ETS: Η Ελλάδα απαιτεί στήριξη για τη βιομηχανία και την ναυτιλία

Στο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, η Ελλάδα εστίασε στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και στην καθιέρωση ξεχωριστού πυλώνα για τη ναυτιλία, προκειμένου να επιτευχθεί μια πιο δίκαιη μεταρρύθμιση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS). Ο Πέτρος Βαρελίδης, γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, εκπροσωπώντας την ελληνική πλευρά, ζήτησε ρυθμίσεις που θα ελαχιστοποιούν τις επιβαρύνσεις στις επιχειρήσεις και θα προάγουν την προστασία των εξαγωγών, λαμβάνοντας υπόψη τις μοναδικές ανάγκες των εθνικών οικονομιών.

Ο κ. Βαρελίδης τόνισε ότι η ανταγωνιστικότητα είναι κρίσιμη για την Ελλάδα, δηλώνοντας ότι η ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με το κλίμα πρέπει να συνοδεύεται από μέτρα που θα ενισχύσουν την οικονομία της ΕΕ σε σχέση με τρίτες χώρες. Επιπλέον, τόνισε την ανάγκη διατήρησης της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης ενώ γίνονται προσπάθειες για τη μείωση των εκπομπών.

Αθήνα: Προτάσεις για το νέο ETS

Η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει μια μετρημένη μείωση του συντελεστή Linear Reduction Factor (LRF), δηλαδή του ετήσιου περιορισμού των δικαιωμάτων εκπομπών. Επίσης, υποστηρίζει τη δυνατότητα χρήσης διεθνών πιστώσεων άνθρακα, σύμφωνα με αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και πρόσβασης για όλα τα κράτη μέλη.

Στην ομιλία του κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο κ. Βαρελίδης εξέφρασε τις ανησυχίες του για τις προτεινόμενες πρόσθετες προϋποθέσεις από την Κομισιόν για τη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων, επισημαίνοντας ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιττές επιβαρύνσεις και αύξηση της γραφειοκρατίας.

Αντίθετα, η Ελλάδα θεωρεί θετική τη διατήρηση δωρεάν δικαιωμάτων για τα προϊόντα που εμπίπτουν στον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), τονίζοντας ένα σημαντικό κενό: την έλλειψη καθολικής προστασίας των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς τρίτες χώρες. Αυτό αφορά την ικανότητα των ευρωπαίων παραγωγών να ανταγωνίζονται με εκείνους εκτός ΕΕ που δεν έχουν τις ίδιες επιβαρύνσεις άνθρακα.

Στο χρηματοδοτικό τομέα, η ελληνική πλευρά ζητά την παροχή στοχευμένης και επαρκούς στήριξης για τα κράτη με χαμηλότερα εισοδήματα.

Ειδική αντιμετώπιση της ναυτιλίας

Ο κ. Βαρελίδης ανέφερε την ανάγκη ξεχωριστής μεταχείρισης για τη ναυτιλία κατά τη μεταρρύθμιση του ETS, αναδεικνύοντας τη σημασία της νησιωτικότητας και του ελληνικού στόλου. Η ελληνική πρόταση επιδιώκει να καθορίσει τη ναυτιλία ως ξεχωριστό πυλώνα στο ETS, με ειδικούς κανόνες κατανομής που θα αντικατοπτρίζουν τη συμβολή των κρατών με σημαντικούς ναυτιλιακούς τομείς. Προβλέπει επίσης ότι ένα μέρος των εσόδων του συστήματος να είναι δεσμευμένο για τις ανάγκες του κλάδου της ναυτιλίας.

Για την απανθρακοποίηση των θαλάσσιων μεταφορών, ζητά ενιαίο παγκόσμιο σύστημα για να αποφευχθεί η επιπλοκή και το κόστος συμμόρφωσης που ενδέχεται να επηρεάσει τους πολίτες.

Η Ελλάδα παραμένει επιφυλακτική σχετικά με την επέκταση του ETS σε μικρότερα πλοία και αγκαλιάζει τη δυνατότητα εξαίρεσης για τα μικρά νησιά, ζητώντας προστασία της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών λιμανιών.

Ο κοινός τόπος της παρέμβασης των “10”

Η τρέχουσα εκπροσώπηση είναι μέρος μιας κοινού παρέμβασης του περασμένου Ιουλίου, στην οποία κατέθεσε ο κ. Βαρελίδης. Στην παρέμβαση συμμετείχαν η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πολωνία, η Βουλγαρία, η Κύπρος, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και η Σλοβακία, ζητώντας να εξελιχθεί το ETS σε εργαλείο ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Οι δέκα χώρες ζητούν πιο αργό ρυθμό μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων με ορίζοντα το 2050, και τροποποίηση των δεικτών αναφοράς για τη δωρεάν κατανομή, καθώς και αναστολή της κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων στους τομείς που καλύπτονται από τον CBAM.

Συνεχίζουν οι διαφορετικές προσεγγίσεις

Η ιρλανδική προεδρία της ΕΕ στοχεύει στη συμφωνία των εθνικών κυβερνήσεων επί της πρότασης της Κομισιόν για την αναμόρφωση του ETS, ώστε να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωκοινοβούλιο και να ολοκληρωθεί το νέο κανονιστικό πλαίσιο έως τις αρχές του 2027. Παράλληλα, οι διαφωνίες μεταξύ των χωρών-μελών παραμένουν έντονες, όπως φάνηκε και στην τελευταία συνεδρίαση.

Η συμμαχία του “ενεργειακού ρεαλισμού”, που περιλαμβάνει την Ιταλία, την Τσεχία και την Πολωνία ( συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας), απαιτεί περισσότερη ευελιξία στο σύστημα ανώτατου ορίου και εμπορίας εκπομπών. Αντίθετα, οι σκανδιναβικές χώρες και η Πορτογαλία, μαζί με την Ισπανία, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο, ζήτησαν πιο φιλόδοξους κλιματικούς στόχους.

Οι χώρες που υποστηρίζουν μια πιο χαλαρή προσέγγιση προειδοποίησαν ότι η ταχύτερη μετάβαση μπορεί να επιφέρει κινδύνους στην ευρωπαϊκή βιομηχανία, ιδίως υπό τις παρούσες γεωπολιτικές συνθήκες.

Σύμφωνα με το σχέδιο της Κομισιόν, ο συντελεστής LRF θα μειωθεί στο 3,7% για την περίοδο 2031–2035 και στο 1,7% για την περίοδο 2036–2040, ενώ η δωρεάν κατανομή θα επεκταθεί έως το 2040, με την υποχρέωση προς τις επιχειρήσεις να αποδείξουν πως επενδύουν σε απανθρακοποιημένα προγράμματα.

Διαφορές και προτάσεις για το μέλλον

Έντονες διαφωνίες διατυπώθηκαν για άλλες προτάσεις της Επιτροπής, όπως η καύση απορριμμάτων και η ένταξη της ναυτιλίας και των αερομεταφορών στο ETS. Χώρες όπως η Μάλτα και η Κύπρος συμμερίζονται τις ανησυχίες της Ελλάδας για τη συμπερίληψη μικρότερων πλοίων, ενώ η Τσεχία και η Ρουμανία εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις αερομεταφορές και τις επιπτώσεις της επέκτασης του ETS2.

Η Σουηδή υπουργός Ρομίνα Πουρμοχτάρι υπογράμμισε τη σημασία του ETS2 για τα κτίρια και τις οδικές μεταφορές, τονίζοντας την ανάγκη να διατηρηθεί αυτόνομα από την αναθεώρηση του ETS1.

Διαβάστε ακόμη