Ελλάδα: Διπλές προκλήσεις ενέργειας με πετρέλαιο και φυσικό αέριο – Οι συνέπειες για την οικονομία και την ηλεκτρική ενέργεια

Η ελληνική οικονομία αποδεικνύει μεγάλη ευαισθησία απέναντι στις διεθνείς ανατιμήσεις ενέργειας, κυρίως λόγω της υψηλής εξάρτησής της από το πετρέλαιο στη συνολική ενεργειακή κατανάλωση και του φυσικού αερίου για την ηλεκτροπαραγωγή. Αυτή η δομή καθιστά τη χώρα ευάλωτη στις διακυμάνσεις των παγκόσμιων αγορών.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας, η οποία προήλθε από την ένταση στη Μέση Ανατολή, επηρέασε άμεσα τον πληθωρισμό στην Ελλάδα, επηρεάζοντας κυρίως το κόστος ενέργειας των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Αντίθετα, οι ανατιμήσεις σε άλλες κατηγορίες αγαθών, όπως τα τρόφιμα, παρέμειναν σχετικά συγκρατημένες, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ενέργειας στην αύξηση των τιμών γενικότερα.

Μία μελέτη από την Alpha Bank δείχνει ότι η διάρθρωση της ενεργειακής κατανάλωσης στην Ελλάδα εξηγεί σε μεγάλο βαθμό τη μεγαλύτερη επίπτωση των διεθνών τιμών στην εγχώρια οικονομία σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ελλάδα δεύτερη στην ΕΕ ως προς την εξάρτηση από το πετρέλαιο

Το πετρέλαιο παραμένει η προεξάρχουσα πηγή ενέργειας στην ελληνική οικονομία, καλύπτοντας σχεδόν το 53% της συνολικής ποσοστιαίας κατανάλωσης ενέργειας.

Αυτό το ποσοστό το καθιστά δεύτερο υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακολουθώντας την Κύπρο, και υπερβαίνει αισθητά τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος είναι γύρω στο 37%.

Η αυξημένη αυτή εξάρτηση δείχνει πόσο επηρεάζονται οι τιμές ενέργειας από τις διεθνείς διακυμάνσεις του αργού και των καυσίμων.

Στο ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας, η ηλεκτρική ενέργεια κατέχει τη δεύτερη θέση με 27%, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές και τα βιοκαύσιμα αντιπροσωπεύουν το 11%. Η συμμετοχή του φυσικού αερίου είναι 7%, καθιστώντας την ελληνική οικονομία περισσότερο ευάλωτη σε εξωτερικές ενεργειακές αναταράξεις.

Το φυσικό αέριο παραμένει θεμέλιος λίθος της ηλεκτροπαραγωγής

Στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, το φυσικό αέριο παίζει κεντρικό ρόλο, παρά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών.

Από τα τελευταία χρόνια, η συμμετοχή του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή κυμαίνεται μεταξύ 33% και 44%, φτάνοντας το 39% το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Αυτό το ποσοστό παραμένει υψηλό ενώ οι ΑΠΕ καλύπτουν το 52% της ηλεκτροπαραγωγής στην ίδια περίοδο, Μια σταδιακή υποχώρηση της χρήσης άνθρακα έχει διαφοροποιήσει την ενεργειακή δομή της χώρας.

Ωστόσο, η σημαντική συμμετοχή του φυσικού αερίου συνεχίζει να συντηρεί τις συνθήκες έκθεσης στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών.

Πληθωρισμός στο 4% για την Ελλάδα, 3,1% για την Ευρωζώνη

Η ενεργειακή κρίση αποτυπώνεται και στο πληθωρισμό. Σύμφωνα με την Alpha Bank, από τον Μάρτιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε στο 4%, σε σύγκριση με το 3,1% στην Ευρωζώνη.

Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο σαφής αν συγκριθεί με το πρώτο δίμηνο του έτους, όταν ο πληθωρισμός στην Ελλάδα ήταν 3%. Η επιτάχυνση αυτή συνδέεται άμεσα με την άνοδο του ενεργειακού κόστους. Ο dείκτης τιμών ενέργειας παρουσίασε αύξηση 16,7% ετησίως κατά την επίμαχη περίοδο, σε αντίθεση με την Ευρωζώνη που παρατηρήθηκε αύξηση 11,2%.

Η μεταβολή αυτή είναι σημαντική, δεδομένου ότι οι τιμές των ενεργειακών προϊόντων είχαν δείξει πτώση 3,9% στο πρώτο δίμηνο του 2026.

Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν πόσο γρήγορα οι διεθνείς ανατιμήσεις επηρεάζουν την ελληνική αγορά μετά την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Αύξηση άνω του 48% στο πετρέλαιο θέρμανσης και 24% στο diesel

Η αύξηση είναι ακόμη πιο έντονη σε συγκεκριμένες κατηγορίες πετρελαϊκών προϊόντων, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat.

Από τον Μάρτιο μέχρι τον Αύγουστο του 2026, ο πληθωρισμός για τα υγρά καύσιμα οικιακής χρήσης (κυρίως το πετρέλαιο θέρμανσης) ανέβηκε πάνω από 48%. Για τον diesel, η αντίστοιχη αύξηση ήταν 24%, αποδεικνύοντας τις πιέσεις στην αγορά καυσίμων.

Η άνοδος αυτή της τιμής των πετρελαϊκών προϊόντων αγγίζει τόσο τις ενεργειακές δαπάνες των καταναλωτών όσο και το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων που βασίζονται στα καύσιμα.

Η υψηλή συμμετοχή του πετρελαίου στην ελληνική ενεργειακή κατανάλωση επιτείνει την επιρροή αυτών των μεταβολών στον πληθωρισμό.

ΑΠΕ και εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας μειώνουν την εξάρτηση

Αναγνωρίζοντας τις πιέσεις, η< strong> Alpha Bank επισημαίνει και θετικά σημεία στη διαμόρφωση του ενεργειακού τοπίου της χώρας.

Αυτά περιλαμβάνουν τη σταδιακή αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή, που ελαχιστοποιεί την ανάγκη για εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, η Ελλάδα έχει μεταβληθεί από καθαρός εισαγωγέας σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας τα τελευταία χρόνια, ισχυροποιώντας τη θέση της στην περιφερειακή αγορά ενέργειας.

Οι εξελίξεις αυτές εκτιμώνται θετικά από την< strong> Alpha Bank, καθώς συμβάλλουν στην εξειδίκευση του ενεργειακού μείγματος και στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενες πηγές. Ωστόσο, εφόσον το πετρέλαιο συνεχίζει να καλύπτει πάνω από το μισό της κατανάλωσης και το φυσικό αέριο να διατηρεί ισχυρό ρόλο στην ηλεκτροπαραγωγή, η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να είναι ευαίσθητη στις διεθνείς ενεργειακές ανατιμήσεις.

Διαβάστε ακόμη

Γιάννης Κοτζιάς: Η ναυτιλία «όπλο» στις γεωπολιτικές συγκρούσεις

Πώς η ΑΙ απορροφά τον παγκόσμιο πλούτο

Συνέντευξη για δουλειά: Η ερώτηση του εργοδότη που έχετε δικαίωμα να μην απαντήσετε

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ