WSJ: Η επίδραση της ελληνικής κρίσης του 2010 στη γαλλική οικονομία του 2026 – Η Ευρωζώνη ενισχυμένη απέναντι σε νέες προκλήσεις χρέους

Η Γαλλία βρίσκεται ενώπιον μιας σοβαρής κρίσης, η οποία έχει επηρεάσει αρνητικά τις ευρωπαϊκές αγορές ομολόγων, αναζωογονώντας ανησυχίες αναφορικά με τη μετάδοση των πιέσεων σε άλλες υπερχρεωμένες οικονομίες της Ευρωζώνης. Παρά τη συνεχιζόμενη πολιτική αβεβαιότητα και τις κοινωνικές αναταραχές, όπως και τις αυξανόμενες δυσχέρειες στα δημόσια οικονομικά, η πιθανότητα επανάληψης της κρίσης χρέους που είχε ταλανίσει την ήπειρο πριν από 15 χρόνια φαίνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, ελάχιστη, σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal.

Η Ευρωζώνη φαίνεται ότι έχει αντλήσει σημαντικά διδάγματα από τις προηγούμενες κρίσεις και έχει ενισχύσει τους μηχανισμούς προστασίας της. Η πλειονότητα των κρατών-μελών της είναι σε πιο ευνοϊκή κατάσταση οικονομικά σε σύγκριση με το 2010, γεγονός που μειώνει τις πιθανότητες μιας ευρύτερης αποσταθεροποίησης.

### Υψηλές Αποδόσεις των Γαλλικών Ομολόγων

Στις τελευταίες εβδομάδες, οι τιμές των γαλλικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν περισσότερο από αυτές άλλων ευρωπαϊκών χωρών, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τη δυνατότητα της γαλλικής κυβέρνησης να προχωρήσει σε απαραίτητες δημοσιονομικές παρεμβάσεις. Οι πολιτικές αβεβαιότητες και οι βίαιες διαδηλώσεις ενόψει εκλογών προμηνύουν καθυστερήσεις στις προσπάθειες περιορισμού του αυξανόμενου δημοσιονομικού ελλείμματος.

Οι αποδόσεις των γαλλικών ομολόγων έχουν φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα από την αρχή του 21ου αιώνα, με τη διαφορά τους από τα γερμανικά ομόλογα να έχει διευρυνθεί στο μεγαλύτερο επίπεδο που έχει καταγραφεί από την ευρωπαϊκή κρίση χρέους. Αυτό αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα των αγορών απέναντι στην οικονομική κατάσταση της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης, η οποία παρασύρει και άλλες χώρες με υψηλά δημόσια χρέη, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα.

### Η Ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης το 2023

Οι οικονομολόγοι είναι λιγότερο ανήσυχοι σήμερα διότι οι περισσότερες οικονομίες της Ευρωζώνης παρουσιάζουν καλύτερη εικόνα σε σύγκριση με το 2010, ενώ η εξάρτησή τους από εξωτερική χρηματοδότηση έχει μειωθεί σημαντικά. Αυτή η εξέλιξη ισχύει για τις περισσότερες χώρες, με εξαίρεση την Ελλάδα. «Οι χρηματοδοτικές ανάγκες είναι πολύ μικρότερες», σημειώνει ο Samy Chaar, επικεφαλής οικονομολόγος της Lombard Odier.

Ένας δείκτης που μπορεί να αποτυπώσει την ευπάθεια μιας οικονομίας είναι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης, το έλλειμμα αυτό ήταν πάνω από 10% του ετήσιου ΑΕΠ. Σήμερα, για την Γαλλία, αναμένεται μέσο έλλειμμα περίπου 0,6% του ΑΕΠ έως το 2026, σημαντικά χαμηλότερο σε σύγκριση με τις πιο ευάλωτες χώρες του παρελθόντος.

### Διαρθρωτικές Αδυναμίες και Εργαλεία Παρέμβασης

Η Ευρωζώνη παραμένει πιο ανθεκτική, έχοντας δημιουργήσει μηχανισμούς σχεδιασμένους ειδικά για να αντιμετωπίσουν τις εσωτερικές αδυναμίες της. Εν αντιθέσει με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρωζώνη περιλαμβάνει 21 διαφορετικές αγορές ομολόγων, γεγονός που μπορεί να επιφέρει μετάδοση των πιέσεων από τη μία χώρα στην άλλη.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διαθέτει το Transmission Protection Instrument (TPI), το οποίο ανακοινώθηκε το 2022, προκειμένου να περιορίσει αδικαιολόγητες και άτακτες κινήσεις στις αγορές. Ο μηχανισμός αυτός επιτρέπει στην ΕΚΤ να προχωρά σε αγορές κρατικών ομολόγων, εφόσον κρίνει ότι οι αποδόσεις τους αυξάνονται χωρίς προκαλούμενους λόγους από τα θεμελιώδη οικονομικά δεδομένα.

### Ενδέχεται Παρέμβαση υπέρ της Γαλλίας;

Ένα επίκαιρο ερώτημα αφορά την πιθανότητα η Γαλλία να επωφεληθεί από τον μηχανισμό TPI, καθώς είναι υπό διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ωστόσο, ένας τέτοιος περιορισμός δεν είναι απόλυτος, καθώς η κυβέρνηση μπορεί να είναι επιλέξιμη για στήριξη εφόσον ακολουθεί τις ευρωπαϊκές συστάσεις. Ο Gilles Moec από την AXA σχολιάζει ότι οι κανόνες ενεργοποίησης του TPI είναι πιθανό να είναι αρκετά ευέλικτοι για να επιτρέψουν κάποια παρέμβαση υπέρ της Γαλλίας.

### Επικείμενες Αλλαγές στα Επιτόκια

Η ΕΚΤ έχει ήδη αναλάβει προληπτικές ενέργειες για αποφυγή νέων αυξήσεων των επιτοκίων, γεγονός που μπορεί να ανακουφίσει τις πιέσεις στην γαλλική κυβέρνηση και σε άλλες χώρες. «Η κατάσταση στη Γαλλία μειώνει την πίεση προς την ΕΚΤ να προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων», αναφέρει ο Carsten Brzeski της ING.

Συνολικά, η Ευρωζώνη δείχνει να είναι πιο προετοιμασμένη να περιορίσει τις συνέπειες ενός εθνικού προβλήματος και να αποτρέψει την κλιμάκωσή του σε γενικευμένη οικονομική αναστάτωση, αν και η επιτυχία των προσπαθειών αυτών εξαρτάται από την εξέλιξη της γαλλικής κρίσης και την ικανότητα παρέμβασης των ευρωπαϊκών θεσμών.