Ενεργειακή στήριξη: Το ελληνικό σχέδιο στο επίκεντρο Eurogroup και Ecofin

Η ελληνική πρόταση για την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής και παρεμβάσεις στον τομέα της ενέργειας θα είναι στο επίκεντρο των συζητήσεων του Eurogroup και Ecofin, που διεξάγονται σήμερα και αύριο στο Λουξεμβούργο. Οι ευρωπαίοι υπουργοί Οικονομικών καλούνται να αντιμετωπίσουν την αναβίωση της ενεργειακής κρίσης, που επαναφέρει τη δύσκολη επιλογή μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και οικονομικής στήριξης.

Στο Eurogroup, υπό την προεδρία του Κυριάκου Πιερρακάκη, θα αναλυθεί πώς η αναταραχή στις αγορές ενέργειας επηρεάζει την οικονομία της ευρωζώνης. Η Κομισιόν θα ρίξει φως στην κατάσταση και οι υπουργοί θα εξετάσουν τις συνέπειες για τις μακροοικονομικές και διαρθρωτικές πολιτικές.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ζητήσει από την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να μελετήσει εν Ουνώ προτάσεις για ευρωπαϊκή δράση ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της επόμενης εβδομάδας στις Βρυξέλες, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Η ελληνική πρόταση περιλαμβάνει βιώσιμα μέτρα υποστήριξης που θα επιτρέπουν εξαίρεση από τους κανόνες αύξησης δαπανών λόγω των ανατιμήσεων καυσίμων, προκειμένου οι πόροι να διατεθούν στην αντιμετώπιση στοχευμένων ενεργειακών αναγκών το χειμώνα.

Ωστόσο, τα ζητήματα που θα προκύψουν αναμένονται να προκαλέσουν νέα σύγκρουση μεταξύ Βόρειων και Νότιων χωρών σχετικά με το εάν θα επιτραπούν μεγαλύτερα ελλείμματα λόγω του κόστους ενέργειας για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Σχέδιο 1 δισ. για επενδύσεις

Επιπλέον, η Αθήνα θα υποβάλει αύριο στο Ecofin ένα εκπληκτικό επενδυτικό σχέδιο ύψους 1 δισ. ευρώ, το οποίο απολαμβάνει την έγκριση της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής για ενεργειακές δαπάνες.

Αυτό το σχέδιο περιλαμβάνει μέτρα ύψιστης σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια, που σχεδιάστηκαν μετά την 28η Φεβρουαρίου 2026, στοχεύοντας στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και τη βελτίωση της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Σύμφωνα με το προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2027, οι επενδύσεις αναμένονται να φτάσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028.

Τα έργα θα εντάσσονται σε δύο κατηγορίες:

· Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και υποδομές: Δράσεις όπως πανελλαδικό πρόγραμμα για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες με 100.000 δικαιούχους (200 εκατ. ευρώ), νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ΑΠΕ (200 εκατ. ευρώ), Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη (50 εκατ. ευρώ), ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημοσίων κτιρίων μέσω του «ΗΛΕΚΤΡΑ» (117 εκατ. ευρώ) και αναβάθμιση σχολικών μονάδων με το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ» (45 εκατ. ευρώ).

· Βιομηχανία και υποδομές: Δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία (50 εκατ. ευρώ), σιδηροδρομικά έργα ασφάλειας και επεκτάσεις (320 εκατ. ευρώ) και ανάπτυξη σταθμών φόρτισης λεωφορείων (20 εκατ. ευρώ).

Αυτές οι δαπάνες θα προσμετρούνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος. Η ενεργοποίηση της ρήτρας θα επιτρέψει στην Ελλάδα να τις αξιολογήσει ως επιλέξιμες για ευελιξία, αν η Κομισιόν τις εγκρίνει ως μέτρα ενεργειακής ασφάλειας.

Η διαδικασία απαιτεί από τη χώρα να υποβάλλει δυο ετήσιες αναφορές στην Επιτροπή με τα αναθεωρημένα μέτρα και το δημοσιονομικό τους αντίκτυπο. Η αναφορά της Άνοιξης θα καλύπτει το περασμένο έτος και θα περιλαμβάνει εκτιμήσεις για το τρέχον, ενώ η αναφορά του Φθινοπώρου θα αφορά το τρέχον έτος και το επόμενο.

Η μάχη για την ευελιξία

Ταυτόχρονα, η σύνοδος των υπουργών Οικονομικών στο Λουξεμβούργο θα καθορίσει την αρχική αναμέτρηση μεταξύ χωρών που ζητούν μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο λόγω ενεργειακού κόστους και εκείνων που επιμένουν στην τήρηση των κανόνων.

Μια συμμαχία χωρών του Νότου – Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία και Κύπρος – ζητά την προσωρινή αύξηση των ελλειμμάτων για τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης. Αντίθετα, ορισμένες χώρες της Βόρειας Ευρώπης, με προεξέχουσα την Ολλανδία, μοιράζονται μια αυστηρή προσέγγιση ενάντια σε κάθε «χαλάρωση» των δημοσιονομικών κανόνων.

Η Γερμανία απορρίπτει προτάσεις για γενικευμένη ευελιξία και προτείνει άλλες λύσεις, όπως η φορολόγηση εκτάκτων κερδών, επιδιώκοντας να ισορροπήσει μεταξύ της ανάγκης βοήθειας και της διατήρησης των δημοσιονομικών κανόνων.

Η Oύρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Κομισιόν, αναγνωρίζοντας την πίεση που ασκείται στα νοικοκυριά, δήλωσε στο Ευρωκοινοβούλιο ότι είναι απαραίτητο οποιοδήποτε μέτρο να είναι προσωρινό, στοχευμένο και να προστατεύει τα πιο ευάλωτα μέρη της κοινωνίας.

Αναμένονται οι αποφάσεις στη Σύνοδο

Ό,τι και αν συζητηθεί στο Eurogroup, η τελική απόφαση ανήκει στους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, οι οποίοι θα συνεδριάσουν την επόμενη Πέμπτη και Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Εκεί θα αποφασιστεί εάν θα δοθεί πολιτική έγκριση για μεγαλύτερη ευελιξία ή αν θα συνεχιστεί η αυστηρή γραμμή.

Για την Ελλάδα, αυτή η συζήτηση είναι κρίσιμη: από τη μια πλευρά, η χώρα επιδιώκει ευελιξία, ενώ από την άλλη αναμένει την έγκριση για την εφαρμογή της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής στον τομέα της ενέργειας. Εάν οι εξελίξεις είναι θετικές, θα διασφαλίσουν δημοσιονομικό χώρο για το επενδυτικό σχέδιο κοντά στο 1 δισ. ευρώ, καθώς και για επιπλέον επιδοτήσεις και στοχευμένα μέτρα, εντός των ευρωπαϊκών κανονισμών, αξιοποιώντας τα περιθώρια που προσφέρει το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας.

Διαβάστε ακόμη

Μετρό: Ξένος εμπειρογνώμονας επιστρατεύεται  για την ασφαλή επανεκκίνηση στην Κυψέλη

Κινεζικά αυτοκίνητα: Από τον Δρόμο του Μεταξιού στη λεωφόρο Κηφισίας

Σκλαβενίτης: «Φρεσκούλης», 250.000 μερίδες τη μέρα και Food Hall – Το μεγάλο σχέδιο στα τρόφιμα

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ