Αύξηση ενεργειακού κόστους: Πώς οι μηνιαίες επιβαρύνσεις πλήττουν νοικοκυριά και οικονομία.

Η ενεργειακή κρίση αρχίζει να διαγράφει ένα συγκεκριμένο οικονομικό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τις τρέχουσες τιμές, η επιβάρυνση για τα νοικοκυριά της χώρας αναμένεται να φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ ανά μήνα, με το κομμάτι του κόστους να μεταφέρεται από τα καύσιμα κίνησης στη θέρμανση και τη χρήση φυσικού αερίου.

Η πίεση αυτή δεν περιορίζεται μόνο στους καταναλωτές, καθώς επηρεάζει και τις επιχειρήσεις μέσω του κόστους μεταφοράς και παραγωγής, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις δυνατότητες του κρατικού προϋπολογισμού για νέες παρεμβάσεις. Αυτό καθιστά τον παράγοντα του χρόνου κρίσιμο: όσο υψηλότερες παραμένουν οι διεθνείς τιμές, τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο λογαριασμός για την ελληνική οικονομία.

Καύσιμα: Το κύριο μέτωπο της επιβάρυνσης

Η πρώτη και πιο άμεση πηγή επιβάρυνσης είναι τα καύσιμα κίνησης. Η Ελλάδα καταναλώνει περίπου 3 δισ. λίτρα αμόλυβδης και 3,5 δισ. λίτρα πετρελαίου κίνησης ετησίως. Με τις τρέχουσες τιμές να είναι σημαντικά υψηλότερες σε σχέση με πέρυσι, η πρόσθετη επιβάρυνση από τα καύσιμα κίνησης υπολογίζεται ότι ξεπερνά τα 300 εκατ. ευρώ το μήνα.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να μειώσει το κόστος στην αντλία. Για το πρώτο μισό του Οκτωβρίου, η κρατική επιδότηση για το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε στα 15 λεπτά ανά λίτρο, ενώ με τις εκπτώσεις των διυλιστηρίων η συνολική ελάφρυνση φτάνει τα 20 λεπτά. Το κόστος της κρατικής παρέμβασης εκτιμάται σε 20 εκατ. ευρώ για αυτή την περίοδο.

Ωστόσο, αυτό το μέτρο λειτουργεί ως προσωρινός αναχαιτιστικός παράγοντας και όχι ως μόνιμη λύση στις ανόδους των διεθνών τιμών. Δεδομένου ότι το πετρέλαιο κίνησης είναι κρίσιμο κόστους για τις μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα και μεγάλο ποσοστό της παραγωγικής δραστηριότητας, οι συνέπειες είναι ευρείες.

Θέρμανση και φυσικό αέριο: η επόμενη πρόκληση

Η αληθινή πρόκληση για τα νοικοκυριά αναμένεται να ξεκινήσει μόλις αυξηθεί η ζήτηση για θέρμανση. Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου και η κυβέρνηση έχει θέσει ως στόχο η αρχική τιμή να διαμορφωθεί κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο. Επιπλέον, αναμένεται αύξηση στο επίδομα θέρμανσης, ανάλογα με το εισόδημα και τις κλιματικές συνθήκες κάθε περιοχής.

Με μέση χειμερινή κατανάλωση που ξεπερνά τα 170 εκατ. λίτρα ανά μήνα, μια διαφορά στην τιμή μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες, μεταφραζόμενες σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ επιπλέον δαπάνης εντός της σεζόν.

Πανάκριβο είναι επίσης και το φυσικό αέριο. Η αύξηση της κατανάλωσης την χειμερινή περίοδο συμπίπτει με την ευρωπαϊκή αγορά, η οποία παραμένει ευάλωτη σε διεθνείς αναταράξεις. Η κατάσταση είναι πιο περίπλοκη για την Ελλάδα, καθώς η χώρα δεν διαθέτει υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου και εξαρτάται από εισαγωγές, τη Ρεβυθούσα και τις διεσυνδέσεις.

Το Δημόσιο στέλνει και εισπράττει από την κρίση

Υπάρχει και η άλλη διάσταση του προβλήματος. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν τα φορολογικά έσοδα μέσω του ΦΠΑ και ειδικών φόρων κατανάλωσης. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα ετήσια έσοδα από τα πετρελαιοειδή φτάνουν περίπου 6,5 δισ. ευρώ.

Αυτό δημιουργεί μια ενδιαφέρουσα δημοσιονομική ισορροπία: το κράτος εισπράττει περισσότερα καθώς οι τιμές ανεβαίνουν, αλλά ταυτόχρονα αναγκάζεται να διατίθε πόρους για επιδοτήσεις και μέτρα στήριξης. Έτσι, ένα τμήμα αυτών των επιπλέον εσόδων επιστρέφει στην οικονομία για να μειωθούν οι επιπτώσεις της αυξανόμενης ακρίβειας.

Αλλά τα περιθώρια δεν είναι απεριόριστα. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την περιοδική αναθεώρηση των παρεμβάσεων στα καύσιμα κάθε 15 ημέρες, ενώ οι τελικές αποφάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης θα ληφθούν κατά την προσεχή περίοδο διάθεσης, αναλόγως των διεθνών τιμών.

Το ενεργειακό κόστος ως εμπόδιο για την ανάπτυξη

Το πιο σημαντικό ζήτημα δεν είναι μόνο το πόσο θα πληρώσει ένα νοικοκυριό για καύσιμα ή θέρμανση. Είναι η διάχυση του ενεργειακού κόστους στην ευρύτερη οικονομία.

Ακριβότερα καύσιμα συνεπάγονται αυξημένο κόστος μεταφοράς. Ακριβότερο φυσικό αέριο σημαίνει επίσης υψηλότερο κόστος ηλεκτροπαραγωγής και παραγωγής. Τελικά, η ακριβότερη ενέργεια οδηγεί σε αυξήσεις στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών.

Γι’ αυτόν τον λόγο, η ενεργειακή κρίση εξελίσσεται σε θέμα πληθωρισμού, ανταγωνιστικότητας και δημοσιονομικών αντοχών. Η Ελλάδα μπορεί να περιορίσει προσωρινά την ένταση του προβλήματος μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών παρεμβάσεων, αλλά δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγξει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Το βασικό στοίχημα των επόμενων μηνών είναι η διάρκεια της κρίσης. Κάθε μήνας με υψηλές τιμές αυξάνει το λογαριασμό, περιορίζει τα διαθέσιμα εισοδήματα και αυξάνει την πίεση στον προϋπολογισμό. Όσο η ενεργειακή αγορά παραμένει ασταθής, η πίεση θα επηρεάσει όχι μόνο τη βενζίνη και τον λογαριασμό θέρμανσης, αλλά και την οικονομική ανάπτυξη συνολικά.

Διαβάστε ακόμη

Η ζωή με το μήνα: Γιατί όλο και περισσότερα πράγματα τα νοικιάζουμε αντί να τα αγοράζουμε

Επένδυση €32,5 εκατ. για data center στο Κρυονέρι από τον όμιλο Καράτζη εν μέσω τοπικών αντιδράσεων (χάρτης)

Πληροφορική: Προς νέο κύμα εισαγωγών και μετατάξεων στο Euronext Athens – Οι 7 περιπτώσεις

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ