Απαγόρευση θανάτου: Ποιες χώρες, περιλαμβανομένης της Ελλάδας, το απαγορεύουν νομικά

Ακούγεται σχεδόν απίστευτο, αλλά σε ορισμένες γωνιές του κόσμου έχει επιβληθεί «απαγόρευση» του θανάτου. Οι αιτίες ποικίλλουν, από την έλλειψη χώρου στα νεκροταφεία μέχρι θρησκευτικές παραδόσεις που έχουν διαμορφώσει ιδιαίτερες τοπικές συνήθειες.

Εντούτοις, κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πότε θα ερχόταν το τέλος της ζωής του. Στις περιοχές αυτές, οι κρατικές αρχές, σε μια ασυνήθιστη παρέμβαση, έχουν προσπαθήσει να θεσπίσουν μια μορφή «απαγόρευσης» του θανάτου, είτε λόγω χώρων ταφής είτε για να αναδείξουν θρησκευτικές και κοινωνικές διαστάσεις.

Φυσικά, πρόκειται για αποφάσεις που δεν μπορούν να σταματήσουν την ανθρώπινη ζωή ή να προκαλέσουν τη σύλληψη ενός θανόντος. Οι περιορισμοί αυτοί συνήθως φέρνουν στην επιφάνεια χρόνια προβλήματα ή αποσκοπούν στην προστασία ιδιαίτερων περιοχών.

Από τη Νορβηγία έως την Ιταλία: Όταν οι νεκροί δεν έχουν που να ταφούν

Στην πόλη Λονγκγιαρμπίεν, που βρίσκεται στο νορβηγικό αρχιπέλαγος του Σβάλμπαρντ, η διαδικασία ταφής έχει περιοριστεί από τη δεκαετία του 1950. Το παγωμένο έδαφος καθιστά δύσκολη την αποσύνθεση, με τους επιστήμονες να ανησυχούν σχετικά με τη διατήρηση παθογόνων οργανισμών. Έτσι, οι νεκροί εκεί μεταφέρονται αλλού για να αποτεφρωθούν ή να ταφούν.

Στην Ιταλία, η προσέγγιση υπήρξε διαφορετική. Το 2015, ο δήμαρχος του Σέλια εγκαθίδρυσε μέτρα που παρουσίασε ως απαγόρευση θανάτου και ασθένειας, με στόχο την προώθηση υγιεινών συνηθειών στους κατοίκους. Αυτή η πρωτοβουλία είχαν ιδιαίτερη σημασία δεδομένου του υψηλού ποσοστού ηλικιωμένων στην περιοχή. Ενδεικτικό είναι ότι οι παραβάτες που αγνοούσαν τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο θα επιβαρύνονταν με πρόστιμο 10 ευρώ.

Προτού συμβεί αυτό, το 2012, ο δήμαρχος του Φαλτσιάνο ντελ Μάσικο είχε επιβάλει μια αντίστοιχη απαγόρευση, προκειμένου να τονίσει το ζήτημα της έλλειψης χώρων ταφής, έπειτα από διαμάχη με τον γειτονικό δήμο Μοντραγκόνε για τη χρήση νεκροταφείου.

Ανάλογες αποφάσεις καταγράφηκαν και στη Γαλλία, όπου το 2007, ο δήμαρχος του Κουνιό αποφάσισε συμβολικά να απαγορεύσει τον θάνατο στην πόλη, αφού οι τοπικές αρχές δεν ενέκριναν την επέκταση των νεκροταφείων. Το 2008, ο δήμαρχος του Σαρπουρένξ αντέτεινε με παρόμοια κίνηση, καταφεύγοντας ακόμη και σε προτάσεις κυρώσεων, με σκοπό να προσελκύσει την προσοχή στο ζήτημα. Ωστόσο, τα μέτρα αυτά είχαν κυρίως συμβολικό χαρακτήρα, επικεντρωμένα σε δημόσιες συζητήσεις.

Από τη Δήλο έως την Ιαπωνία: Ένας κόσμος χωρίς θάνατο

Και η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτή την περίεργη κατηγορία, καθώς στο Δήλο, το ιερό νησί των Κυκλάδων, η παρουσία θανάτου και γέννησης θεωρείται ασύμβατη με τον ιερό χαρακτήρα του τόπου. Από τον 6ο αιώνα π.Χ., οι αρχές επιδίωκαν να απελευθερώσουν το νησί από ταφές, μεταφέροντας τις σωρούς στη γειτονική Ρήνεια. Παράλληλα, όσοι βρίσκονταν κοντά στο τέλος της ζωής τους απομακρύνονταν από το νησί, διότι η θρησκευτική καθαρότητα έπρεπε να διατηρηθεί αναλλοίωτη.

Σε παρόμοια σύλληψη στέκεται και το ιαπωνικό νησί Ιτσουκουσίμα, γνωστό για την εντυπωσιακή κόκκινη πύλη τόριι που «επικοινωνεί» με τη θάλασσα. Στην παράδοση του Σίντο, ο θάνατος και η γέννηση θεωρούνταν πηγές πνευματικής ακαθαρσίας. Γι’ αυτό, οι περιορισμοί αυτοί διατηρούνταν για αιώνες, ενώ ακόμα και οι σαμουράι απομακρύνονταν πριν από τους θανάτους τους.

Στην Ισπανία, το 1999, στη πόλη Λανχαρόν, είχε επιβληθεί μια συμβολική απαγόρευση του θανάτου, αναδεικνύοντας τη λογική της δημόσιας παρέμβασης.

Από τις παγωμένες εκτάσεις της Αρκτικής μέχρι τους ιερούς χώρους της Μεσογείου και της Ασίας, αυτές οι περίεργες απαγορεύσεις φέρνουν στο προσκήνιο τον τρόπο που οι κοινωνικές ανάγκες, οι θρησκευτικές αξίες και οι τοπικές εντάσεις μπορούν να καταλήξουν σε απίθανες αποφάσεις. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο θάνατος γίνεται πραγματικά παράνομος.

ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΕΤΑΙ