Ελλάδα προχωρά σε πυρηνική ενέργεια, ισχυρές αντιδράσεις από ΗΠΑ και Γαλλία

Η συζήτηση γύρω από την πυρηνική ενέργεια αποκτά ολοένα και πιο έντονη δυναμική στην Ελλάδα, καθώς οι γαλλικές και αμερικανικές πρωτοβουλίες ανταγωνίζονται για παρουσία στην αγορά. Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα δημιούργησε ελπίδες για μια αρχική συμφωνία Ελλάδας και ΗΠΑ στο συγκεκριμένο τομέα, εν μέσω του 6ου Στρατηγικού Διαλόγου. Ωστόσο, το κοινό ανακοινωθέν της 7ης Οκτωβρίου απέκλεισε ειδικές αναφορές στη πυρηνική ενέργεια, αφήνοντας ορισμένους επενδυτές απογοητευμένους.

Η ελληνική πλευρά βασίζεται στη συνεργασία με τη Γαλλία που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο, όταν ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπέγραψε δήλωση προθέσεων με τον Γάλλο υπουργό Roland Lescure. Αυτή η συμφωνία, αν και δεν περιλαμβάνει τη δημιουργία συγκεκριμένης πυρηνικής μονάδας, θέτει τα θεμέλια για συνεργασία που εστιάζει στην έρευνα, την πυρηνική ασφάλεια και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Εν τω μεταξύ, η ελληνική αγορά διαχωρίζεται σε δύο στρατόπεδα. Εταιρείες που κοιτάζουν προς τις ΗΠΑ προγραμματίζουν συνεργασίες με αμερικανικούς φορείς που ασχολούνται με τις σύγχρονες πυρηνικές τεχνολογίες. Οι τελευταίοι βλέπουν την ανάγκη για διεθνή συνεργασία, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις αρχίζουν να αναγνωρίζουν τις ευκαιρίες που παρέχει η αμερικανική αγορά. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει μια ομάδα που επικεντρώνεται στη Γαλλία, η οποία έχει δημιουργήσει ήδη στρατηγικές σχέσεις με την ελληνική κυβέρνηση.

Στο τεχνολογικό επίπεδο, οι ΗΠΑ υπερτερούν με ένα δίκτυο εταιρειών που δραστηριοποιούνται σε μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) και προηγμένα συστήματα, πολλά από τα οποία βρίσκονται σε διαδικασία αδειοδότησης. Αντίθετα, η Γαλλία διαθέτει συγκεντρωμένο και ώριμο πυρηνικό οικοσύστημα, με την EDF και τη Framatome που έχουν σημαντική εμπειρία και επενδύουν στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.

Η Ελλάδα εξετάζει επίσης τη δυνατότητά της να αναπτύξει βιομηχανική παρουσία στην εφοδιαστική αλυσίδα των πυρηνικών τεχνολογιών, με την ιδέα να συμμετάσχουν ελληνικές βιομηχανίες στην παραγωγή εξαρτημάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, η χώρα φαίνεται να έχει ενταχθεί στον παγκόσμιο χάρτη συνεργασιών στον τομέα των SMRs με τη στήριξη των ΗΠΑ.

Η δημιουργία ενός σοβαρού ρυθμιστικού πλαισίου είναι απαραίτητη, καθώς η Ελλάδα διαθέτει ήδη τη Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, αλλά της λείπει ένα ολοκληρωμένο σύστημα αδειοδότησης. Η αποφασιστική επιλογή τεχνολογίας είναι σημαντική, αφού η εγκαθίδρυση των κανονισμών γύρω από ένα συγκεκριμένο μοντέλο κάνει τη μετάβαση σε άλλες τεχνολογίες δύσκολη και κοστοβόρα.

Ο ρυθμός προόδου δεν είναι τόσο γρήγορος όσο θα επιθυμούσαν αρκετοί, αλλά η κυβέρνηση προσπαθεί να συγκροτήσει μια διυπουργική επιτροπή για την πυρηνική ενέργεια. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Τσάφος εργάζεται για να στελεχώσει αυτή την επιτροπή, αν και η πρόοδος δεν ικανοποιεί τις ανάγκες του project.

Η Διυπουργική καλείται να επισκοπήσει πολλά θέματα, όπως η νομική βάση, η χρηματοδότηση και η ετοιμότητα των κρατικών φορέων. Ωστόσο, μέλη της αγοράς υπογραμμίζουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά κενά που πρέπει να καλυφθούν, περιλαμβανομένου του σχεδιασμού, της πολιτικής αποδοχής και της δημιουργίας δεξαμενής εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Ο χρόνος είναι κρίσιμος, καθώς η αγορά στρέφεται προς την υλοποίηση έργων SMR σε άλλες χώρες, όπως η Πολωνία και η Βρετανία, αφήνοντας την Ελλάδα πίσω αν δεν κινηθεί γρήγορα.

Η Γενική Διευθύντρια της SETEC, Anne-Marie Choho, ανέφερε σε πρόσφατη εκδήλωση ότι οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες θα μπορούσαν να είναι η πιο κατάλληλη επιλογή για την Ελλάδα, λόγω του περιορισμένου μεγέθους του ηλεκτρικού συστήματος. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη για ένα ισχυρό ρυθμιστικό και θεσμικό πλαίσιο προτού η χώρα μπει στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.

Στο παράδειγμα της Τουρκίας, η Άγκυρα προχωρά με πολυδιάστατους πυρηνικούς προμηθευτές, αξιοποιώντας την ισχύ του ανταγωνισμού για καλύτερες συμφωνίες. Στην ελληνική περίπτωση, η κατάσταση εξελίσσεται πιο σταδιακά, καθώς η χώρα προσπαθεί να ενσωματώσει την πυρηνική ενέργεια στο μακροπρόθεσμο ενεργειακό της σχέδιο.

Η Ελλάδα πρέπει άμεσα να ενισχύσει τον διάλογο γύρω από την πυρηνική ενέργεια, για να μην μείνει απ’ έξω από τις αναπτυσσόμενες στρατηγικές και συνεργασίες στην ευρωπαϊκή αγορά. Οι προοπτικές φαίνονται ενδιαφέρουσες, αλλά απαιτούν γρήγορη και συνεκτική δράση.

Διαβάστε επίσης