Σκοτεινές προοπτικές εν όψει της νέας ενεργειακής κρίσης (γράφημα)

Η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός εργάζονται για τη χαρτογράφηση ενός στρατηγικού σχεδίου που αποσκοπεί στην ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας μέχρι το 2030, με αφετηρία τη ΔΕΘ. Οι ανανεωμένες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, οι αβέβαιες ροές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ο διαρκής πόλεμος στην Ουκρανία και οι πιέσεις στην αγορά φυσικού αερίου επαναφέρουν στο προσκήνιο την εισαγόμενη ακρίβεια.

Στο φόντο της παγκόσμιας γεωπολιτικής αστάθειας και της νέας ενεργειακής κρίσης, η ΔΕΘ καλείται να μετατρέψει τις εξαγγελίες σε ένα ισχυρό προστατευτικό φράγμα για την οικονομία. Το προγραμματισμένο πακέτο μέτρων, το οποίο ανέρχεται στα 2 δισ. ευρώ, δοκιμάζεται από τις πρόσφατες εξελίξεις στις διεθνείς αγορές: η τιμή του brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια για κάθε βαρέλι, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο σκαρφάλωσε στα 75 ευρώ, ενώ η τιμή του diesel παραμένει κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο. Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός, μάλιστα, έφτασε το 3,7% τον προηγούμενο μήνα.

### ΔΕΘ: Το τελευταίο οχυρό

Μετά τις ανακοινώσεις, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο η εφαρμογή των μέτρων αλλά και η αντοχή της «Ασπίδας του Αχιλλέα» που δημιουργεί η κυβέρνηση, ένα είδος ελληνικού Iron Dome, απέναντι στην πίεση ενός ενεργειακού σοκ που ήδη πλήττει την ελληνική οικονομία.

Με τα σενάρια για τις διεθνείς τιμές ενέργειας ως το τέλος του έτους να πλησιάζουν κόκκινο λόγω κλιμάκωσης των συγκρούσεων, οι ανακοινώσεις του πρωθυπουργού εστιάζουν στην ενεργειακή στρατηγική της χώρας. Το οικονομικό επιτελείο διατηρεί ένα αποθεματικό ύψους 500-800 εκατ. ευρώ για το 2027 ως τελευταίο εφεδρικό μέσο. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι επιδοτήσεις θα μπορέσουν να ελέγξουν έναν πληθωρισμό που προκύπτει από ανεξέλεγκτες διεθνείς κρίσεις και ελλείψεις ενεργειακών υποδομών, ή αν χρειάζεται μια στρατηγική προσέγγιση και επενδύσεις προκειμένου οι εθελοντικές μειώσεις τιμών να μην αποτελούν απλώς σταγόνες στον ωκεανό των ανατιμήσεων.

### Πληθωριστικό καμπανάκι

Η Eurostat προανήγγειλε εννέα ημέρες πριν από τη ΔΕΘ ότι ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα αυξήθηκε στο 3,7% τον Αύγουστο, από το 2,7% τον Ιούλιο. Στην Ευρωζώνη, αντιστοίχως, ο δείκτης ανέβηκε στο 3,3% από το 2,9%. Το ανησυχητικό δεν είναι μόνο ο δείκτης για έναν μήνα, αλλά και ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός που για τον Ιούλιο είχε φτάσει το 3,3%. Αυτή η επίδοση ξεπερνά τις αναθεωρημένες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου για μέσο πληθωρισμό 2,6% φέτος και απέχει σημαντικά από την αρχική πρόβλεψη 1,9% του προϋπολογισμού για το 2026. Οι προοπτικές ενός πληθωρισμού κοντά στο 4% θεωρούνται πλέον ίσως αισιόδοξες, καθώς όλα εξαρτώνται από τη διάρκεια της αναταραχής στις αγορές ενέργειας και την ταχύτητα με την οποία θα μεταφερθούν οι άυξήσεις στους καταναλωτές.

### Η ενέργεια βάζει φωτιά στην οικονομία

Ο γενικός πληθωρισμός παίρνει ξανά ανοδική τροχιά λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους. Στην Ελλάδα οι τιμές ενέργειας σημείωσαν αύξηση 15,3% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, με την αντίστοιχη στην Ευρωζώνη να βρίσκεται στο 14,3%. Μόνο τον Ιούλιο η αύξηση στην Ελλάδα ήταν περίπου 13%.

Η επιβάρυνση γίνεται άμεσα αισθητή στην αντλία. Από τον Ιούνιο έως τον Ιούλιο, το πετρέλαιο κίνησης στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 12,1%, μία από τις μεγαλύτερες μηνιαίες αυξήσεις στη Ε.Ε. Μόνο η Πολωνία (13,4%) και η Γερμανία (12,7%) παρουσίασαν μεγαλύτερες μεταβολές. Παρά τις κυβερνητικές παρεμβάσεις, η τιμή του diesel παραμένει κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, ένα σημείο όπου η ακρίβεια αγγίζει άμεσα την καθημερινότητα των οδηγών, επαγγελματιών και μικρών επιχειρηματιών.

### Σκηνικό πολέμου στις αγορές

Η ανοδική τάση των τιμών συνεχίζεται και σήμερα στις αγορές ενέργειας. Η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσε την τρίτη διαδοχική άνοδο, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών χρόνων, γύρω από τα 74 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα για το προθεσμιακό συμβόλαιο TTF. Η αύξηση στις τιμές ενέργειας επηρεάζει όλες τις οικονομικές δραστηριότητες, από την ηλεκτροπαραγωγή έως τη μεταφορά προϊόντων.

### Μετά τη ΔΕΘ τα δύσκολα

Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και οι εθελοντικές δεσμεύσεις για περιορισμό των τιμών ενδέχεται να περιορίσουν μόνο εν μέρει την εξωτερική πίεση, χωρίς να μπορούν να ακυρώσουν τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» της ΔΕΘ προσπαθεί να συγκρατήσει τις τελικές τιμές, ενώ παράλληλα το κόστος παραγωγής και διάθεσης συνεχίζει να αυξάνεται. Η επίδραση από τις ανόδους στις διεθνείς τιμές εξαπλώνεται σε όλους τους τομείς. Αυτή η καθυστέρηση σημαίνει ότι ο Αύγουστος μπορεί να είναι μόνο η αρχή ενός νέου κύματος ανατιμήσεων.