ΕΕ: Νέοι κανόνες για την αγορά CO₂ – 700 εκατ. το ανώτατο όριο ακύρωσης ρύπων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε αναθεώρηση των κανόνων που διέπουν τη διαχείριση των δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων, με το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να καταλήγουν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με το αποθεματικό που ρυθμίζει την προσφορά στην αγορά. Μεταξύ των κύριων σημείων της συμφωνίας είναι η αύξηση του ορίου ακύρωσης δικαιωμάτων από τα 400 εκατ. στα 700 εκατ., προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταθερότητα της αγοράς και να περιοριστούν οι ξαφνικές διακυμάνσεις τιμών.

Αυτή η αλλαγή επηρεάζει το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS), στο οποίο οι επιχειρήσεις καλούνται να πληρώσουν για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα που παράγουν. Οι τιμές των δικαιωμάτων είναι καθοριστικές, καθώς επηρεάζουν το κόστος παραγωγής των ενεργοβόρων βιομηχανιών και ενέχουν ευρύτερες επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά.

Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε στις 20 Οκτωβρίου, δεν έχει εισέλθει ακόμη σε εφαρμογή, καθώς απαιτείται η επίσημη έγκρισή της από τα εμπλεκόμενα ευρωπαϊκά όργανα.

Τι αλλάζει με τα νέα όρια

Το αποθεματικό για τη Σταθερότητα της Αγοράς (MSR) λειτουργεί ως μηχανισμός που συμβάλλει στην εξισορρόπηση της αγοράς ρύπων. Σε περιόδους που οι διαθέσιμες ποσότητες δικαιωμάτων είναι υπερβολικές, υπάρχει η δυνατότητα να αποσυρθεί μέρος τους, ενώ παράλληλα είναι εφικτή η διάθεση δικαιωμάτων υπό κατάλληλες συνθήκες.

Με τους υπάρχοντες κανονισμούς, ο μηχανισμός ακύρωσης ενεργοποιείται όταν το απόθεμα ξεπερνά τα 400 εκατ. δικαιώματα. Με τη νέα συμφωνία, αυτό το όριο αυξάνεται στα 700 εκατ. δικαιώματα, επιτρέποντας τη διατήρηση μεγαλύτερων αποθεμάτων για μελλοντική χρήση, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η οριστική απόσυρση πλεονάζοντος αριθμού δικαιωμάτων.

Από το 2023, μέσω αυτού του μηχανισμού, πάνω από 3 δισ. τόνοι δικαιωμάτων εκπομπών έχουν ακυρωθεί. Αυτή η παρέμβαση έχει συνεισφέρει σημαντικά στη μείωση του πλεονάσματος που είχε δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Στο επίκεντρο το κόστος για τη βιομηχανία

Η συμφωνία έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία η ΕΕ προσπαθεί να ανακουφίσει τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος και να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Με την εκάστοτε μείωση του διαθέσιμου περιθωρίου εκπομπών, η αγορά ενδέχεται να αντιμετωπίσει μεγαλύτερες ελλείψεις δικαιωμάτων από τα μισά της δεκαετίας του 2030.

Η αύξηση του ορίου ακύρωσης στοχεύει στην προσφορά μεγαλύτερου περιθωρίου ασφαλείας ώστε το σύστημα να μπορεί να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά σε μεταβολές της αγοράς. Επιπλέον, η διατήρηση του μηχανισμού ακύρωσης λειτουργεί ως ανάχωμα απέναντι στην υπερβολική προσφορά δικαιωμάτων, η οποία μπορεί να αποδυναμώσει τα κίνητρα των επιχειρήσεων για μείωση των εκπομπών.

Ο υπουργός Κλίματος, Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Ιρλανδίας, Ντάραγκ Ο’ Μπράιεν, δήλωσε ότι η συμφωνία είναι ισορροπημένη και αποσκοπεί στην προσφορά μεγαλύτερης ευελιξίας στη βιομηχανία, διατηρώντας ταυτόχρονα τη σταθερότητα της αγοράς άνθρακα.

Ωστόσο, αυτή η συμφωνία αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα, καθώς μια ευρύτερη αναθεώρηση του ETS βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Αυτή αναμένεται να αξιολογήσει συνολικά τους κανόνες λειτουργίας του συστήματος, περιλαμβάνοντας και το αποθεματικό. Στο εν λόγω πλαίσιο, τα δύο όργανα συμφώνησαν να εξετάσουν και τη σταδιακή μείωση του νέου ορίου ακύρωσης, ώστε οι κανονισμοί να προσαρμόζονται καλύτερα στις μελλοντικές απαιτήσεις της αγοράς.

Διαβάστε ακόμη