
Η δραματική μείωση της λίμνης Κορώνειας στη Βόρεια Ελλάδα απασχολεί το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters, αποκαλύπτοντας την αναγκαία προστασία μιας περιοχής που έχει σχεδόν εξαφανιστεί. Η Κορώνεια, η οποία άλλοτε κατατάσσετο στην πέμπτη θέση ως η μεγαλύτερη λίμνη της χώρας και αποτελείτο από ένανVital βιότοπο για εκατοντάδες μεταναστευτικά και υδρόβια πτηνά, σήμερα καλύπτει λιγότερο από το 10% της επιφάνειας της που είχε πριν από δέκα χρόνια, σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Η διάσημη αυτή περιοχή, που άλλοτε γειτόνευε με νερά, ψάρια και επισκέπτες, παρουσιάζει μια εικόνα παρακμής. Εκτεταμένα τμήματα του πυθμένα έχουν ξεσκεπασθεί, αφήνοντας πίσω τους έναν ερημωμένο και σπασμένο τοπίο, με ελάχιστο θολό νερό να αναμένει την καταιγίδα. Οι αναλύσεις του Reuters προσδιορίζουν την κατάσταση αυτή ως χαρακτηριστική αντανάκλαση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, σε συνδυασμό με τις μειωμένες βροχοπτώσεις και τις επιπτώσεις από την υπεράντληση για γεωργικούς σκοπούς.
Η στατιστική πτώση των εκτάσεων
Δορυφορικές απεικονίσεις από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αποκαλύπτουν ότι η επιφάνεια της Κορώνειας έχει υποστεί δραματική μείωση, από 34,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα το 2016, περιορίστηκε στα 2,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Η ταχύτητα της πτώσης των υδάτων εντάθηκε έπειτα από την βροχερή περίοδο του 2015-2016. Στη συνέχεια, οι χαμηλές βροχοπτώσεις και οι αυξημένες θερμοκρασίες εμπόδισαν τη φυσική τροφοδοσία του υδάτινου σώματος.
Ο Δημήτρης Παπαδήμος, επικεφαλής της διαχείρισης υδατικών πόρων στο Εθνικό Κέντρο Υγροτόπων, επισημαίνει ότι τις τελευταίες πέντε τουλάχιστον χρόνια, οι βροχοπτώσεις στην περιοχή είναι κοντά στα 400 χιλιοστά, μια μείωση κατά 150 χιλιοστά σε σύγκριση με προηγούμενες δεκαετίες. Παράλληλα, η ανύψωση της μέσης θερμοκρασίας έχει προκαλέσει αύξηση της εξάτμισης, επιβαρύνοντας ακόμα περισσότερο την υδατική διαχείριση.
Οι αγορές που πιέζουν
Παρά τις κλιματικές συνθήκες, η κατάσταση κρίνεται επιβαρυμένη από την έντονη χρήση του νερού για γεωργικές και κτηνοτροφικές ανάγκες. Οι αγρότες στην περιοχή στρέφονται ολοένα και περισσότερο στα ολιγάριθμα διαθέσιμα αποθέματα για την άρδευση των καλλιεργειών τους.
Σύμφωνα με το Reuters, κατά την πρόσφατη επίσκεψη δημοσιογράφου στην περιοχή, αγρότης διαπίστωσε τη χρήση μεγάλης αντλίας για την άντληση νερού από τη λίμνη στα χωράφια του. Οι ελληνικές αρχές, από την πλευρά τους, έχουν ενισχύσει τις επιθεωρήσεις και τα μέτρα για τη θωράκιση των υδάτινων πόρων. Αυτή η παρέμβαση ήρθε και υπό την πίεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία το 2013 είχε επισημάνει την αδυναμία προστασίας της λίμνης από τις ανωμαλίες της άρδευσης και τις παράνομες γεωτρήσεις.
Ο Πέτρος Βαρελίδης, γενικός γραμματέας του υπουργείου Περιβάλλοντος, δήλωσε στο Reuters ότι γίνεται πλέον αυστηρή παρακολούθηση για τον περιορισμό της χρήσης νερού στις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Μια απογοητευτική εικόνα
Η μεταβολή αυτή είναι σαφής και για τους κατοίκους των παραλίμνιων περιοχών. Ο Κώστας Χατζηβουλγαρίδης, πρόεδρος της κοινότητας του Αγίου Βασιλείου, επεσήμανε στο Reuters ότι οι κάτοικοι αναπολούν την εποχή που η λίμνη ήταν γεμάτη από νερό και ζωή. Σήμερα, η εικόνα αυτή τονίζει τη μεγάλη απογοήτευση τους.
Η κατάσταση της Κορώνειας έρχεται να προστεθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν πολλές περιοχές της Ευρώπης, όπου οι ακραίες θερμοκρασίες και οι περιορισμένες βροχοπτώσεις έχουν οδηγήσει σε σοβαρές πτώσεις στάθμης υδάτων. Στη Βόρεια Ελλάδα, η Κορώνεια παραμένει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο ευάλωτα είναι τα υδάτινα οικοσυστήματα απέναντι στην ξηρασία, την ανόδο της θερμοκρασίας και τις ανθρώπινες επιδράσεις.