Eurobank: Τέσσερις λόγοι που η ακρίβεια παραμένει υψηλή στην Ελλάδα

Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα παρουσίασε αύξηση στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί εδώ και 3,5 χρόνια, ενώ στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8%. Σύμφωνα με μελέτη της Eurobank, η επιδείνωση αυτή αποδίδεται κυρίως στο ενεργειακό σοκ λόγω των συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή, καθώς και σε διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Ο ενεργειακός πληθωρισμός ανήλθε στο 25,4%, με τις υπηρεσίες να συμβάλλουν σημαντικά στις ανατιμήσεις από τον Μάρτιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Η τράπεζα προειδοποιεί ότι οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να ενταθούν τους ερχόμενους μήνες εξαιτίας των υψηλών τιμών ενέργειας και των αποτελεσμάτων βάσης του Οκτωβρίου.

Δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank:

Σύμφωνα με προσωρινά δεδομένα που δημοσίευσε η Eurostat, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ελλάδα (με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ΕνΔΤΚ) ενισχύθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο 2026, συγκριτικά με 3,7% τον προηγούμενο μήνα. Αυτή είναι η πιο υψηλή καταγραφή από τον Μάρτιο 2023, δηλαδή 3,5 χρόνια, ενώ στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 3,8% κατά την ίδια περίοδο.

Καταγράφηκε επίσης μια μηνιαία αύξηση του πληθωρισμού στο 1,8%, σε σύγκριση με μόλις 0,4% τον προηγούμενο μήνα, με την Ελλάδα να εμφανίζεται δεύτερη σε επίπεδα πληθωρισμού στην ευρωζώνη μετά την Ιταλία. Αυτή η άνοδος συνδέεται και με την επαγγελματική περίοδο των εκπτώσεων που αντίκρισαν οι τιμές να επανέρχονται σε κανονικά επίπεδα τον Σεπτέμβριο.

Ο «πληθωρισμός του πολέμου»

Η επιτάχυνση του πληθωρισμού από τον Μάρτιο 2026 επηρεάστηκε σημαντικά από την κρίση στο Ιράν, με τον ετήσιο πληθωρισμό στην ενέργεια να καταγράφει 25,4% τον Σεπτέμβριο 2026 σε αντίθεση με 15,4% τον προηγούμενο μήνα. Η ναυτική οδός των Στενών του Ορμούζ, που διέσχιζε το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, υπήρξε στόχος επιθέσεων, οι οποίες περιόρισαν την παραγωγή και τη μεταφορά ενεργειακών πόρων. Παρά την αποκατάσταση των ροών από τις χώρες του Κόλπου, οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας παραμένουν ισχυρές, καθώς τα ασφάλιστρα κινδύνου έχουν αυξηθεί κατακόρυφα.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι ο πληθωρισμός δεν αντικατοπτρίζει απλώς την αύξηση των τιμών ή την «ακρίβεια». Αντιπροσωπεύει την ποσοτική μεταβολή στην τιμή ενός συνόλου αγαθών και υπηρεσιών. Έτσι, η αγοραστική δύναμη μπορεί να επηρεάζεται περισσότερο από τις διαρθρωτικές τάσεις του πληθωρισμού σε σχέση με τις μηνιαίες διακυμάνσεις των τιμών.

Από τον Μάρτιο μέχρι Σεπτέμβριο 2026, οι τιμές στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 4,0% σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο. Παρά το γεγονός ότι η αύξηση αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στις επιπτώσεις του πολέμου, ο πληθωρισμός είχε ήδη αρχίσει να ανακάμπτει στο 2,9% το 2025, ποσοστό ανώτερο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μάλιστα, το 55% της πληθωριστικής αύξησης προήλθε από τις τιμές υπηρεσιών, ενώ οι τιμές ενέργειας και τροφίμων είχαν μικρότερη συνεισφορά στην συνολική αύξηση.

Κλείνοντας, σημειώνεται ότι οι ανατιμήσεις στον τομέα των υπηρεσιών σχετίζονται έντονα με τις υπηρεσίες ψυχαγωγίας και στέγασης. Οι επιδράσεις της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν προκάλεσαν αυξήσεις πρώτων υλών που οδήγησαν σε ανατιμήσεις.

Διαδικασία μεταφοράς του πληθωρισμού

Οι επιδράσεις του πολέμου δεν περιορίζονται απλώς στην ενεργειακή αγορά, επηρεάζοντας και άλλες αγορές με ανοδικές πιέσεις. Την περίοδο Μαρτίου-Σεπτεμβρίου 2026, ο πυρήνας του πληθωρισμού στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 3,3%, σημειώνοντας ήπια αύξηση σε σύγκριση με το 2025.

Εσωτερικοί παράγοντες

Μια άλλη παρατήρηση σχετικά με την ανάλυση δείχνει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα, τα τελευταία τρία χρόνια, παραμένει υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, γεγονός που συνδέεται με την ταχύτερη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Ο πληθωρισμός διατηρείται υψηλός εξαιτίας τόσο γενικών όσο και ειδικευμένων παραγόντων:

1. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα, με ανάπτυξη 2,1% για τα επόμενα χρόνια, σε σύγκριση με την Ευρωζώνη.
2. Οι αγορές στην Ελλάδα παρουσιάζουν λιγότερη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα, οι οποίες συμβάλλουν περαιτέρω στην αύξηση των τιμών.
3. Αν και η ανεργία έχει μειωθεί, παραμένει υψηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, με αρκετές ειδικότητες να καταγράφουν ελλείψεις.
4. Η αγορά ενέργειας είναι εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωτερικές διαταραχές εξαιτίας της υψηλής ενεργειακής εξάρτησης της χώρας.

Αναμένονται μάλιστα και περαιτέρω πιέσεις από τις υπηρεσίες και την ενέργεια σε άλλες αγορές.

Σύντομες προοπτικές

Οι πληθωριστικές πιέσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν, ίσως και να ενταθούν τους προσεχείς μήνες, καθώς οι πολιτικές καταστάσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία αυξάνουν το αβέβαιο κλίμα στην αγορά. Αξιοσημείωτο είναι ότι το επίπεδο του ΕνΔΤΚ τον Οκτώβριο 2025 είναι σχετικά χαμηλό, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει την εκτίμηση του πληθωρισμού προς τα πάνω αυτόν τον μήνα.

Διαβάστε ακόμη

Ακίνητα: Πότε εξαγοράζεται το μερίδιο του Δημοσίου και πότε ξεμπλοκάρει μεταβίβαση με εταιρικά χρέη

Στα 165 ευρώ με +13,9% οι τιμές των «Airbnb» στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο – Στο τοπ 10 της Ευρώπης η Αθήνα (γράφημα)

Λιγότερο αλλά ακριβότερο κρασί περνάει τα σύνορα: Αυξάνει μερίδιο η Ευρώπη (γραφήματα)

Για περισσότερες ειδήσεις επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ