Πυρηνική ενέργεια: Η Ελλάδα κάνει το πρώτο βήμα και αναζητά απαντήσεις στην αγορά

Η Ελλάδα κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την εξερεύνηση της πυρηνικής ενέργειας, καθώς δημοσιεύθηκε το ΦΕΚ που σηματοδοτεί την ίδρυση ειδικής Κυβερνητικής Επιτροπής. Ωστόσο, η δημιουργία της επιτροπής εγείρει ζήτημα σχετικά με την οικονομική υποστήριξη, τους κατάλληλους ανθρώπους και την τεχνική υποστήριξη που θα χρειαστούν για την πρακτική εφαρμογή των σχεδίων. Η εν λόγω Επιτροπή έχει προθεσμία 24 μηνών για να παράγει την Τελική Έκθεση που θα κρίνει αν η χώρα θα προχωρήσει ή όχι σε ένα εθνικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Η μετάβαση από δηλώσεις σε μια επίσημη διαδικασία εξέτασης της πυρηνικής ενέργειας φαίνεται να γίνεται δεκτή θετικά από τους ανθρώπους του κλάδου. «Είναι θετικό ότι ακούστηκε, έστω και στα χαρτιά, η λέξη πυρηνική ενέργεια», αναφέρουν σχετικά. Όμως, οι ανατροπές που θα ακολουθήσουν αξιολογούνται με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα, καθώς πίσω από αυτή τη δαπανηρή τεχνολογία κρύβονται απαιτήσεις και χρονοδιαγράμματα που απαιτούν εξαιρετική προσοχή.

Το πρόσφατο ΦΕΚ δεν περιορίζεται απλώς στη συγκρότηση μιας κυβερνητικής επιτροπής, αλλά θεσπίζει το μηχανισμό εκείνο που θα εξετάσει αν και π under ποιες προϋποθέσεις η πυρηνική ενέργεια μπορεί να ενταχθεί στα μακροπρόθεσμα σχέδια ενέργειας της χώρας. Υπό τον τίτλο Nuclear Energy Programme Implementing Organization – NEPIO, η επιτροπή είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της διερευνητικής φάσης του έργου σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας.

Η σύνθεση της Επιτροπής αποκαλύπτει την πολυπλοκότητα του σχεδίου, καθώς περιλαμβάνει εκπροσώπους από σημαντικά υπουργεία όπως το Οικονομικών, Εξωτερικών, Υγείας και Ενέργειας, αλλά και φορείς όπως η ΡΑΑΕΥ και η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας. Παράλληλα, μπορούν να συμμετέχουν και εξωτερικοί συμβουλευτικοί φορείς, αν και η συμμετοχή τους δεν είναι ψηφοφορική.

Ο ρόλος του Νίκου Τσάφου και τα πρώτα σχόλια

Ο Υφυπουργός Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, έχει αναλάβει τη θέση του προεδρεύοντος και στην Κυβερνητική Επιτροπή και στην Τεχνική Ομάδα Έργου Πυρηνικής Ενέργειας. Αυτή η «διπλή ιδιότητα» έχει προκαλέσει ποικιλία σχολίων στην αγορά, καθώς επικεντρώνει την πολιτική και τεχνική ευθύνη στο ίδιο πρόσωπο, εγείροντας ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία της τεχνικής ομάδας.

Η χρηματοδότηση αποτελεί κεντρικό ζήτημα

Ωστόσο, το μεγαλύτερο, ίσως, ατού βρίσκεται στη χρηματοδότηση. Το ΦΕΚ τονίζει ότι η συγκεκριμένη πράξη δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, εγείρεται το ερώτημα: ποιος θα χρηματοδοτήσει την εργασία που απαιτείται;

Απαιτούνται εξειδικευμένες μελέτες και τεχνικές γνώσεις, κάτι που θα έχει κόστος από την αρχή για την διερευνητική φάση. Η επιτροπή καλείται να αναλύσει 19 τομείς και να συντονίσει προμελέτες με έμφαση στην κοστολόγηση και τα οφέλη.

«Ο σχεδιασμός απαιτεί πόρους και οργανωμένες ενέργειες», επισημαίνουν οι άνθρωποι του κλάδου, εκφράζοντας την ανησυχία σχετικά με την επάρκεια της επιτροπής όσον αφορά τα εργαλεία και τους πόρους που θα χρειαστούν.

Τα 19 πεδία δεν είναι απλώς μια λίστα

Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα αφορά το ρυθμιστικό και θεσμικό πλαίσιο. Τα 19 πεδία της IAEA είναι ογκώδη και περιλαμβάνουν μια σειρά πτυχών που απαιτούν περισσότερο από μια απλή καταγραφή. Χρειάζεται να οικοδομηθεί ένα ολόκληρο ρυθμιστικό οικοσύστημα, το οποίο δεν υφίσταται σήμερα.

Το ΦΕΚ διασαφηνίζει ότι η επιτροπή πρέπει να εντοπίσει ποια νομοθετικά μέτρα απαιτούνται βάσει των εθνικών και διεθνών κανονισμών, τονίζοντας ότι η αναγνώριση των κενών είναι άχρηστη αν δεν υπάρχει σχέδιο για την κάλυψή τους.

Ποιος θα αναλάβει τη δουλειά;

Επιπλέον, η σύνθεση της Τεχνικής Ομάδας Έργου παραμένει ασαφής, ενώ έχει προβλεφθεί συμμετοχή έως και 18 μελών και οκτώ ειδικών. Η αγορά περιμένει την τελική σύνθεση και διατυπώνει ανησυχίες σχετικά με την ανάγκη να υπάρχουν ειδικοί και επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων.

Οι συζητήσεις γύρω από πυρηνική ενέργεια απαιτούν ειδικούς στην ακτινοπροστασία, διαχείριση αποβλήτων, οικονομολόγους και νομικούς, προτού προχωρήσουν σε ζητήματα όπως αντιδραστήρες και τοποθεσίες.

Ο φόβος για μια έρευνα χωρίς ουσία

Οι πιο σκεπτικιστές εκφράζουν την ανησυχία ότι η τεχνική προεργασία ενδέχεται να αποδειχθεί μια απλή στάση τυπικότητας. Ενδέχεται, όπως λένε, ένας από τους μεγάλους διεθνείς συμβουλευτικούς οίκους να αναλάβει μεγάλες μελέτες, αντί ενός ειδικευμένου φορέα με εμπειρία στον τομέα. Η αγορά τονίζει ότι η Τελική Έκθεση πρέπει να είναι ουσιαστική και τεχνικά ελεγμένη, προκειμένου να υποβληθούν ακριβή στοιχεία στην κυβέρνηση για λήψη μακροχρόνιων αποφάσεων.

Συνεργασίες για την επιτυχία

Mια γενική παρατήρηση είναι ότι, αν η Ελλάδα αποφασίσει να προχωρήσει, δεν μπορεί από μόνη της να αποκτήσει την αναγκαία τεχνογνωσία. Η οικοδόμηση διεθνών συνεργασιών θα είναι κρίσιμη, προκειμένου να συνεργαστεί με χώρες που διαθέτουν ανεπτυγμένη πυρηνική βιομηχανία. Το ΦΕΚ καθορίζει ότι η επιτροπή θα υποστηρίζει την κυβέρνηση στις διαπραγματεύσεις με διεθνείς οργανισμούς και χώρες, με στόχο την εκπροσώπηση της Ελλάδας σε αντίστοιχα διεθνή φόρα.

Η αγορά εκτιμά ότι οι ΗΠΑ παρακολουθούν το νέο εγχείρημα της χώρας, ειδικά σε ότι αφορά τις καινοτομίες στις νεότερες τεχνολογίες. Το ΦΕΚ καθορίζει ότι η έρευνα δεν περιορίζεται μόνο στους παραδοσιακούς αντιδραστήρες, αλλά εξετάζει και τους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες, τους SMRs, καθώς και πιθανές εφαρμογές στον τομέα της βιομηχανίας και των data centers.

Συνολικά, η εδραίωση της πυρηνικής ενέργειας στο θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδας θεωρείται θετική εξέλιξη, αλλά απαιτεί να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα και σχεδιασμό από εδώ και στο εξής.

Διαβάστε ακόμη