Ναυτιλιακή βιομηχανία: Οι πράσινοι πόροι κοστίζουν τετραπλάσια από τους παραδοσιακούς

Οι εφοπλιστές της Ευρώπης ζητούν τριπλασιασμό των δικαιωμάτων εκπομπών που διατίθενται για τη ναυτιλία, υπογραμμίζοντας ότι τα ποσά που προτείνει η Κομισιόν δεν επαρκούν για την κάλυψη των αυξημένων δαπανών στη διαδικασία μετάβασης σε πιο καθαρά καύσιμα και τεχνολογίες.

Μια πρόσφατη ανάλυση από την Ένωση Ευρωπαίων Εφοπλιστών (ECSA) τονίζει ότι απαιτούνται τουλάχιστον 33 δισεκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2028-2040, δηλαδή τριπλάσιο ποσό από τα 11 δισεκατομμύρια ευρώ της Κομισιόν.

Η εκτίμηση αυτή βασίζεται σε υποθετική τιμή 100 ευρώ ανά δικαίωμα εκπομπών CO₂, ενώ η ECSA προειδοποιεί ότι οι εναλλακτικές ενεργειακές πηγές κοστίζουν κατά μέσο όρο τέσσερις φορές περισσότερα από τα παραδοσιακά καύσιμα.

Λειτουργία χρηματοδότησης

Στα κύρια σημεία της πρότασης βρίσκεται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός SMAP (Sustainable Maritime Alternative Propulsion), ο οποίος έχει ως στόχο να υποστηρίξει τις ναυτιλιακές εταιρείες στη στροφή τους προς καθαρότερα καύσιμα και προηγμένες τεχνολογίες.

Αυτός ο μηχανισμός θα παρέχει δικαιώματα εκπομπών CO₂ με οικονομική αξία, τα οποία οι εταιρείες θα μπορούν να χρησιμοποιούν για να καλύψουν μέρος του επιπλέον κόστους της πράσινης μετάβασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη διάθεση 110 εκατομμυρίων δικαιωμάτων για την περίοδο 2028-2040, ενώ η ECSA τονίζει την ανάγκη για τουλάχιστον 330 εκατομμύρια δικαιώματα, αριθμός τριπλάσιος από τον αναμενόμενο.

Κόστος των νέων καυσίμων

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στη μετάβαση προς πιο καθαρές μορφές ενέργειας είναι η σημαντική διαφορά τιμής μεταξύ των παραδοσιακών και των εναλλακτικών καυσίμων.

Η ECSA σημειώνει ότι τα βιώσιμα καύσιμα ναυτιλίας είναι κατά μέσο όρο τέσσερις φορές ακριβότερα από τα συμβατικά.

Για να μειωθεί αυτή η διαφορά, η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει ότι ο νέος μηχανισμός θα μπορεί να καλύπτει το 55% της εναπομένουσας διαφοράς κόστους για το βιοαέριο και τα προηγμένα βιοκαύσιμα, το 80% για το υδρογόνο χαμηλών εκπομπών και μέχρι 90% για τα ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης.

Αντίστοιχη στήριξη, στο 90%, θα παρέχεται και για το επιπλέον κόστος επιλέξιμων τεχνολογιών.

Ωστόσο, η ECSA προειδοποιεί ότι οι συγκεκριμένες ποσοστώσεις δεν είναι εγγυημένες. Δηλαδή, αν οι αιτήσεις για ενίσχυση ξεπεράσουν τους διαθέσιμους πόρους, η στήριξη θα περιορίζεται αναλογικά.

Ως εκ τούτου, οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές θεωρούν ότι η διαθεσιμότητα αρκετών δικαιωμάτων είναι καίρια, ώστε να μπορέσουν να προγραμματίσουν με σιγουριά τις μελλοντικές τους επενδύσεις.

Ετησίως περίπου 9 δισεκατομμύρια ευρώ από τη ναυτιλία

Η συμβολή της ναυτιλίας στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών βρίσκεται στο επίκεντρο της μελέτης.

Παρότι η ναυτιλία αντιπροσωπεύει γύρω στο 10% των εκπομπών που εντάσσονται στο EU ETS, αγοράζει κάθε χρόνο γύρω στις 90 εκατομμύρια δικαιώματα, ποσότητα που ισοδυναμεί σχεδόν με το 20% των δικαιωμάτων που δημοπρατούνται στο πλαίσιο του συστήματος.

Με την υποθετική τιμή των 100 ευρώ ανά δικαίωμα, η ετήσια επιβάρυνση του κλάδου υπολογίζεται σε περίπου 9 δισεκατομμύρια ευρώ.

Σε αντίθεση με άλλες βιομηχανίες της ευρωπαϊκής οικονομίας, όπως οι χάλυβες και η τσιμεντοβιομηχανία, η ναυτιλία δεν έχει λάβει δωρεάν δικαιώματα εκπομπών.

Από το έτος εκπομπών 2026, οι ναυτιλιακές εταιρείες θα υποχρεούνται να καλύπτουν το 100% των εκπομπών τους που εμπίπτουν στο ευρωπαϊκό σύστημα.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ECSA, αν οι εκπομπές παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα, η συνολική υποχρέωση της ναυτιλίας από το 2028 έως το 2040 θα φθάσει τα 1,17 δισεκατομμύρια δικαιώματα, που αντιστοιχούν σε 117 δισεκατομμύρια ευρώ με την ίδια υποθέση.

Ακόμη και αν υλοποιηθεί η πρόταση της ECSA για 330 εκατομμύρια δικαιώματα, οι πόροι προς την πράσινη μετάβαση θα καλύψουν μόλις το 28% της συνολικής επιβάρυνσης, σε σύγκριση με περίπου 9% με την πρόταση της Κομισιόν.

Επενδύσεις σε νέα πλοία

Η μελέτη αναδεικνύει τη σημαντική συμμετοχή των Ευρωπαίων εφοπλιστών σε παραγγελίες πλοίων που μπορούν να λειτουργούν με βιώσιμα καύσιμα.

Τα στοιχεία της ECSA δείχνουν ότι οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες κατέχουν το 44% της χωρητικότητας των πλοίων υπό παραγγελία παγκοσμίως που έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν βιώσιμα καύσιμα.

Ωστόσο, η απλή παραγγελία νέων πλοίων δεν αρκεί για να μειώσει τις εκπομπές.

Η ανάγκη παραγωγής ικανοποιητικών ποσοτήτων εναλλακτικών καυσίμων σε ανταγωνιστικές τιμές και η ανάπτυξη των κατάλληλων υποδομών και τεχνολογιών είναι εξίσου σημαντικές.

Για το λόγο αυτό, η ECSA ζητά να συμπεριληφθούν στις επιλέξιμες επενδύσεις και έργα ενεργειακής αποδοτικότητας, τα οποία μπορούν να συμβάλλουν άμεσα στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και των εκπομπών των πλοίων.

Μείωση εκπομπών έως 9 εκατομμύρια τόνοι

Η σημασία του μηχανισμού δεν περιορίζεται μόνο στην οικονομική υποστήριξη των ναυτιλιακών επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με εκτίμηση επιπτώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία αναφέρει η ECSA, η εφαρμογή του SMAP θα μπορούσε να οδηγήσει σε ετήσια μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 1,7 έως 9 εκατομμύρια τόνους CO₂ έως το 2035, ανάλογα με την ύψος της διαθέσιμης χρηματοδότησης.

Η Ένωση υποστηρίζει ότι η δημιουργία μιας βιώσιμης αγοράς εναλλακτικών καυσίμων θα μπορούσε να επιταχύνει τη διαδικασία ενεργειακής μετάβασης της ναυτιλίας και να διευκολύνει επιτυχώς την επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού κανονισμού FuelEU Maritime.

Παρ’ όλα αυτά, η ίδια η μελέτη αναγνωρίζει ότι οι υπολογισμοί της συνοδεύονται από αβεβαιότητες, δεδομένου ότι οι μελλοντικές τιμές καυσίμων και η παραγωγή τους δεν είναι προβλέψιμες με ακρίβεια.

Διαβάστε ακόμη