Οι κερδισμένες βιομηχανίες από την ένεση 6 δισ. στο ETS και οι αλλαγές στην αγορά άνθρακα
Στο πλαίσιο μιας στρατηγικής παρέμβασης, οι κυβερνήσεις της Ευρώπης έχουν προτείνει μια σημαντική οικονομική στήριξη για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της ΕΕ, αυξάνοντας τα διαθέσιμα δωρεάν δικαιώματα εκπομπών μέσω των δεικτών θερμότητας και καυσίμων για το διάστημα 2026-2030. Αυτή η πρωτοβουλία, που αποτελεί τον προάγγελο μιας συνολικής μεταρρύθμισης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών Ρύπων της ΕΕ (EU ETS), αναμένεται να μειώσει σημαντικά το κόστος του άνθρακα για βιομηχανίες σε τομείς όπως η χημεία, η μέταλλος, η κεραμική, το γυαλί, ο χαρτοπολτός και οι τροφές.
Όπως ανακοινώθηκε χθες, οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ κατέληξαν σε συμφωνία για την αξιοποίηση περίπου 88 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών που ήταν ήδη διαθέσιμα για δωρεάν κατανομή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η κίνηση αυτή θα οδηγήσει σε μια εξοικονόμηση που αγγίζει τα 6 δισεκατομμύρια ευρώ. Το Συμβούλιο αποφάσισε επίσης να προσθέσει 33 εκατομμύρια δικαιώματα που δεν είχαν διανεμηθεί, ανεβάζοντας τη συνολική ποσότητα στα 121 εκατομμύρια. Πρέπει να σημειωθεί ότι η συμφωνία αυτή δεν είναι δεσμευτική, καθώς έπεται σειρά διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πεδίο εφαρμογής του μέτρου και βιομηχανίες που καλύπτονται
Σύμφωνα με το υφιστάμενο πλαίσιο, η δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων CO2 βασίζεται σε 54 δείκτες, εκ των οποίων οι 52 αφορούν προϊόντα και οι άλλοι δύο χρησιμοποιούνται ως εφεδρικοί για θερμότητα και καύσιμα. Οι εφεδρικοί αυτοί δείκτες ενεργοποιούνται σε περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει εξειδικευμένος δείκτης για συγκεκριμένο προϊόν. Το μέτρο καλύπτει συγκεκριμένες υποδομές και διαδικασίες παραγωγής, που υπολογίζουν την έγκριση για δωρεάν δικαιώματα βάσει της θερμότητας που καταναλώνουν, όπως ατμός ή ζεστό νερό για θερμαντικές και ψυκτικές διεργασίες, καθώς και καύσιμα για άμεση θέρμανση, ξήρανση ή παραγωγή μηχανικής ενέργειας. Ορισμένες συγκεκριμένες βιομηχανίες που θα επωφεληθούν περιλαμβάνουν τη χημική, τη μεταλλουργία, την κεραμοποιία, τη βιομηχανία γυαλιού, χαρτοπολτού και χαρτιού, την εξόρυξη βιομηχανικών ορυκτών, καθώς και τη βιομηχανία τροφίμων. Ενδέχεται επίσης να καλυφθούν ειδικές διαδικασίες άλλων ενεργοβόρων τομέων που δεν έχουν ήδη ενταχθεί στους 52 ειδικούς δείκτες του ETS.
Αιτίες αύξησης των δωρεάν δικαιωμάτων
Αυτή η παρέμβαση συμβάλλει στη μείωση των εξόδων που θα πρέπει να καλύψουν οι βιομηχανίες για την αγορά δικαιωμάτων CO₂, αφού στο ETS, η κάθε μονάδα δικαιώματος αντιστοιχεί στην εκπομπή ενός τόνου CO2. Εάν μια εγκατάσταση δεν έχει επαρκή δωρεάν δικαιώματα για τις πραγματικές εκπομπές της, θα χρειαστεί να αποκτήσει την αναγκαία ποσότητα από την αγορά. Αυτή η αυξημένη δωρεάν κατανομή περιορίζει τα σχετικά κόστη. Σκοπός της πολιτικής είναι να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος «διαρροής άνθρακα», δηλαδή το ενδεχόμενο οι επιχειρήσεις να μεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες με χαμηλότερο ενεργειακό κόστος και αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανονισμούς, κάτι που θα είχε αρνητικές συνέπειες για την Ευρώπη σε όρους επενδύσεων και θέσεων εργασίας, χωρίς όμως να επιφέρει μείωση των παγκόσμιων εκπομπών. Σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου, οι δείκτες για τη θερμότητα και τα καύσιμα υπολογίζεται ότι θα είναι περίπου 9% χαμηλότεροι σε σχέση με τις τιμές της περιόδου 2021-2025, μια μετριοπαθής μείωση που στοχεύει στη στήριξη των βιομηχανιών.
Προετοιμασία για τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση του ETS
Η τρέχουσα παρέμβαση είναι το πρώτο βήμα προς τη συνολική μεταρρύθμιση του ETS που προτείνει η Επιτροπή για το 2026. Αντιμετωπίζει τις προκλήσεις της περιόδου 2026-2030, ενώ η συνολική ανανέωση θα καθορίσει τη μελλοντική κατεύθυνση της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα μετά το 2030 και τη σύνδεσή της με τον κλιματικό στόχο του 2040. Πρόκειται για ένα κλειδί για τη νέα δομή του ETS, που φιλοδοξεί να ισορροπήσει ανάμεσα στους στόχους της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας και της διατήρησης της παραγωγής στην Ευρώπη.
Διαβάστε ακόμη
