Επικέντρωση στη Μεταρρύθμιση του ETS στη Συνάντηση Υπουργών Περιβάλλοντος

Η ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση σχετικά με την αναμόρφωση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) προχωρά με δύο διαφορετικούς ρυθμούς, καθώς το Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος συγκεντρώνεται σήμερα, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, στο Λουξεμβούργο. Η συνολική αναθεώρηση του ETS είναι σε εξέλιξη, με την ιρλανδική προεδρία της ΕΕ να επιδιώκει μια πολιτική συμφωνία για την πρόταση της Κομισιόν πριν από το τέλος του τρέχοντος έτους, ώστε να ακολουθήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωκοινοβούλιο για την τελική συμφωνία στις αρχές του 2027. Παράλληλα, συνεχίζονται υποστηρικτικές ενέργειες με στόχο την ανακούφιση της βιομηχανίας και τη διασφάλιση της σταθερότητας στην αγορά διοξειδίου του άνθρακα.

Η αναζητούμενη ισορροπία από την Κομισιόν

Η πρόταση της Κομισιόν, η οποία ανακοινώθηκε τον Ιούλιο, στοχεύει στο συνδυασμό της επίτευξης του κλιματικού στόχου του 2040 με ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για τις επιχειρήσεις. Περιλαμβάνει επιβράδυνση της ετήσιας μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων κατά 3,7% για την περίοδο 2031–2035 και 1,7% για την περίοδο 2036–2040, ενώ παράλληλα παρατείνει την σταδιακή κατάργηση δωρεάν δικαιωμάτων στον μηχανισμό συνοριακής προσαρμογής άνθρακα (CBAM) μέχρι το 2038. Η δωρεάν κατανομή αυτών των δικαιωμάτων θα συνδέεται με επαληθευμένα σχέδια επενδύσεων για την απανθρακοποίηση.

Στο πεδίο της χρηματοδότησης, η Τράπεζα Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης αναμένεται να κινητοποιήσει 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Επιπλέον, προτάσεις περιλαμβάνουν την κατ’ επέκταση προσαρμογή του ETS ώστε να καλύψει και τις αερομεταφορές, τη ναυτιλία, καθώς και τη συμπερίληψη της καύσης απορριμμάτων.

Οι διαφωνίες μεταξύ των «27»

Χώρες όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και η Τσεχία απαιτούν περισσότερα δωρεάν δικαιώματα CO2, επικαλούμενες την ανάγκη για καλύτερη προστασία της βιομηχανίας από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Από την άλλη, η Ιταλία και η Τσεχία προτείνουν την αξιοποίηση του Market Stability Reserve και επιπλέον αναβολή του ETS2.

Αντίθετα, οι Σουηδία, Δανία, Φινλανδία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία ζητούν ενίσχυση του ETS. Η σουηδική κυβέρνηση, για παράδειγμα, προειδοποιεί ότι η χαλάρωση του πλαισίου μπορεί να υπονομεύσει επενδύσεις που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στην πράσινη μετάβαση, μεταφέροντας μεγαλύτερο βάρος στη μείωση εκπομπών σε άλλους τομείς. Επίσης, εκφράζει αντίθεση στη χρήση διεθνών πιστώσεων άνθρακα που μειώνουν τα κίνητρα για περιορισμό των εκπομπών στην Ευρώπη.

Αυτά που ενώνουν και χωρίζουν τις απόψεις

Σε μια αρχική θετική εξέλιξη, οι κυβερνήσεις των 27 έχουν συμφωνήσει τον προηγούμενο μήνα να αυξήσουν τα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών μέσω των δεικτών αναφοράς θερμότητας και καυσίμων για την περίοδο 2026-2030. Αυτή η απόφαση αναμένεται να μειώσει το κόστος άνθρακα για βιομηχανικούς τομείς όπως τα χημικά, τα μέταλλα, τα κεραμικά, το γυαλί, ο χαρτοπολτός, το χαρτί, τα βιομηχανικά ορυκτά και η επεξεργασία τροφίμων.

Ωστόσο, στον τομέα του Market Stability Reserve, το οποίο είναι ο κύριος μηχανισμός για τη ρύθμιση προσφοράς και ζήτησης δικαιωμάτων CO2, παρατηρούνται διαφωνίες. Η Κομισιόν προτείνει οριστική παύση στην ακύρωση πλεοναζόντων δικαιωμάτων, ενώ το Συμβούλιο προτιμά προσωρινή αναστολή μέχρι το τέλος του 2030 και κατόπιν περιορισμό στην ακύρωση 800 εκατομμυρίων δικαιωμάτων. Σε αντίθεση, το Ευρωκοινοβούλιο θέλει να διατηρήσει την ακύρωση, με όριο 650 εκατομμυρίων από τον Μάρτιο του 2027.

Διαβάστε επίσης