Η Ελλάδα στοχεύει σε στρατηγική θέση στην απεξάρτηση της Ευρώπης από την Κίνα μέσω χρυσού και άλλων μετάλλων.

Μετά από μια δεκαετία εντατικών κατασκευαστικών εργασιών και επενδύσεων που ανήλθαν συνολικά στα 2 δισεκατομμύρια δολάρια, το μεταλλευτικό έργο στις Σκουριές, που βρίσκεται στη χερσόνησο της Κασσάνδρας στην βόρεια Ελλάδα, πλησιάζει στην έναρξη λειτουργίας του. Η Ελληνικός Χρυσός, εταιρεία που ανήκει στην καναδική Eldorado Gold, σχεδιάζει να ξεκινήσει την εμπορική παραγωγή χρυσού και χαλκού μέχρι το τέλος του έτους. Σύμφωνα με την γερμανική εφημερίδα Handelsblatt, η έναρξη λειτουργίας του μεταλλείου θα τονώσει τη θέση της Ελλάδας στη βιομηχανία εξόρυξης χρυσού στην Ευρώπη. Η χώρα εντάσσεται στο κύκλο των βασικών παραγωγών χρυσού, ξεκινώντας έναν νέο κύκλο δυναμικής ανάπτυξης, πλάι στη Βουλγαρία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία. Επιπλέον, η πρόθεση παραγωγής γαλλίου από τη Metlen του Ευάγγελου Μυτιληναίου ενισχύει τις δυνατότητες της ελληνικής βιομηχανίας, καθώς η εταιρεία εκτιμά ότι θα μπορούσε να καλύψει ολόκληρη τη ζήτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι τελευταίες εξελίξεις συνάδουν με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές επιδιώξεις για τη μείωση της εξάρτησης από χώρες όπως η Κίνα όσον αφορά την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και μετάλλων. Η ανάγκη για διαφοροποίηση στις πηγές εφοδιασμού εκφράζεται εντονότερα, καθώς οι περιορισμοί στις εξαγωγές και οι στρατηγικές γύρω από τους φυσικούς πόρους αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στις διεθνείς σχέσεις.

Η επένδυση στις Σκουριές: Μήνυμα εμπιστοσύνης στην οικονομία

Ο ορυκτός πλούτος της Χαλκιδικής έχει ρίζες που φτάνουν στην αρχαιότητα. Στην ιστορική ανάλυση της Handelsblatt, αναφέρεται ότι τα κοιτάσματα χρυσού της περιοχής ενίσχυσαν τη δύναμη της Μακεδονίας κατά την αρχαία εποχή. Αυτή η μεταλλευτική κληρονομιά, που σχετίζεται και με τις επιτυχίες του Μεγάλου Αλεξάνδρου, επαναφέρει τη Χαλκιδική στο προσκήνιο της σύγχρονης μεταλλευτικής βιομηχανίας. Η Ελληνικός Χρυσός προβλέπει ετήσια παραγωγή 4,4 τόνων χρυσού, επαναφέροντας τη χώρα στο χάρτη των ευρωπαϊκών μεταλλευτικών δραστηριοτήτων.

Κατά την τελετή εγκαινίων στις 8 Οκτωβρίου, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την επένδυση «ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική οικονομία», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ένα σταθερό και αξιόπιστο κανονιστικό πλαίσιο για τους ξένους επενδυτές. Η επένδυση αυτή θεωρείται αναμφίβολα μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές πρωτοβουλίες των τελευταίων ετών, προγραμματισμένη να έχει διάρκεια 20 ετών, με εκτιμώμενες εξαγωγές αξίας 17,5 δισεκατομμυρίων ευρώ και την υποστήριξη περίπου 3.000 θέσεων εργασίας.

Ο χρυσός έχει σημαντική χρησιμοποίηση στην παραγωγή ηλεκτρονικών και αεροδιαστημικών τεχνολογιών, ενώ ο χαλκός είναι καίριος για την ενεργειακή μετάβαση, χρησιμοποιούμενος σε ηλεκτρικά δίκτυα και ανεμογεννήτριες. Στις 9 Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέταξε το έργο των Σκουριών στα στρατηγικής σημασίας έργα σύμφωνα με τον ενωσιακό κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες, επιταχύνοντας τις αδειοδοτήσεις και διευκολύνοντας την πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης.

Σκηνικό κοινωνικών αντιδράσεων και αναβίωση του έργου

Η πορεία προς την έναρξη λειτουργίας του μεταλλείου υπήρξε οδυνηρή και γεμάτη αντιπαραθέσεις. Σύμφωνα με την Handelsblatt, η διαδικασία αυτή είχε προηγηθεί από κοινωνικές εντάσεις και πολιτικές συγκρούσεις. Οι εργασίες ξεκίνησαν το 2013, ωστόσο, οι περιβαλλοντικές ανησυχίες από οργανώσεις και κατοίκους για τη ρύπανση και την αποψίλωση δασών δημιούργησαν σοβαρές καθυστερήσεις. Το 2015, η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα ανέστειλε κρίσιμες άδειες της εταιρείας, επιβραδύνοντας την πρόοδο του έργου.

Η αποκατάσταση της διαδικασίας έγινε εφικτή μετά τη νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2019, και αξίζει να σημειωθεί ότι, παρά τις περιβαλλοντικές ενστάσεις, οι οικονομικές προοπτικές του έργου έχουν ενισχύσει την υποστήριξή του από μέρους τμήματος της τοπικής κοινωνίας.

Metlen: 300 εκατ. ευρώ για παραγωγή γαλλίου

Επιπρόσθετα, η Metlen Energy & Metals προγραμματίζει επένδυση ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ για την παραγωγή γαλλίου στην Βοιωτία, με τη δημιουργία νέας μονάδας στον Άγιο Νικόλαο. Αυτό το μέταλλο είναι κρίσιμο για την παραγωγή ημιαγωγών και υψηλής τεχνολογίας προϊόντων.

Με την Κίνα να κυριαρχεί στην παγκόσμια παραγωγή γαλλίου, οι χώρες της Ευρώπης επικεντρώνονται στην ανάγκη για εναλλακτικές πηγές. Σκοπός της Metlen είναι η ετήσια παραγωγή 50 τόνων γαλλίου, επαρκούς για να καλύψει την τρέχουσα ευρωπαϊκή ζήτηση. Η πλήρης λειτουργία της μονάδας έχει προγραμματιστεί για το 2028 και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων παρέχει χρηματοδότηση 90 εκατομμυρίων ευρώ, με την υπογραφή μακροπρόθεσμων συμφωνιών προμήθειας με διεθνείς πελάτες.

Ένα σημαντικό πλεονέκτημα του έργου είναι η ικανότητα αξιοποίησης υπαρχουσών βιομηχανικών υποδομών και διαδικασιών της Metlen. Το γάλλιο μπορεί να παραχθεί ως παραπροϊόν από την επεξεργασία βωξίτη και αλουμίνας, τομείς στους οποίους επενδύει η εταιρεία.

Αυτή η προσέγγιση διανοίγει προοπτικές για την ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, με τη συμμετοχή στη διαδικασία εφοδιασμού υλικών για τεχνολογίες αιχμής.

Ανακύκλωση χαλκού και αξιοποίηση άλλων κοιτασμάτων

Η ελληνική συμμετοχή στον τομέα των κρίσιμων πρώτων υλών δεν περιορίζεται μόνο στις Σκουριές και την παραγωγή γαλλίου. Σύμφωνα με την Handelsblatt, από τα 46 στρατηγικά έργα που προτάθηκαν από τις Βρυξέλλες, τρία βρίσκονται στην Ελλάδα.

Εκτός από το έργο της Χαλκιδικής, περιλαμβάνονται δύο σχέδια της ElvalHalcor που προγραμματίζουν τη δημιουργία νέου κέντρου ανακύκλωσης χαλκού στη Βοιωτία, το οποίο θα έχει τη δυνατότητα επεξεργασίας 139.000 τόνων παλαιών μετάλλων ετησίως.

Η ανακύκλωση είναι κεντρικό σημείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τις κρίσιμες πρώτες ύλες, με τον στόχο να ενισχύσει την αυτάρκεια της ηπείρου, επαναχρησιμοποιώντας υλικά και μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές. Η Ελλάδα διαθέτει ένα ισχυρό υπόβαθρο στη μεταλλουργία και την επεξεργασία μετάλλων, και η συνέχιση επενδύσεων στον τομέα αυτό μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες για παραγωγή υλικών με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Επιπλέον, διερευνώνται δυνατότητες εκμετάλλευσης άλλων κοιτασμάτων, όπως το αντιμόνιο στη Χίο, το οποίο χρησιμοποιείται σε διάφορες τεχνολογίες. Η ανάπτυξη αυτών των πρωτοβουλιών μπορεί να συμβάλει σε μια ευρύτερη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, εστιάζοντας στην εξόρυξη, τη μεταλλουργία και την ανακύκλωση.

Διαβάστε επίσης