οφειλέτες το δικαίωμα να επικαλούνται την απόφαση αυτή ακόμα και στο τελευταίο στάδιο του πλειστηριασμού, ακυρώνοντας την πώληση αν διαπιστωθεί ότι υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία που θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν την απαίτηση.
2/ Λύση «ακίνητο για προστασία του σπιτιού»
Συνδυάζοντας με τα νέα μέτρα, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός από 21 Σεπτεμβρίου 2026 επιτρέπει στους οφειλέτες να εκποιήσουν άλλα ακίνητα, προκειμένου να προστατεύσουν την κύρια κατοικία τους από κατάσχεση.
Ως παράδειγμα, εάν ένας οφειλέτης έχει χρέος 150.000 ευρώ και κύρια κατοικία αξίας 100.000 ευρώ, καθώς και άλλα ακίνητα, μπορεί να επιλέξει να εκποιήσει τα άλλα οικόπεδα, ελαχιστοποιώντας το χρέος του σε 50.000 ευρώ.
3/ Οι 72-120 δόσεις
Για τους οφειλέτες που απειλούνται άμεσα με πλειστηριασμούς, οι διαδικασίες περιορίζονται μόλις αυτοί ενταχθούν σε ρύθμιση, σύμφωνα με το νέο νομοσχέδιο. Αυτή θα επιτρέπει 120 δόσεις με σημαντικά μειωμένες μηνιαίες καταβολές, κατά 80% σε σχέση με τις συνήθεις.
4/ Απαγόρευση πλειστηριασμών για ρυθμισμένους οφειλέτες
Το νομοσχέδιο του Κυριάκου Πιερρακάκη προβλέπει πλήρη απαγόρευση κατασχέσεων για όσους τηρούν ρυθμίσεις, αποτρέποντας τυχόν ανεκπλήρωτες εκκρεμότητες.
5/ Υποχρεωτική πρόταση ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό
Οι πιστωτές θα πρέπει να υποβάλλουν γραπτές προτάσεις ρύθμισης στους οφειλέτες τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από οποιονδήποτε πλειστηριασμό, εξασφαλίζοντας μια δίκαιη διαδικασία.
6/ Μείωση προκαταβολής για μη ευάλωτους οφειλέτες
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός διατηρεί τη δυνατότητα για μη ευάλωτους οφειλέτες να καταβάλουν χαμηλή προκαταβολή για την ενεργοποίηση των ρυθμίσεων τους.
7/ Προστασία ευάλωτων οφειλετών
Οι οικονομικά αδύναμοι οφειλέτες έχουν πρόσβαση σε ειδικά ευεργετήματα και προστασία από πλειστηριασμούς.
8/ Εξωδικαστικός με 420 δόσεις
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός προσφέρει ευνοϊκές ρυθμίσεις με δυνατότητα έως 420 δόσεις για οφειλές.
9/ Δικαίωμα αντιστάθμισης για οφειλές
Η νέα ρύθμιση περιορίζει το ανεξόφλητο ποσό του χρέους για παλαιές υποχρεώσεις, παρέχοντας ανάσα σε επαγγελματίες και αγρότες.
Τέλος, η προστασία που προσφέρουν αυτές οι ρυθμίσεις αποσκοπεί στη στήριξη όλων όσων έχουν βιώσει την οικονομική αναστάτωση και αναζητούν τρόπους για να επαναφέρουν και να διατηρήσουν τη ζωή τους στην κανονικότητα.
