Απώλειες 133,7 δισ. ευρώ για την ελληνική οικονομία χωρίς ΤΧΣ
Απώλειες 133,7 δισ. ευρώ για την ελληνική οικονομία χωρίς τη στήριξη του ΤΧΣ
Η ελληνική οικονομία ενδέχεται να είχε υποστεί συγκεντρωτικές απώλειες ύψους 133,7 δισ. ευρώ μέσα σε μια δεκαετία αν δεν υλοποιούνταν οι παρεμβάσεις του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) για την ενίσχυση των τραπεζών. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το 65,7% του ΑΕΠ του 2011 και αποτελεί κεντρικό εύρημα έρευνας του ΙΟΒΕ, που εξετάζει την σημασία του Ταμείου κατά την περίοδο της ελληνικής τραπεζικής κρίσης και τις συνέπειές της στην οικονομία.
Η μελέτη υποδεικνύει ότι, σε ένα αναλογικό σενάριο χωρίς τη στήριξη του ΤΧΣ, το πραγματικό ΑΕΠ της χώρας θα ήταν μέσον όρο 7% χαμηλότερο για την πρώτη δεκαετία μετά την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους (PSI). Στο πλαίσιο αυτό, μόνο για το πρώτο έτος, οι απώλειες στην οικονομική παραγωγή υπολογίζονται να κυμαίνονται από 12,4 έως 17,1 δισ. ευρώ, σε τιμές 2011.
Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της στήριξης του τραπεζικού τομέα σε μια εποχή που οι προκλήσεις από την κρίση δημόσιου χρέους, τις ζημίες από το PSI και τη φθίνουσα ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων είχαν επιφέρει σοβαρούς περιορισμούς στη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας. Αν το τραπεζικό σύστημα είχε αποσταθεροποιηθεί, θα εντείνονταν περαιτέρω οι πιέσεις σε επιχειρήσεις, νοικοκυριά και την απασχόληση.
Κόστος και όφελος της παρέμβασης
Εντούτοις, η παρέμβαση του ΤΧΣ δεν έγινε χωρίς κόστος για το Δημόσιο. Σύμφωνα με την έρευνα, το Ταμείο επένδυσε 46,9 δισ. ευρώ για τη στήριξη των τραπεζών, με αναμενόμενες ανακτήσεις ύψους περίπου 10,6 δισ. ευρώ. Ως εκ τούτου, η καθαρή ζημία σχετίζεται άμεσα με τη στήριξη των τραπεζών και φτάνει περίπου τα 36,3 δισ. ευρώ.
Αν μαζί με αυτές τις παραμέτρους υπολογιστεί και το συνολικό δημοσιονομικό κόστος, αυτό εκτιμάται γύρω από 42,5 δισ. ευρώ. Οι συγκρίσεις ανάμεσα σε αυτό το κόστος και οι υπολογιζόμενες αποφυγές απωλειών παραγωγής οδηγούν σε ένα καθαρό οικονομικό όφελος κοντά στα 91 δισ. ευρώ σε διάστημα δέκα ετών.
Η σημασία του «Ηρακλή» στη χρηματοδότηση
Η έκθεση εξετάζει, επίσης, το αντίκτυπο του προγράμματος «Ηρακλής» στην ταχύτερη μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs). Για την περίοδο 2020-2021, το πρόγραμμα επέφερε μείωση του δείκτη NPE κατά περίπου 17 ποσοστιαίες μονάδες. Κατά τις estimations, κάθε τρίμηνο καθυστέρησης στην εφαρμογή του θα οδηγούσε σε υψηλότερο δείκτη NPE κατά περισσότερες από 2 ποσοστιαίες μονάδες.
Η βελτίωση των ισολογισμών των τραπεζών διευκόλυνε και την χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Χωρίς τον «Ηρακλή», εκτιμάται ότι η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις θα ήταν 7 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερη την περίοδο 2020-2022.
Ωστόσο, παρά την πρόοδο, η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε τραπεζική χρηματοδότηση παραμένει επιτακτική πρόκληση. Ειδικότερα, η έρευνα σημειώνει τη σημαντική αύξηση των εξασφαλίσεων που απαιτούνται για εταιρικά δάνεια από το 2008 έως το 2021, καθώς και τη συρρίκνωση των δανείων που παρέχονται χωρίς εγγυήσεις.
Η ανάλυση του ΙΟΒΕ αναδεικνύει την καθοριστική συμβολή του ΤΧΣ στη σταθεροποίηση του τραπεζικού συστήματος και τονίζει την αποφυγή ακόμη μεγαλύτερων επιπτώσεων στην οικονομία. Επίσης, επισημαίνεται ότι οι καθυστερήσεις στις λήψεις αποφάσεων και τις υλοποιήσεις προγραμμάτων συνέβαλαν στην αύξηση του κόστους της κρίσης, αν και η ενίσχυση του ανταγωνισμού και η διευκόλυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων παραμένουν αναγκαίες προκλήσεις για το μέλλον.
