Ελβετία: Δραματική μείωση 20% στους παγετώνες σε μόλις πέντε χρόνια

Η φετινή χρονιά αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη για τους ελβετικούς παγετώνες, καθώς οι απώλειες τους καταγράφονται ως οι δεύτερες πιο σοβαρές από το 2020. Σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιοποιείται σήμερα, οι παγετώνες έχασαν περίπου 20% του όγκου τους στην τελευταία πενταετία, με μια ακόμη πτώση της τάξεως του 5,5% φέτος. Ο λόγος γι’ αυτή την καταστροφή είναι κυρίως το θερμότερο καλοκαίρι που έχει σημειωθεί ποτέ και ένας χειμώνας με ελάχιστες χιονοπτώσεις. Αυτή η κατάσταση σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη απώλεια από το 1950, όπως αναφέρουν τα στοιχεία του δικτύου παρακολούθησης GLAMOS.

Στην κορυφή ενός παγετώνα, σχεδόν στα 3.000 μέτρα, ο Ματίας Χους, επικεφαλής του GLAMOS, παρακολουθεί με ανησυχία τα δραματικά αλλαγμένα τοπία: «αυτός ο παγετώνας οδεύει να εξαφανιστεί (…) Μπορεί να μην υπάρχει καθόλου πάγος εδώ σε δέκα ως δεκαπέντε χρόνια».

Αφαιρώντας μια αλουμινένια βέργα τεσσάρων μέτρων που είχε εγκαταστήσει το GLAMOS, ο Χους παρατηρεί ότι το διακριτό τμήμα της βέργας, που στα τέλη Ιουλίου ήταν σχεδόν αόρατο, σήμερα έχει μειωθεί στα τρία μέτρα. «Δεν εκπλησσόμαστε, γνωρίζουμε πόσο γρήγορα λιώνουν οι παγετώνες. Αλλά το να βλέπεις αυτά τα βουνά χωρίς χιόνι, γυμνά (…) είναι αληθινά κάτι άλλο, είναι απίστευτο», δηλώνει ο επιστήμονας.

Ανάμεσα στο 2022 και το 2026, η απώλεια όγκου από τους ελβετικούς παγετώνες υπήρξε πιο ραγδαία από την προηγούμενη πενταετία, με μια συνολική απώλεια 20% από το 2021. Οι μετρήσεις σε περίπου είκοσι παγετώνες δείχνουν ότι η τήξη εξελίσσεται με ανησυχητικό ρυθμό: στη διάρκεια της δεκαετίας 1990, το 10% του όγκου τους είχε χαθεί, ενώ τη δεκαετία 2016-2026 το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 27%.

«Καμιά πιθανότητα επιβίωσης»

Σύμφωνα με τη MétéoSuisse, οι αυξήσεις θερμοκρασίας στην Ελβετία είναι διπλάσιες σε σχέση με τον παγκόσμιο μέσο όρο. Η περίοδος από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο φέτος κατέχει το ρεκόρ θερμοκρασιών από την αρχή των μετρήσεων το 1864, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2023.

«Το μελλοντικό καλοκαίρι σ’ έναν κόσμο στους +3 βαθμούς θα είναι περίπου 3,6° Κελσίου πιο ζεστό από την περίοδο αναφοράς 1991-2020. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026, η διαφορά ανήλθε σε 3,4° Κελσίου», υπογραμμίζει η MétéoSuisse, προσθέτοντας ότι το καλοκαίρι του 2026 θα είναι ο μέσος όρος αν επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη.

Στα ελβετικά βουνά, οι μετρήσεις είναι τρομακτικές.

Ακόμα και σε υψόμετρο 3.500 μέτρων, το χιόνι που προστάτευε τους παγετώνες έχει ήδη λιώσει από τον Ιούνιο και εξαφανίστηκε τον Σεπτέμβριο. «Σε τέτοιες συνθήκες, οι αλπικοί παγετώνες δεν έχουν καμιά πιθανότητα επιβίωσης μακροπρόθεσμα», επισημαίνει το GLAMOS. Όσον αφορά την τήξη που παρατηρείται φέτος, οι ερευνητές αναγκάστηκαν να εγκαταστήσουν ξανά πασσάλους μέτρησης σε υψηλότερα υψόμετρα, καθώς ο πάγος γύρω τους εξαφανίστηκε.

Η μέση μείωση του πάχους του πάγου σε ορισμένους παγετώνες φτάνει από 2,5 έως 4 μέτρα, ενώ σε κάποιες περιοχές η απώλεια φτάνει τα 10 μέτρα το καλοκαίρι. Παρόλο που οι θερμοκρασίες ήταν πολύ υψηλές φέτος, οι απώλειες δεν ξεπέρασαν αυτές του 2022, καθώς αρκετοί παγετώνες καλύφθηκαν με περισσότερο χιόνι απ’ ότι το 2019. Ο περιορισμένος θόρυβος από τη Σαχάρα συνέβαλε επίσης, επιτρέποντας στον πάγο να αντανακλά περισσότερο ηλιακό φως, που με τη σειρά του διαφεύγει στην ατμόσφαιρα χωρίς να απορροφηθεί από το χιόνι.

Δυστυχώς, τέσσερις παγετώνες υπήρξαν φέτος θύματα της μεγαλύτερης τήξης, ιδιαίτερα ο παγετώνας του Ρον και ο Αλέτς, ο μεγαλύτερος των Άλπεων. Η μείωση των παγετώνων προκαλεί ανησυχία στους επιστήμονες για τη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων στο μέλλον. Κατά την περίοδο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου, οι παγετώνες έχασαν γύρω στα 2,2 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού, ποσότητα που «είναι τετραπλάσια από την ετήσια κατανάλωση νερού των ελβετικών νοικοκυριών», όπως αναφέρει ο κ. Χους.

Διαβάστε ακόμη