IRIS: Φορολογικές υποχρεώσεις για χαρτζιλίκι και οικογενειακές μεταφορές

Οι καθημερινές χρηματικές συναλλαγές, όπως τα καθημερινά έξοδα, οι οικονομικές ενισχύσεις από τους παππούδες ή οι επιστροφές χρημάτων μεταξύ φίλων, δεν αυτόματα ενοχοποιούν τις συναλλαγές για την Εφορία, εφόσον πραγματοποιούνται μέσω του συστήματος IRIS.

Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι μεταφορές χρημάτων ενδέχεται να αλλάξουν τον φορολογικό τους χαρακτήρα. Η ΑΑΔΕ τώρα επικεντρώνεται στους χρυσούς κανόνες που διαχωρίζουν τα μικροποσά από πραγματικές χρηματικές δωρεές, εστιάζοντας κυρίως σε μεγαλύτερες ή επαναλαμβανόμενες συναλλαγές μέσω τρίτων προσώπων.

Η διαφορά στην φορολόγηση είναι σημαντική: οι συναλλαγές από 800.000 ευρώ και κάτω είναι αφορολόγητες, ενώ υψηλότερα ποσά ενδέχεται να υπόκεινται σε φόρους που ξεκινούν από 20% και φτάνουν ακόμα και 40% από το πρώτο ευρώ.

Η φορολογική διοίκηση διευκρινίζει ότι το IRIS είναι απλώς ένα μέσο μεταφοράς χρημάτων και δεν κάνει μια συναλλαγή δωρεά από μόνη της. Πιο κρίσιμο είναι το αν υπάρχει υπόβαθρο για τη μεταφορά, καθώς και η ποσότητα και η συχνότητα των χρημάτων, αλλά και ο τελικός παραλήπτης τους.

Έτσι, οι προνομιούχες χρηματικές ενισχύσεις των γονέων και παππούδων προς τα παιδιά και εγγόνια για καθημερινά έξοδα δεν θεωρούνται ως χρηματική δωρεά που απαιτεί δήλωση στο myPROPERTY. Ομοίως ισχύει και για μικρές συναλλαγές μεταξύ φίλων και συγγενών, όπως η μοιρασιά ενός λογαριασμού ή η επιστροφή χρημάτων για κοινές δαπάνες.

Δεν υπάρχει, πάντως, κάποιο ακριβές ποσό που να καθορίζει μια «γραφική» γραμμή, κάτω από την οποία μια συναλλαγή θεωρείται χαρτζιλίκι και πάνω από την οποία χαρακτηρίζεται δωρεά. Η ΑΑΔΕ εξετάζει την κατάσταση στο σύνολό της και τις πραγματικές συνθήκες κάθε περίπτωσης.

Το «καμπανάκι» της ανησυχίας μπορεί να ηχήσει όταν οι μεταφορές αρχίζουν να ακολουθούν συγκεκριμένο μοτίβο. Στο στόχαστρο μπαίνουν επαναλαμβανόμενες συναλλαγές με σταθερή συχνότητα, ειδικά όταν αφορούν ίδια ή μεγάλα ποσά και δείχνουν συστηματική χρηματική ροή, και όχι κάλυψη καθημερινών αναγκών.

Όταν λοιπόν μια συναλλαγή θεωρείται πραγματική δωρεά ή γονική παροχή, οι κανόνες αλλάζουν και οι κίνδυνοι είναι πολλοί:

1. Το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ

Οι χρηματικές δωρεές και οι γονικές παροχές προς τα άτομα της α’ κατηγορίας –παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια– επωφελούνται από αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ. Ωστόσο, για να ισχύσει αυτό, τα χρήματα θα πρέπει να διακινούνται μέσω τραπεζικού συστήματος και να υποβάλλεται η αντίστοιχη δήλωση.

Ο φόρος 10% επιβάλλεται για το ποσό που υπερβαίνει τα 800.000 ευρώ.

Έτσι, το αφορολόγητο δεν σημαίνει ότι μια μεγάλη γονική παροχή μπορεί απλά να “πηδήξει” από λογαριασμό σε λογαριασμό χωρίς να δηλωθεί.

2. Διασταυρώσεις των συναλλαγών

Οι δηλώσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών γίνονται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY και η ΑΑΔΕ ελέγχει τις σχετικές συναλλαγές βάσει στοιχείων από πιστωτικά ιδρύματα.

Εάν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη μεταφορά και δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, το αφορολόγητο θα χαθεί.

Εδώ, ο φόρος μπορεί να ενσωματωθεί από το πρώτο ευρώ με ποσοστά 10%, 20% ή 40%, ανάλογα με τη συγγένεια μεταξύ των εμπλεκομένων.

3. Ο κίνδυνος των μετρητών

Η δωρεά των 800.000 ευρώ απαιτεί διακίνηση χρημάτων μέσω τραπεζικού συστήματος. Αν η γονική παροχή γίνει σε μετρητά, φορολογείται με 10% χωρίς αφορολόγητο όριο.

Η διαφορά μπορεί να είναι σημαντική, καθώς μια γονική παροχή 100.000 ευρώ μέσω τράπεζας μπορεί να είναι αφορολόγητη, αλλά αν γίνει με μετρητά, ο φόρος θα φτάσει τις 10.000 ευρώ.

4. Διαδοχικές δωρεές και το εξάμηνο

Χρειάζεται προσοχή όταν τα χρήματα περνούν διαδοχικά από έναν συγγενή σε άλλον.

Για παράδειγμα, αν γίνει μια μεταφορά από το παιδί προς τον γονέα και στη συνέχεια από αυτόν προς άλλο παιδί, εάν αποδειχθεί ότι ο τελικός σκοπός ήταν εξαρχής η μεταφορά χρημάτων από αδελφό σε αδελφό, τότε η Εφορία μπορεί να κατατάξει τη συναλλαγή σύμφωνα με την πραγματική σχέση του αρχικού δωρητή με τον τελικό αποδέκτη.

Σε αυτή την περίπτωση, ενδέχεται να προκύψει φόρος 20% από το πρώτο ευρώ.

Η χρονική απόσταση μεταξύ των διαδοχικών δωρεών επίσης έχει σημασία, με λιγότερους από έξι μήνες να ενδέχονται φορολογικά έλεγχο.

5. Κοινοί λογαριασμοί

Η μεταφορά χρημάτων σε κοινό λογαριασμό δεν υποδηλώνει αυτόματα δωρεά προς όλους τους συνδικαιούχους.

Αυτό που έχει σημασία είναι ποιος τελικά χρησιμοποίησε τα χρήματα.

Αν, για παράδειγμα, μια γονική παροχή κατατεθεί σε κοινό λογαριασμό του παιδιού με άλλον, και αποδειχθεί ότι το ποσό χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά από το παιδί, δεν μπορεί να θεωρηθεί δωρεά προς τον άλλο συνδικαιούχο.

Αν όμως τα χρήματα χρησιμοποιηθούν από το τρίτο πρόσωπο, τότε μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει γίνει δωρεά προς αυτό και να επιβληθεί φορολογία ανάλογα με τη συγκεκριμένη συγγενική σχέση.

6. Δωρεές προς αδέλφια, άλλους συγγενείς και φίλους

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν ισχύει για όλες τις οικογενειακές σχέσεις.

Οι χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της β’ κατηγορίας φορολογούνται με ποσοστό 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για τα πρόσωπα της γ’ κατηγορίας, ο συντελεστής φτάνει το 40%.

Έτσι, υπάρχει σημαντική φορολογική απόσταση μεταξύ φαινομενικά παρόμοιων μεταφορών. Μια χρηματική δωρεά από γονέα σε παιδί μπορεί να καλυφθεί από το αφορολόγητο, αλλά η ίδια δωρεά προς κάποιον στην β’ ή γ’ κατηγορία να φορολογηθεί εξ αρχής.

Ο βασικός κανόνας που προκύπτει από τις οδηγίες της ΑΑΔΕ είναι ότι ο τρόπος μεταφοράς δεν καθορίζει τη φορολογία. Το IRIS δεν μετατρέπει ένα χαρτζιλίκι σε δωρεά, και οι καθημερινές μικρές συναλλαγές δεν απαιτούν δήλωση. Ωστόσο, όταν η χρηματική ενίσχυση παίρνει τη μορφή πραγματικής μεταβίβασης, οι λεπτομέρειες όπως η συγγενική σχέση, η τραπεζική ροή, η δήλωση στο myPROPERTY και ο τελικός δικαιούχος είναι αυτές που θα μπορούσαν να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε μηδενικό φόρο και επιβάρυνση που φτάνει το 40%.

Διαβάστε επίσης

Υπερταμείο: Καυτός Αύγουστος με διαγωνισμούς άνω του €1 δισ. από το PPF (pics)

Ιστορικά ακίνητα αναζητούν νέο ιδιοκτήτη με τιμές από €280.000 έως €8 εκατ. (pics)

Θεόδωρος Κόντες: «Αν επιβαρύνουμε την κρουαζιέρα, οι εταιρείες θα πάνε αλλού»

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ