ΟΟΣΑ: Θεαματική μείωση της ανεργίας των νέων στην Ελλάδα, αλλά παραμένουν προκλήσεις για την οικονομική ανεξαρτησία

Σημαντική βελτίωση παρατηρεί ο ΟΟΣΑ αναφορικά με τις προοπτικές των νέων στην Ελλάδα τα τελευταία δέκα χρόνια, σε σύγκριση με την προηγούμενη οικονομική κρίση. Παρά την ορατή πρόοδο, οι προκλήσεις παραμένουν: αν και η ανεργία έχει μειωθεί δραστικά και οι ευκαιρίες απασχόλησης έχουν αυξηθεί, η μετάβαση από την εκπαίδευση στη μόνιμη εργασία και η επίτευξη οικονομικής ανεξαρτησίας εξακολουθούν να είναι πιο δύσκολες σε σύγκριση με άλλες χώρες μέλη του Οργανισμού.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η ελληνική οικονομία παρουσίασε ανάπτυξη της τάξης του 2,1% το 2025, ξεπερνώντας το 1,3% της Ευρωζώνης. Επιπλέον, το ποσοστό απασχόλησης των νέων ηλικίας 15-29 ετών αυξήθηκε από 26% το 2013 σε 36% το 2025, ενώ η ανεργία υποχώρησε από το 48,7% στο 16,5%.

Σημαντική είναι επίσης η μείωση του χάσματος ανεργίας ανάμεσα σε νέους άνδρες και γυναίκες, το οποίο προηγουμένως είχε αγγίξει τις εννέα ποσοστιαίες μονάδες.

Προβλήματα αποδοχών και τύπου θέσεων

Ωστόσο, ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει σημαντικές ανεπάρκειες πίσω από τη θετική εικόνα. Η απασχόληση και η ανεργία των νέων παραμένουν κάτω του μέσου όρου του Οργανισμού, ενώ οι νέοι που βρίσκουν εργασία συχνά προσφέρονται θέσεις με χαμηλή αμοιβή και αβέβαιο μέλλον.

Οι μισθοί των νέων παραμένουν χαμηλότεροι σε σχέση με τους περισσότερους Ευρωπαίους, κάτι που αντικατοπτρίζει τη σταδιακή ανασυγκρότηση μετά την κρίση.

Εντύπωση προκαλεί ότι το ποσοστό μερικής απασχόλησης ανέρχεται μόλις στο 12%, σχεδόν στο μισό του μέσου ευρωπαϊκού όρου, ενώ η Ελλάδα κατέχει τη δεύτερη υψηλότερη αναλογία ακούσιας μερικής απασχόλησης: σχεδόν οι μισοί νέοι που εργάζονται part-time δηλώνουν ότι επιθυμούν πλήρη απασχόληση.

Η πλειονότητα των νέων σε κλάδους μεσαίας αμοιβής

Η διάρθρωση της νεανικής εργασίας έχει μεταβληθεί, με τους νέους να στραφούν από τον τομέα των κατασκευών και της βιομηχανίας προς το εμπόριο, τις μεταφορές, καθώς και τα καταλύματα και την εστίαση.

Οι εκφρασμένοι τομείς αποτελούν το 55% της νεανικής απασχόλησης το 2023, σε σύγκριση με 37% κατά μέσο όρο στις χώρες του ΟΟΣΑ. Η έντονη εξάρτηση από τον τουρισμό συμβάλλει και στην εποχικότητα της απασχόλησης.

Αξιοπρόσεκτο είναι ότι η επιχειρηματικότητα είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, με το ποσοστό αυτοαπασχόλησης στους 20-29 ετών να φτάνει το 11% το 2025, ένα από τα υψηλότερα στον ΟΟΣΑ. Ωστόσο, αυτή η επιλογή συχνά προκύπτει από την έλλειψη εναλλακτικών ευκαιριών παρά από την αξιοποίηση μιας επιχειρηματικής ιδέας.

Αναντιστοιχία δεξιοτήτων

Ένα από τα πιο ανησυχητικά στοιχεία είναι η διαφορά μεταξύ των δεξιοτήτων των νέων και των απαιτήσεων της αγοράς. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, αυτός ο δισταγμός εξηγεί γιατί η οικονομική ανάπτυξη των τελευταίων ετών δεν έχει αποφέρει ανάλογες βελτιώσεις στις ευκαιρίες για τους νέους.

Περίπου 24% των εργαζομένων βρίσκονται σε θέσεις υπέρ-κατάρτισης, την ώρα που το 20% ανήκει στην κατηγορία του υποκαταρτισμένου, ενώ εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι το 39% εργάζεται σε τομείς διαφορετικούς από αυτούς των σπουδών τους, συγκριτικά με 32% στον ΟΟΣΑ. Αυτό συμβαίνει, παρόλο που το ποσοστό νέων 25-34 ετών με πανεπιστημιακό πτυχίο έχει αυξηθεί από το 25,5% το 2004 σε 44,5% το 2024.

Παράλληλα, το 80% των εργοδοτών αναφέρει δυσκολίες στην κάλυψη κενών θέσεων με κατάλληλους υποψηφίους, με τις μεγαλύτερες ελλείψεις να παρατηρούνται σε τομείς πληροφορικής, πωλήσεων, μηχανικής και μεταποίησης.

Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι αυτές οι αναντιστοιχίες όχι μόνο επηρεάζουν τους μισθούς και τις προοπτικές των νέων, αλλά υπονομεύουν συνολικά την παραγωγικότητα της χώρας.

Οι αδυναμίες στην Επαγγελματική Εκπαίδευση και Κατάρτιση (ΕΕΚ) ενδέχεται να επιδεινώνουν την κατάσταση, με τη συμμετοχή στα προγράμματα να είναι περιορισμένη, αν και έχουν σημειωθεί μεταρρυθμίσεις τα τελευταία χρόνια. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δε δείχνουν προθυμία να συμμετάσχουν στα προγράμματα μαθητείας λόγω γραφειοκρατικών και οικονομικών επιβαρύνσεων.

Αδυναμίες στον επαγγελματικό προσανατολισμό

Ο επαγγελματικός προσανατολισμός επίσης χρήζει βελτίωσης, καθώς το 2022 λιγότερο από το μισό των 15χρονων φοιτούσε σε σχολεία που παρείχαν καθοδήγηση, σε αντίθεση με το 82% του μέσου όρου του ΟΟΣΑ. Πάνω από το 60% των μαθητών διαπίστωσαν ότι το σχολείο τους δεν τους προετοίμασε κατάλληλα για την ενήλικη ζωή, αποτελώντας τη δεύτερη χειρότερη επίδοση στον ΟΟΣΑ.

Η σύνδεση εκπαίδευσης και εργασίας είναι επίσης ασθενής, με μόλις το 4% των νέων στην Ελλάδα να συνδυάζει εκπαίδευση και εργασία, έναντι 14% στον ΟΟΣΑ. Ειδικά στη επαγγελματική εκπαίδευση, μόνο το 15% των αποφοίτων ΕΕΚ είχαν εμπειρία στον χώρο εργασίας, έναντι 65% στην ΕΕ.

Στέγαση: Φραγμός στην ανεξαρτησία

Εκτός από την εργασία, ο ΟΟΣΑ τονίζει την πρόσβαση σε προσιτή κατοικία ως καθοριστικό παράγοντα για την οικονομική ανεξαρτησία των νέων. Μετά τα υψηλά ενοίκια και τη στενότητα αγοράς, πολλοί νέοι στην Ελλάδα παραμένουν με τους γονείς τους μέχρι τα τέλη της δεκαετίας των 20.

Η καθυστέρηση στην αυτονόμηση σχετίζεται με τη μείωση του πληθυσμού και τις δυσκολίες στη δημιουργία οικογένειας, καθώς και η γονιμότητα καταγράφει πτώση.

Προτάσεις του ΟΟΣΑ

Ο Οργανισμός αναγνωρίζει τις προόδους που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στους τομείς της απασχόλησης, της εκπαίδευσης, της οικογενειακής πολιτικής και της στέγασης, ωστόσο δηλώνει ότι απαιτούνται περαιτέρω στοχευμένες ενέργειες.

Υπογραμμίζει την ανάγκη αναβάθμισης της επαγγελματικής εκπαίδευσης, ευρύτερης πρόσβασης στον επαγγελματικό προσανατολισμό και περισσότερων ευκαιριών σύνδεσης σπουδών και εργασίας. Επιπλέον, καλεί σε καλύτερη αξιολόγηση των προγραμμάτων κατάρτισης και υποστήριξης εργασίας, καθώς και στήριξη της βιώσιμης επιχειρηματικότητας.

Στην στέγαση, προτείνει προσιτές λύσεις, βελτίωση των όρων της ενοικιαστικής αγοράς και συστηματική αξιολόγηση υφιστάμενων προγραμμάτων στήριξης.

Συμπερασματικά, αν και η Ελλάδα έχει σημειώσει αξιόλογη πρόοδο από την εποχή της κρίσης, η αναζήτηση μίας σταθερής και καλά αμειβόμενης εργασίας, καθώς και η απόκτηση αυτοτελούς στέγης παραμένουν σοβαρές προκλήσεις για την οικονομική ανεξαρτησία των νέων.

Διαβάστε επίσης

Τεκμαρτό εισόδημα: Πότε λήγει η προθεσμία αμφισβήτησης και τι ψάχνει η εφορία

Από το 2027 έρχονται οι… Σκανδιναβοί στην Κω – Το project των 80 εκατ. ευρώ από Premia – NLTG (pics)

Ξεχάστε το swipe – Πώς η AI αλλάζει το online dating

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ