Έντονο Ελ Νίνιο: Πώς οι νέες τεχνολογίες και τα αποθέματα ενδυναμώνουν την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια

Οι σχεδόν ιστορικά υψηλές ποσότητες τροφίμων, οι καινοτόμες τεχνολογίες και η αναδυόμενη εξαγωγική δίοδος από χώρες όπως η Βραζιλία και η Ρωσία ενισχύουν την ανθεκτικότητα του παγκόσμιου συστήματος τροφίμων απέναντι στο φετινό «σούπερ» Ελ Νίνιο, όπως αναφέρουν αναλυτές και ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO). Η παραγωγή αγροτικών προϊόντων προχωρά με ταχύτερους ρυθμούς σε σύγκριση με την κατανάλωση, φτάνοντας σε επίπεδα ανώτερα από αυτά της δεκαετίας του ’80.

Η συνεισφορά αυτών των εξελίξεων αποδίδεται σε βελτιωμένες καλλιέργειες, μεγαλύτερη χρήση λιπασμάτων και πρόοδο στην άρδευση και την προστασία των φυτών. Ειδικότερα, έχουν βελτιωθεί οι αποδόσεις κεντρικών σιτηρών όπως το ρύζι, το σιτάρι, το καλαμπόκι και η σόγια. Ο Άντριου Γουάιτλο, από την αυστραλιανή εταιρεία γεωργικών συμβούλων Episode 3, τόνισε ότι «ακόμη και σε συνθήκες ξηρασίας, η καλύτερη διαχείριση της άρδευσης και η πρόοδος της γεωπονικής επιστήμης σημαίνουν ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να επιτυγχάνουμε εμπορεύσιμες αποδόσεις», δηλώνοντας ότι οι διαταραχές που μπορεί να προκύψουν θα είναι σημαντικά λιγότερο σοβαρές σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες λόγω της καλύτερης προετοιμασίας.

### Ενδυναμωμένο Ελ Νίνιο

Η ξηρασία που προκύπτει από το Ελ Νίνιο έχει ήδη πλήξει καλλιέργειες σε μεγάλες περιοχές της Ασίας, όπως η Ινδία, η Νοτιοανατολική Ασία και η Αυστραλία. Οι ελλείψεις σε λιπάσματα και ντίζελ, λόγω της διαρκούς σύγκρουσης στο Ιράν, προσθέτουν ακόμη περισσότερους κινδύνους στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Η Ινδία αντιμετωπίζει παροδικές συνθήκες χαμηλής βροχόπτωσης, ενώ οι προοπτικές για ξηροθερμικές συνθήκες στην Αυστραλία ενδέχεται να απειλήσουν σημαντικά τις καλλιέργειές της.

Ο Κρις Χάιντ, μετεωρολόγος της SkyFi στις ΗΠΑ, σημειώνει ότι το Ελ Νίνιο αναμένεται να ενταθεί στο τελευταίο τρίμηνο της χρονιάς: «Οι εκτιμήσεις είναι ότι θα πρόκειται για ένα από τα ισχυρότερα Ελ Νίνιο που έχουν καταγραφεί ποτέ», προειδοποιώντας ότι οι σοβαρές επιπτώσεις από ξηρασίες δεν έχουν ακόμα εμφανιστεί. Η κατάσταση αυτή προκαλεί ανησυχίες, καθώς ισχυρές περιπτώσεις Ελ Νίνιο στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε σημαντικές μειώσεις στην παραγωγή βασικών αγροτικών προϊόντων με επιπτώσεις στην παγκόσμια προσφορά και την τιμολόγηση.

### Ιστορικά Υψηλά Αποθέματα

Σε αντίθεση με τις κρίσιμες καταστάσεις του παρελθόντος, σήμερα τα ύψη των παγκόσμιων αποθεμάτων σιτηρών, η ανάπτυξη ανθεκτικών σπόρων και η πρόοδος στην γεωργία προσφέρουν ελπίδες για αντιμετώπιση των προβλημάτων. Στην Ινδία, οι σπορές κινούνται σχετικά εντός των προβλεπόμενων πλαισίων, αν και οι προσεχείς βροχοπτώσεις θα είναι καθοριστικές σύμφωνα με τον Ασουίνι Μπανσόντ της Phillip Capital India.

Η Ινδία κατέχει το 40% των παγκόσμιων εξαγωγών ρυζιού, με αποθέματα που φτάνουν να αντιστοιχούν σε έναν ολόκληρο χρόνο παγκόσμιων εξαγωγών. Σχεδόν το μισό των παγκόσμιων αποθεμάτων σιταριού ανήκει στην Κίνα, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τη ζήτηση από εισαγωγές αν η παραγωγή της Αυστραλίας επηρεαστεί.

Σημαντική είναι και η αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων φοινικέλαιου, αν και οι προγράμματα βιοντίζελ της Ινδονησίας αναμένεται να επηρεάσουν αυτήν την κατάσταση στο μέλλον.

### Νέες Τακτικές και Τεχνολογίες

Οι εξελίξεις στα τελευταία χρόνια οδηγούν σε σημαντική αύξηση της παραγωγικότητας, με νέες εξαγωγικές χώρες να αλλάζουν το τοπίο της αγοράς. Η Βραζιλία έχει γίνει ο κορυφαίος προμηθευτής σόγιας, με εξαγωγές που εκτοξεύτηκαν, ενώ η Ρωσία σημειώνει αντίστοιχες επιτυχίες.

Ποιότητες σπόρων και νέες τεχνολογίες, όπως η δορυφορική παρακολούθηση και οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης, δίνουν τη δυνατότητα στους αγρότες να βελτιστοποιήσουν την παραγωγή τους και να προσαρμοστούν ταχύτερα σε αντίξοες καιρικές συνθήκες.

### Γεωπολιτική Αστάθεια

Παρά τα οφέλη, οι συνεχείς συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τη Μαύρη Θάλασσα προκαλούν αβεβαιότητα και απειλούν την παγκόσμια παραγωγή τροφίμων. Σύμφωνα με τον Μάξιμο Τορέρο, επικεφαλής οικονομολόγο του FAO, η κατάσταση θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των κρίσεων, καθώς οι απώλειες σε γεωργικές εισροές και οι υψηλές τιμές των λιπασμάτων συνεχίζουν να αποτελούν προκλήσεις.

Προτού ο πόλεμος επηρεάσει την κατάσταση, η θαλάσσια οδός των Στενών του Ορμούζ διαχειριζόταν το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου, η διακοπή των οποίων έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές διαταραχές.