
Μια σημαντική αναταραχή αναμένεται στον τομέα των ακινήτων εξαιτίας των επερχόμενων μεταρρυθμίσεων, καθώς οι τιμές συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, με την ψαλίδα μεταξύ των πραγματικών τιμών και των αντικειμενικών αξιών να διευρύνεται. Από την 1η Ιουλίου 2027, ο φόρος μεταβίβασης για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών θα αυξηθεί από 3% σε 15%. Επιπλέον, οι αντικειμενικές αξίες, οι οποίες παραμένουν στα επίπεδα του 2021, επανέρχονται στο προσκήνιο.
Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων έχουν σημειώσει αύξηση 5,5% το δεύτερο τρίμηνο του 2023 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι. Στην Αθήνα η αύξηση ανήλθε στο 5%, στη Θεσσαλονίκη στο 4,7%, ενώ οι υπόλοιπες περιοχές σημείωσαν ακόμη και μέχρι 7,1%.
Η επιμονή στην ανοδική πορεία των εμπορικών τιμών φέρνει πίσω στο προσκήνιο τις αντικειμενικές αξίες, οι οποίες παραμένουν αμετάβλητες από το 2021, ενώ οι πραγματικές τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η κυβέρνηση δηλώνει πως οι αντικειμενικές αξίες θα παραμείνουν “παγωμένες” τουλάχιστον μέχρι το 2027 λόγω πολιτικών παραγόντων. Από την κυβέρνηση υπάρχει ανησυχία ότι μια άμεση αυξήση θα προκαλούσε νέο κύκλο φορολογικών πιέσεων στην ακίνητη περιουσία.
Υπολογίζεται ότι περίπου 20 διαφορετικοί φόροι σχετίζονται με τις αντικειμενικές αξίες, περιλαμβάνοντας τον φόρο μεταβίβασης και τον ΕΝΦΙΑ, που επηρεάζουν τις συναλλαγές ακινήτων.
Μία από τις πρώτες και πιο άμεσες αλλαγές περιλαμβάνει τον πενταπλασιασμό του φόρου μεταβίβασης για συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών τρίτων χωρών. Η συμμαχία της κυβέρνησης με στόχο την αύξηση των κρατικών εσόδων στοιχειοθετεί τον νέο φόρο.
Μόνο το 2025, οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα άγγιξαν το 1,2 δισ. ευρώ, ενώ περισσότεροι από 800 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν σε κατοικίες. Ο νέος φόρος θα ισχύει μόνο για ατομικές αγορές κατοικιών από φορολογικούς κατοίκους τρίτων χωρών, εξαιρώντας επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα και άλλες κατηγορίες ακινήτων.
Εξαιρούνται Έλληνες πολίτες, πολίτες κρατών-μελών της ΕΕ και του ΕΟΧ, καθώς και ομογενείς από χώρες όπως η Αλβανία και η Τουρκία. Η συνολική επιβάρυνση θα φτάνει το 15,45%, σημειώνοντας μια θεαματική αύξηση και διασφαλίζοντας ότι οι ξένοι επενδυτές θα κληθούν να πληρώσουν σημαντικά περισσότερα.
Η αγορά αναμένει λεπτομέρειες σχετικά με την εφαρμογή του νέου μέτρου, καθώς οι εμπορικοί φορείς συζητούν λύσεις για τις επενδύσεις που ενδέχεται να μην επηρεάσουν τις υπάρχουσες κατοικίες.
Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι ο νέο καθεστώς θα επηρεάσει μόνο φυσικά πρόσωπα και αναμένονται οι τεχνικές λεπτομέρειες για την εφαρμογή του νόμου και τις περιπτώσεις εξαίρεσης. Προβληματισμός επικρατεί για το πώς θα διαχειριστούν τις προηγούμενες συμφωνίες που έχει γίνει πριν από την εφαρμογή της αύξησης του φόρου, καθώς και για την απαιτούμενη τεκμηρίωση προκειμένου να αποδεικνύεται η ιδιότητα του αγοραστή.
Με τις αλλαγές αυτές, η κυβέρνηση προσπαθεί να περιορίσει την αύξηση των τιμών και να διασφαλίσει ότι οι κάτοικοι θα έχουν καλύτερη πρόσβαση στη στέγη.