Ακίνητα: Επαναστατική απλοποίηση στις μεταβιβάσεις και αυτόματη ενημέρωση Ε9

Η διαδικασία ψηφιοποίησης των ακινήτων προχωρά με νέο βήμα, καθώς οι φορολογούμενοι δεν θα χρειάζεται πια να εισάγουν χειροκίνητα τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) στο έντυπο Ε9. Η ενημέρωση αυτή θα γίνεται αυτόματα μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας myPROPERTY, αξιοποιώντας πληροφορίες που έχουν ήδη δηλωθεί κατά τη διάρκεια της μεταβίβασης.

Η συγκεκριμένη αλλαγή θα επηρεάσει ιδιοκτήτες που εμπλέκονται σε αγοραπωλησίες, δωρεές και γονικές παροχές ακινήτων και είναι μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την διασύνδεση των συστημάτων της φορολογικής διοίκησης με τα δεδομένα του Εθνικού Κτηματολογίου.

Με τη νέα αυτοματοποιημένη διαδικασία, μειώνεται η ανάγκη για χειροκίνητες καταχωρίσεις, γεγονός που επιτρέπει επίσης τη μείωση λαθών κατά την ενημέρωση της ακίνητης περιουσίας. Ο ΚΑΕΚ τώρα θα εξάγεται απευθείας από την ηλεκτρονική δήλωση που υποβλήθηκε στο myPROPERTY στο αντίστοιχο πεδίο του Ε9.

Η αυτοματοποίηση προσφέρει διπλά οφέλη: λιγότερη γραφειοκρατία και ακριβέστερη ταυτοποίηση των ακινήτων, καθώς οι φορολογικές πληροφορίες συνδέονται πιο αποτελεσματικά με αυτές του Κτηματολογίου.

Ο ΑΤΑΚ παραμένει θεμελιώδης παράγοντας

Αυτή η νέα δυνατότητα εντάσσεται σε μία ευρύτερη τάση αυτοματισμού του Ε9. Πλέον, περισσότερες από έξι στις δέκα δηλώσεις στοιχείων ακίνητης περιουσίας δημιουργούνται αυτομάτως, χωρίς την ανάγκη για επιπλέον ενέργειες από τους συμμετέχοντες στις συναλλαγές.

Ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως βασικό αναγνωριστικό του ακινήτου στο φορολογικό Περιουσιολόγιο.

Για να μπορέσει να δημιουργηθεί η δήλωση Ε9 αυτοματοποιημένα, είναι απαραίτητο ο ΑΤΑΚ του ακινήτου που μεταβιβάζεται να έχει δηλωθεί κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φόρου μεταβίβασης μέσω του myPROPERTY.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο ΑΤΑΚ και ο ΚΑΕΚ δεν είναι ταυτόσημοι. Ο ΑΤΑΚ χρησιμοποιείται από τη φορολογική διοίκηση για την καταγραφή της ακίνητης περιουσίας, ενώ ο ΚΑΕΚ είναι ο μοναδικός αναγνωριστικός αριθμός που συνδέει το ακίνητο με το Κτηματολόγιο.

Η διασύνδεση αυτών των διαδικασιών στοχεύει στη μείωση των αποκλίσεων μεταξύ των στοιχείων που καταχωρούνται σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.

Προϋποθέσεις για τον ιδιοκτήτη πριν τη μεταβίβαση

Η αυτοματοποίηση δεν απαλλάσσει τον φορολογούμενο από την υποχρέωση να ελέγχει τα στοιχεία της περιουσίας του.

Πριν υποβληθεί η δήλωση φόρου μεταβίβασης στο myPROPERTY, ο πωλητής θα πρέπει να έχει αξιολογήσει την καταχώριση του ακινήτου στο Περιουσιολόγιο και να έχει διορθώσει τυχόν ανακρίβειες.

Ο αγοραστής – εφόσον έχει ήδη εμπράγματο δικαίωμα στο ακίνητο – πρέπει να διενεργήσει παρόμοιο έλεγχο, ειδικά αν αποκτά επιπλέον μερίδιο σε ένα ακίνητο όπου ήδη έχει δικαιώματα.

Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο, διότι η αυτόματη δημιουργία του Ε9 στηρίζεται σε ήδη καταχωρισμένα δεδομένα. Συνεπώς, αν αυτά δεν είναι σωστά ή ολοκληρωμένα, υπάρχει κίνδυνος η ανακρίβεια να αναπαραχθεί στη νέα δήλωση.

Δημιουργία δήλωσης Ε9

Η διαδικασία ξεκινά με την ανάρτηση του συμβολαίου στην ηλεκτρονική εφαρμογή myPROPERTY από τον συμβολαιογράφο.

Μετά, για κάθε συμβαλλόμενο δημιουργείται αυτόματα δήλωση Ε9, η οποία αποτυπώνει τις αλλαγές στην ακίνητη περιουσία που προκύπτουν από την συναλλαγή.

Για τον πωλητή, τα δεδομένα του ακινήτου προέρχονται από τη σημερινή περιουσιακή κατάσταση και συνδέονται με τον ΑΤΑΚ.

Αν ο αγοραστής αποκτά δικαίωμα για πρώτη φορά στο συγκεκριμένο ακίνητο, χρησιμοποιούνται τα στοιχεία που είναι ήδη καταχωρισμένα στο Περιουσιολόγιο του πωλητή.

Εάν ο αγοραστής έχει ήδη δικαίωμα στο ακίνητο, η διαδικασία βασίζεται στον ΑΤΑΚ που αντιστοιχεί στη δική του περιουσιακή κατάσταση.

Η ηλεκτρονική διαδικασία συμπληρώνει επίσης στοιχεία όπως το είδος του εμπράγματου δικαιώματος, το ποσοστό συνιδιοκτησίας και, εφόσον απαιτείται, τα στοιχεία του επικαρπωτή.

Από το myPROPERTY μεταφέρονται περαιτέρω στο Ε9 ο αριθμός του συμβολαίου, ο ΑΦΜ του συμβολαιογράφου και η ημερομηνία υπογραφής.

Αυτόματοι κωδικοί μεταβολής

Η αυτοματοποίηση περιλαμβάνει και την επιλογή του κωδικού που δηλώνει τη μεταβολή στην ακίνητη περιουσία.

Ο κωδικός 1 χρησιμοποιείται για την προσθήκη νέου ακινήτου ή εμπράγματος δικαιώματος, ο κωδικός 2 αφορά αλλαγές σε υφιστάμενα ακίνητα, ενώ ο κωδικός 3 χρησιμοποιείται κατά τη διαγραφή ακινήτου ή δικαιώματος.

Στο πεδίο παρατηρήσεων θα αναγράφεται η ένδειξη «Αυτόματη δημιουργία δήλωσης Ε9 από το myPROPERTY», για να γίνεται σαφές ότι η δήλωση προήλθε από την αυτοματοποιημένη διαδικασία.

Με την ολοκλήρωση των απαραίτητων ενεργειών, οι φορολογούμενοι θα ειδοποιούνται μέσω ψηφιακών μηνυμάτων ή emails αναφορικά με τη δημιουργία της δήλωσης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά την αυτοματοποίηση, ο τελικός έλεγχος των στοιχείων παραμένει καθοριστικός. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να διασφαλίζουν ότι η μεταβολή είναι σωστά καταγεγραμμένη στο Ε9, ιδίως σε περιπτώσεις πολλών εμπράγματων δικαιωμάτων, ποσοστών συνιδιοκτησίας ή δικαιωμάτων επικαρπίας.

Η νέα λειτουργία συμβάλλει στη μείωση της επαναλαμβανόμενης καταχώρισης και περιορίζει την πιθανότητα σφαλμάτων, χωρίς να απαλείφει τη σημασία της ορθότητας και επικαιροποίησης των στοιχείων στο Περιουσιολόγιο. Η διασφάλιση της ορθότητας των δεδομένων πριν τη συναλλαγή παραμένει επομένως απαραίτητη για την απρόσκοπτη λειτουργία της αυτοματοποιημένης διαδικασίας.