Γραφεία και καταστήματα μετατρέπονται σε κατοικίες: Πώς και πού;
Ο νέος νόμος αριθ. 5322/2026 φέρνει σημαντικές αλλαγές για τους κατόχους επαγγελματικών ακινήτων, όπως γραφεία, καταστήματα και αποθήκες, επιτρέποντας την πιθανή μετατροπή αυτών των χώρων σε κατοικίες, υπό ορισμένες προϋποθέσεις. Αυτή η εξέλιξη καθιστά εφικτή ακόμα και τη μετατροπή ακινήτων σε περιοχές όπου η τρέχουσα χρήση γης δεν το επιτρέπει.
Η τροπολογία αναθεωρεί το άρθρο 199 του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, διευκολύνοντας την αξιοποίηση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος για την κάλυψη των αναγκών στέγασης. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να εξετάσουν αν τα ακίνητά τους μπορούν να επανακαταταγούν σε νέα χρήση.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ένα παλιό γραφείο σε περιοχή με περιορισμούς κατοικίας, το οποίο μπορεί να μετατραπεί σε σπίτι, να πωληθεί ως κατοικία ή να ενοικιαστεί μακροχρόνια εφόσον πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν τη θέση και τις νομικές προϋποθέσεις του ακινήτου τους. Αν το κτίριο είναι νόμιμο και εντός σχεδίου, μπορεί να επιτραπεί η αλλαγή χρήσης σε κατοικία, ανεξαρτήτως των τρέχουσων κατηγοριών χρήσης γης. Έχουν επίσης δυνατότητα υπαγωγής στην ρύθμιση κτίρια που χτίστηκαν με παρέκκλιση, εφόσον πληρούν τα κριτήρια και έχουν εγκρίσεις έως το τέλος του 2025.
Για κτίρια εκτός σχεδίου, παρέχεται η δυνατότητα μετατροπής νομίμως υφιστάμενων κτιρίων σε κατοικίες ακόμη και αν το σημερινό καθεστώς το δυσκολεύει. Η αλλαγή αυτή μπορεί να αφορά και μόνο ένα τμήμα του κτιρίου, αλλά ισχύει μόνο για μία φορά.
Σημαντικό είναι ότι η αλλαγή χρήσης δεν επιτρέπεται να συνοδεύεται από αύξηση του όγκου ή της δόμησης του ακινήτου, διασφαλίζοντας ότι η μετατροπή γίνεται εντός των υπάρχουσας δομής.
Επιπλέον, η ΠΟΜΙΔΑ αναφέρει ότι η μετατροπή μπορεί να περιλαμβάνει και τη δημιουργία θέσεων στάθμευσης, σημειώνοντας σχετικές παραγράφους του άρθρου 199.
Ωστόσο, για κτίρια εκτός σχεδίου που έχουν οικοδομηθεί με παρέκκλιση, μπορεί να απαιτείται η καταβολή ειδικού τέλους, που ανέρχεται στο 5% της αντικειμενικής αξίας της γης, για την έκδοση άδειας.
Οι ιδιοκτήτες που επιθυμούν να ενοικιάσουν τις νέες κατοικίες μακροχρόνια δεν έχουν περιορισμούς, ωστόσο οι κατοικίες που δημιουργούνται με αυτή τη διαδικασία δεν μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνιες μισθώσεις για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συσχέτιση αυτών των μετατροπών με τη διαδικασία της Golden Visa, καθώς η ελάχιστη επένδυση παραμένει στα 250.000 ευρώ και απαλλάσσει από την ανάγκη των 120 τ.μ., εφόσον ολοκληρωθεί η αλλαγή χρήσης πριν την υποβολή αίτησης για άδεια διαμονής. Για αυτή τη διαδικασία, η μετατροπή πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μετά την 5η Απριλίου 2024.
Οι πρώτες μετατροπές ήδη παρατηρούνται στο κέντρο της Αθήνας, με συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως η προτεινόμενη αλλαγή γραφείων σε κατοικίες σε γνωστές τοποθεσίες.
