Εξελίξεις στην προεκλογική σκηνή: Ποιος αμφισβητεί το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο;

«Ήταν δίκαιο, γίνεται πράξη». Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο αναλαμβάνει τον ρόλο της αξιολόγησης των προεκλογικών υποσχέσεων των κομμάτων, καταγράφοντας το κόστος τους πριν από τις εκλογές.

Η ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε στις 30 Ιουλίου 2026, σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή στους προεκλογικούς κανόνες στην Ελλάδα. Γίνεται προσπάθεια να γεφυρωθεί η διαχρονική απόσταση ανάμεσα στις πολιτικές δηλώσεις και την πραγματική πολιτική δράση. Από ιστορικά παραδείγματα όπως το «λεφτά υπάρχουν» και το «μαζί τα φάγαμε», οι πολίτες έχουν βιώσει συχνά την επιβάρυνση που επιφέρουν ανυπόστατες υποσχέσεις. Το ΕΔΣ (Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο) θα προσφέρει πλέον κοστολόγηση εξαγγελιών και υποσχέσεων, ανταγωνιζόμενο την έλλειψη διαφάνειας που χαρακτηρίζει πολλές πολιτικές πρωτοβουλίες.

Οι αλλαγές στο προεκλογικό σκηνικό με το ΕΔΣ

Ωστόσο, ο ρόλος του ΕΔΣ δεν είναι να καταστεί «διαιτητής» ή «δικτάτορας» των δεδομένων. Η δημοκρατία προϋποθέτει το δικαίωμα στην πολιτική άποψη και την αλήθεια!

Πώς ακριβώς θα λειτουργήσει το ΕΔΣ;

1. Κοστολόγηση πριν τις εκλογές

Από την 1η Νοεμβρίου 2026, τα πολιτικά κόμματα θα έχουν τη δυνατότητα να καταθέτουν προτάσεις πολιτικής για κοστολόγηση στο ΕΔΣ. Κάθε κόμμα μπορεί να υποβάλει μέχρι 10 μέτρα, τα οποία θα αξιολογηθούν ως προς την οικονομική τους επίπτωση. Οι καταθέσεις θα πρέπει να γίνουν τουλάχιστον 120 ημέρες πριν από τις εκλογές, ενώ το ΕΔΣ δε θα δημοσιοποιεί αποτελέσματα τον τελευταίο μήνα πριν από την ψηφοφορία.

2. Εθελοντική συμμετοχή

Η συμμετοχή στην κοστολόγηση είναι εθελοντική, σύμφωνα με τον νόμο 4270/2014. Ωστόσο, η άρνηση ενός κόμματος να υποβάλει τα μέτρα του για κοστολόγηση θα κριθεί από την κοινή γνώμη, επισημαίνοντας ότι, παρόλο που η διαδικασία δεν είναι υποχρεωτική, η αποφυγή της έχει πολιτικές συνέπειες.

3. Εμπιστευτικότητα έως την έγκριση

Μετά την υποβολή των προτάσεων, το ΕΔΣ θα δημοσιεύει μόνο τον αριθμό των μέτρων που υπέβαλε το κάθε κόμμα, χωρίς να αποκαλύπτει το περιεχόμενό τους. Η τελική εκτίμηση θα κοινοποιείται μόνο εφόσον το κόμμα εγκρίνει τη διαδικασία εγγράφως, εξασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις με μη εγκεκριμένες εκτιμήσεις.

4. Η διεθνής τεχνογνωσία συναντά την ελληνική εφαρμογή

Οι προτάσεις πρέπει να κατατίθενται σε προκαθορισμένη μορφή, σύμφωνα με ένα Τεχνικό Υπόμνημα που έχει αναπτυχθεί με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βασισμένο στις καλύτερες πρακτικές άλλων κρατών όπως η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, ο Καναδάς και η Αυστραλία. Σημαντική είναι η παρατήρηση ότι στον Καναδά τα κόμματα πληρώνουν για να λάβουν αναγνώριση σχετικά με την κοστολόγηση των μέτρων τους, ενώ στην Ελλάδα αυτή η υπηρεσία προσφέρεται δωρεάν., εφόσον ζητηθεί.

5. Διαφάνειες χωρίς αποκλεισμούς

Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις μεταξύ κομμάτων και ΕΔΣ θα αναρτώνται στον ιστότοπο του συμβουλίου, χωρίς να αναγράφεται πώς ταυτίζεται κάθε ερώτηση με το κόμμα που την υπέβαλε. Οι αιτήσεις για διευκρινίσεις θα γίνονται δεκτές έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με το ΕΔΣ να έχει υποχρέωση να απαντήσει έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.

Βήματα της διαδικασίας

Κάθε πολιτικό κόμμα θα επιλέγει έναν εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο για να υποβάλει τις προτάσεις μέσω τυποποιημένου εντύπου. Το ΕΔΣ θα επιβεβαιώνει την παραλαβή των αιτημάτων, μπορεί να ζητήσει διευκρινίσεις και, εφόσον κριθεί αναγκαίο, θα συνεργάζεται με σχετικούς φορείς όπως η ΑΑΔΕ και η ΕΛΣΤΑΤ.

Η τελική εκτίμηση θα αποστέλλεται στο κόμμα, το οποίο θα αποφασίζει αν θα την δημοσιοποιήσει. Αν επιλέξει να μη το κάνει, το ΕΔΣ δεν θα δημοσιεύσει την κοστολόγηση — εκτός αν υπερβεί ένα εύλογο χρονικό περιθώριο χωρίς απάντηση, οπότε θα έχει το δικαίωμα να λάβει μέτρα διαφάνειας.

Ποια μέτρα είναι επιλέξιμα για κοστολόγηση

Το ΕΔΣ επιδιώκει να κοστολογεί κυρίως μέτρα με σημαντική δημοσιονομική επίπτωση (άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως), όπως:

• Φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων
• Έμμεση φορολογία και ειδικοί φόροι κατανάλωσης
• Κοινωνικές μεταβιβάσεις και επιδόματα
• Μισθολογικά θέματα στον δημόσιο τομέα
• Αναπροσαρμογές συντάξεων

Αντίθετα, μέτρα που αφορούν αμυντικές προμήθειες ή περίπλοκες υποδομές ενδέχεται να εξαιρεθούν ή να εξεταστούν κατ’ εξαίρεση.

Η μεθοδολογία: Στατικές και συμπεριφορικές επιπτώσεις

Ακολουθώντας ευρωπαϊκά πρότυπα, το ΕΔΣ θα εκτιμά πρώτα τη στατική επίπτωση (άμεσες αλλαγές σε έσοδα ή δαπάνες) και, αν υπάρχουν έγκυρα δεδομένα, θα ενσωματώνει και τις άμεσες συμπεριφορικές επιδράσεις. Οι ευρύτερες μακροοικονομικές επιδράσεις δεν περιλαμβάνονται στη βασική κοστολόγηση, αλλά μπορεί να γίνει ποιοτική αξιολόγηση αν υπάρχει αξιόπιστη βιβλιογραφία.

Χρονοδιάγραμμα για τις εκλογές του 2027

Για τις εκλογές του 2027, το ΕΔΣ ενθαρρύνει τα κόμματα να υποβάλουν τις προτάσεις τους το συντομότερο δυνατό από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές. Δεδομένου ότι το προσωπικό του είναι περιορισμένο, οι αιτήσεις που υποβάλλονται κοντά στην καταληκτική ημερομηνία θα ιεραρχούνται σύμφωνα με την προτεραιότητα που καθορίζει το κόμμα.

Η σημασία της συμμετοχής

«Για πρώτη φορά στη χώρα μας θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων πολιτικών κομμάτων από Ανεξάρτητη Αρχή», δήλωσε η πρόεδρος του ΕΔΣ, Αναστασία Μιαούλη. Οι ανεξάρτητες ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν καλύτερη αξιολόγηση των πολιτικών προγραμμάτων και ενισχύουν την κατανόηση των πολιτών ως προς τις πιθανές δημοσιονομικές συνέπειες των προεκλογικών προτάσεων, συμβάλλοντας στη βελτίωση του δημοκρατικού διαλόγου.

Η κυρία Μιαούλη σημείωσε επίσης ότι «η διαδικασία απαιτεί πάνω απ’ όλα τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων», καθώς η συμμετοχή είναι απολύτως προαιρετική.

Η βαριά ερώτηση μένει: θα δούμε τους πολιτικούς αρχηγούς να συρρέουν στο ΕΔΣ για να αποδείξουν τη σοβαρότητά τους ή θα προτιμήσουν να παραμείνουν στην άνεση της αοριστίας, κρύβοντας τις προτάσεις τους από την αναγκαία οικονομική διαφάνεια;

Η αλήθεια θα αποκαλυφθεί στους επόμενους μήνες. Το ΕΔΣ είναι έτοιμο, προτρέποντας τα κόμματα να καταθέσουν τα προγράμματά τους. Και οι πολίτες — για πρώτη φορά — θα μπορούν όχι μόνο να δουν τις υποσχέσεις αλλά και να κατανοήσουν το κόστος αυτών. Στη Δημοκρατία, η αλήθεια δεν είναι απλά «موضوع الرأي» αλλά θέμα πραγματικότητας και επιλογών, ξεκινώντας από την πραγματικότητα για να φτάσουμε σε νέα ύψη.

Διαβάστε επιπλέον:

Ποιοι δασμοί; Αμείωτες οι αγορές από Κίνα παρά τα 3 ευρώ καπέλο

Πώς η Village βγήκε από τη δική της Οδύσσεια και κέρδισε το στοίχημα της μεγάλης οθόνης

Σκάνδιο: Το κρίσιμο μέταλλο που μπορεί να γίνει το επόμενο μεγάλο στοίχημα της ελληνικής μεταλλουργίας (pics+vid)

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα