ΚΕΦΙΜ: Η Ελλάδα σημειώνει δημοσιονομική πρόοδο, όμως η σταθερότητα είναι αβέβαιη

Η περίοδος 2026-2028 ενδέχεται να αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για την Ελλάδα, καθώς συμπίπτουν σημαντικοί παράγοντες όπως η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης, η εφαρμογή ενός νέου δημοσιονομικού σχεδίου, οι συνεχείς αλληλεπιδράσεις μεταξύ κράτους και τραπεζών, και οι αυξανόμενες δαπάνες σε συντάξεις.

Τα τελευταία χρόνια, η χώρα έχει σημειώσει αξιοσημείωτη πρόοδο σε επίπεδο δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών δεικτών. Ωστόσο, η σταθερότητα αυτής της προόδου θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των ευνοϊκών συνθηκών που τη στήριξαν, όπως η υψηλή ανάπτυξη, οι εσοδοι από πληθωρισμό και οι κεφαλαιακοί πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και οι ευνοϊκοί όροι δανεισμού.

Τα συμπεράσματα αυτά προέρχονται από πρόσφατη μελέτη του ΚΕΦΙΜ, με τίτλο «Η Εύθραυστη Δημοσιονομική Πειθαρχία στην Ελλάδα», την οποία έχει επιμεληθεί ο οικονομολόγος Ιάκωβος Μένης.

Η σημασία της δημοσιονομικής πειθαρχίας:

• Δημοσιονομική αξιοπιστία: Οι δημοσιονομικοί δείκτες επηρεάζουν άμεσα το κόστος δανεισμού και, κατ’ επέκταση, τον φορολογικό συντελεστή, τις δημόσιες υπηρεσίες, τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας.

• Ταμείο Ανάκαμψης: Η λήξη των πόρων του θα καταστήσει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για ιδιωτικές επενδύσεις και αύξηση της παραγωγικότητας.

• Δεσμοί κράτους και τραπεζών: Σε περίπτωση οικονομικής κρίσης, μπορεί να υπάρξουν επιπτώσεις χαρακτηριστικές των σχέσεων αυτών.

Η μελέτη αποκαλύπτει σημαντικές τεκμηριώσεις για την ελληνική οικονομία από τις δύσκολες εποχές του παρελθόντος. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2025 αναμένεται να φτάσει το 4,9% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος έχει μειωθεί από 209% το 2020 σε περίπου 146,1% το 2025. Παρά ταύτα, παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ.

Η επαναφορά της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα και η σημαντική μείωση των διαφορών επιτοκίων είναι ενδείξεις της αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των αγορών. Εκπληκτική είναι η εξέλιξη του τραπεζικού τομέα, με τις μη εξυπηρετούμενες οφειλές να έχουν μειωθεί από 49,1% το 2016 στο 3,3% το 2025, δείχνοντας οικονομετρικές βελτιώσεις και κερδοφορία.

Ωστόσο, η αποκλιμάκωση του χρέους ευνοήθηκε από συγκεκριμένους παράγοντες όπως η ονομαστική ανάπτυξη και οι ευνοϊκές συνθήκες δανεισμού, δημιουργώντας ανησυχίες για την μελλοντική εξάρτηση από τις διεθνείς αγορές.

Αξιοσημείωτες είναι τέσσερις κρίσιμες πιέσεις που θα εμφανιστούν στην περίοδο 2026-2028:

1. Η λήξη της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης.
2. Το νέο επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο, που μπορεί να δημιουργήσει διαρκείς δαπάνες.
3. Παρατηρούμενοι δεσμοί μεταξύ κράτους και τραπεζών.
4. Υψηλές δαπάνες σε συντάξεις, με την Ελλάδα να δαπανά το 14% του ΑΕΠ για συνταξιοδοτικές ανάγκες.

Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, δήλωσε ότι η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει θεαματικές δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις, αλλά προειδοποίησε ότι η περίοδος 2026-2028 θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για τη δημοσιονομική αξιοπιστία. Υπογράμμισε την ανάγκη η δημοσιονομική πειθαρχία να εξελιχθεί σε σταθερή εσωτερική πολιτική, ανεξάρτητη από εξωτερικούς παράγοντες, εστιάζοντας σε συγκράτηση των δαπανών και προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων.

Η πλήρης μελέτη μπορεί να διαβαστεί παρακάτω.