Το Πακιστάν καινοτομεί με παγετώνες για βιώσιμες πηγές ύδατος

Στο βόρειο Πακιστάν, μια αρχαία πρακτική αρχίζει να αναβιώνει, καθώς οι τοπικές κοινότητες συμβάλλουν στη δημιουργία τεχνητών παγετώνων. Αυτή η μέθοδος περιλαμβάνει τη μεταφορά κομματιών πάγου από υφιστάμενους παγετώνες σε νέες τοποθεσίες, με σκοπό να εξασφαλιστούν μελλοντικές πηγές νερού.

Η διαδικασία αυτή εκτυλίσσεται στην περιοχή του Gilgit-Baltistan, η οποία επηρεάζεται έντονα από την κλιματική αλλαγή. Η αύξηση της θερμοκρασίας επιταχύνει την τήξη των παγετώνων, γεγονός που επιδρά στην ποσότητα νερού διατίθεται την άνοιξη και το καλοκαίρι, όταν οι κάτοικοι το έχουν περισσότερο ανάγκη, ενώ ταυτόχρονα υπάρχει και αυξημένος κίνδυνος πλημμυρών εξαιτίας της ξαφνικής διάρρηξης λιμνών που σχηματίζονται από τους παγετώνες.

Η διαδικασία «συγκόλλησης» παγετώνων

Σύμφωνα με το euronews, η μέθοδος αυτή περιγράφεται ως glacier grafting, όμως οι κατοίκοι την αποκαλούν «γάμο παγετώνων». Ξεκινά με τη συγκέντρωση πάγου από δύο διαφορετικούς παγετώνες, όπου ο «αρσενικός» περιέχει περισσότερες ακαθαρσίες, ενώ ο «θηλυκός» είναι πιο καθαρός. Ομάδες ανθρώπων μεταφέρουν τα κομμάτια του πάγου σε ξύλινα καλάθια, διανύοντας μεγάλες αποστάσεις, καθώς δεν υπάρχουν οχήματα που να μπορούν να προχωρήσουν πιο βαθιά στα βουνά. Η διαδικασία απαιτεί προσοχή, ώστε ο πάγος να μην έρθει σε επαφή με το έδαφος, περιορίζοντας την τήξη του. Επιλέγονται τοποθεσίες σε υψόμετρο πάνω από 4.000 μέτρα, όπου η θερμοκρασία παραμένει χαμηλή και η έκθεση στον ήλιο είναι περιορισμένη. Ο πάγος τοποθετείται σε σπηλιές ή ειδικά διαμορφωμένα μέρη και καλύπτεται με κλαδιά και άλλα υλικά, όπως πριονίδι, κάρβουνο και κουκούτσια βερίκοκου για καλύτερη μόνωση. Η όλη διαδικασία μπορεί να διαρκέσει έως και 48 ώρες. Παρά ταύτα, απαιτείται χρόνος και υπομονή για να αναπτυχθεί ο νέος παγετώνας, ο οποίος αρχίζει να παράγει νερό περίπου δέκα χρόνια αργότερα, και χρειάζεται άλλες δέκα για να διασφαλίσει μια σταθερή παροχή.

Αυτή η πρακτική αναβίωσε τη δεκαετία του 1990, αν και οι ρίζες της φτάνουν αρκετούς αιώνες πίσω, συνδεδεμένες με θρησκευτικές τελετές, παραδοσιακά τραγούδια και πρακτικές που περνούν από γενιά σε γενιά. Σήμερα, όμως, εμπλουτίζεται με νέα στοιχεία, καθώς αποτελεί εργαλείο προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Όλοι οι κάτοικοι συμμετέχουν ενεργά σε κάθε φάση, από την επιλογή της τοποθεσίας μέχρι την παρακολούθηση της ανάπτυξης του παγετώνα. Παράλληλα, αναπτύσσονται και άλλες μέθοδοι, όπως οι «πύργοι πάγου» ή ice stupas, που προσφέρουν αποθέματα πάγου με πιο αργή τήξη, καθώς και η συλλογή χιονιού και πάγου από χιονοστιβάδες.

Ωστόσο, το μέλλον αυτής της πρακτικής είναι αβέβαιο, καθώς όλο και περισσότεροι νέοι εγκαταλείπουν τις ορεινές κοινότητες για εκπαίδευση και δουλειά στις μεγάλες πόλεις του Πακιστάν. Η δημιουργία νέων παγετώνων απαιτεί χρόνο, επαρκές ανθρώπινο δυναμικό και την μεταφορά παραδοσιακής γνώσης. Η συνένωση της τοπικής εμπειρίας με σύγχρονα επιστημονικά εργαλεία, όπως τα δορυφορικά δεδομένα και η τεχνολογία GPS, μπορεί να ενισχύσει το έργο των ανθρώπων που έχουν παρατηρήσει τη συμπεριφορά του νερού, του χιονιού και του εδάφους εδώ και αιώνες.

Η ανάγκη για τέτοιες λύσεις γίνεται ολοένα και πιο επείγουσα, καθώς οι παγετώνες στην Ασία ενδέχεται να αντιμετωπίσουν υψηλότερους κινδύνους. Το πρόσφατο περιστατικό στο Νεπάλ, όπου η κατάρρευση παγετώνα προκάλεσε σοβαρές πλημμύρες και πολλαπλά θύματα, φέρνει στο φως τις συνέπειες της αποσταθεροποίησης των ορεινών οικοσυστημάτων. Το Πακιστάν, που ανήκει στη ίδια γεωγραφική ζώνη, παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητο στην κλιματική αλλαγή, εξαιτίας των περιορισμένων δικών του εκπομπών. Οι παγετώνες του Hindu Kush, του Karakoram και των Ιμαλαΐων αποκτούν κρίσιμη σημασία, καθώς είναι πηγές γλυκού νερού για εκατομμύρια ανθρώπους.

Διαβάστε ακόμη