Συντάξεις: Οι 9 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες μένουν στα 800 ευρώ – Αποκαλύψεις για τις χαμηλές εισφορές

Περίπου οι μισοί από τους ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες φαίνεται να βρίσκονται σε μια παγίδα χαμηλών συντάξεων. Οι αυξανόμενες ανάγκες τους να μειώσουν τα τρέχοντα έξοδα τους οδηγούν στη μαζική επιλογή των πιο φτηνών ασφαλιστικών κατηγοριών του e-ΕΦΚΑ.

Αυτή η επιλογή μπορεί να αποδειχθεί βραχυπρόθεσμη λύση ανακούφισης, ωστόσο δρομολογεί σοβαρές συνέπειες για το μέλλον. Σύμφωνα με τα δεδομένα, έως και το 90% των ασφαλισμένων στις εν λόγω κατηγορίες διατρέχουν κίνδυνο να λάβουν σύνταξη μόλις 800 ευρώ μεικτά, που μεταφράζεται σε περίπου 752 ευρώ καθαρά, ακόμα και μετά από 40 χρόνια εργασίας.

Αυτό το φαινόμενο αντικατοπτρίζει ένα γενικότερο οικονομικό αδιέξοδο. Πολλοί επαγγελματίες βρίσκονται στη θέση να μην μπορούν να αυξήσουν τις ασφαλιστικές τους εισφορές, αντιμετωπίζοντας ταυτόχρονα πιο υψηλή φορολογία, αυξημένο κόστος λειτουργίας και σωρευμένες οφειλές. Έτσι, προτιμούν να επιλέγουν τις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες, θυσιάζοντας μελλοντικό εισόδημα.

Η κατάσταση ενισχύεται περαιτέρω από την αύξηση των χρεών προς τον e-ΕΦΚΑ, που έχει γίνει σοβαρός εμπόδιο για την σύνταξή τους.

Περισσότεροι από 7 στους 10 στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία

Η κατανομή των ασφαλισμένων αποκαλύπτει την έντονη τάση προς τις φθηνές εισφορές. Σημαντικά το 71,57% των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών έχει επιλέξει την πρώτη και πιο οικονομική ασφαλιστική κατηγορία, με το ποσοστό να ανέρχεται σε 85,19% αν συμπεριληφθεί και η ειδική κατηγορία.

Αυτή η τάση ξεκίνησε το 2020, με την κατάργηση του προηγούμενου συστήματος υπολογισμού εισφορών βάση του εισοδήματος και την εισαγωγή συγκεκριμένων ασφαλιστικών κατηγοριών.

Μέσα σε έναν συνολικό πληθυσμό 1.061.730 ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων, οι 650.195 έχουν επιλέξει την πρώτη κατηγορία. Στη δεύτερη κατηγορία βρίσκονται 163.504 και από την τρίτη έως την έκτη μόλις 69.738 ασφαλισμένοι.

Αυτή η διαφοροποίηση έχει άμεσες συνέπειες στη σύνταξη. Μόνο περίπου το 7% των ασφαλισμένων από την τρίτη κατηγορία και πάνω μπορεί να εξασφαλίσει σύνταξη άνω των 1.000 ευρώ.

Αντίθετα, η επιλογή χαμηλότερης κατηγορίας σηματοδοτεί αισθητά μικρότερη σύνταξη, παρά την προϋπηρεσία δεκαετιών.

Συντάξεις κάτω από τον κατώτατο μισθό

Αυτή η τάση μπορεί να επιφέρει την εμφάνιση μιας μεγάλης ομάδας συνταξιούχων με χαμηλά εισοδήματα στα επόμενα χρόνια.

Με συντάξεις που δεν θα ξεπερνούν τα 800 ευρώ μεικτά, πολλές από αυτές που θα λαμβάνουν οι επαγγελματίες θα είναι κάτω από τον σημερινό κατώτατο μισθό των 920 ευρώ.

Επιπλέον, οι ετήσιες αυξήσεις 2% ή 3% είναι μάλλον ανεπαρκείς, καθώς εφαρμόζονται σε ήδη χαμηλή βάση, αυξάνοντας τη διαφορά με το κόστος διαβίωσης, ειδικά σε μια περίοδο συνεχών αυξήσεων τιμών.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις τρέχουσες γενιές ασφαλισμένων. Πάνω από 350.000 επαγγελματίες που συμμετείχαν στη ρύθμιση οφειλών του νόμου 4611/2019 έχουν ήδη αντιμετωπίσει μόνιμες επιπτώσεις στους μελλοντικούς τους συνταξιοδοτικούς υπολογισμούς.

Επιλέγοντας τον επανυπολογισμό των οφειλών της περιόδου 2002-2016 με βάση την κατώτατη ασφαλιστική εισφορά, κατάφεραν να μειώσουν τις οφειλές τους έως και 50%, αλλά αυτό είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί μόνιμα η συνταξιοδοτική τους παροχή κατά 20%-30% για εκείνα τα χρόνια.

Είναι στην ουσία μια εμπορική συμφωνία μεταξύ της οικονομικής επιβίωσης σήμερα και της μέλλουσας συνταξιοδοτικής επάρκειας.

Οφειλές 52,4 δισ. ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ

Παράλληλα, το πρόβλημα των χαμηλών εισφορών συνοδεύεται από την αύξηση των ληξιπρόθεσμων χρεών.

Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, οι συνολικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ είχαν φτάσει τα 52,425 δισ. ευρώ, με αυξήσεις οφειλών μεταξύ αγροτών και ελεύθερων επαγγελματιών κατά περίπου 640 εκατομμύρια ευρώ σε μόλις τρεις μήνες.

Η αύξηση αυτών των χρεών έχει άμεσες επιπτώσεις για την συνταξιοδότηση, καθώς η εκτίμηση δείχνει ότι περί τις 300.000 ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες δεν μπορούν να συνταξιοδοτηθούν λόγω οφειλών.

Αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο για πολλούς ασφαλισμένους. Οι χαμηλές εισφορές μειώνουν τη μελλοντική τους σύνταξη, ενώ η αδυναμία καταβολής ακόμη και αυτών των εισφορών οδηγεί σε χρέη που μπορεί να μπλοκάρουν την δυνατότητα συνταξιοδότησης.

Τρεις βασικοί λόγοι για την αύξηση των χρεών

Η αύξηση των οφειλών προέρχεται κυρίως από τρεις παράγοντες: τη τεκμαρτή φορολόγηση, την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών και τις προσαυξήσεις που βαραίνουν τις παλαιές οφειλές.

Οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν αυξηθεί συνολικά κατά 18,2% την περίοδο 2023-2026, με αναπροσαρμογές 9,6% το 2023, 3,45% το 2024, 2,7% το 2025 και 2,5% το 2026.

Για έναν επαγγελματία που ήδη βρίσκεται αντιμέτωπος με αυξημένα έξοδα, μια σχετικά μικρή ετήσια αύξηση στις ασφαλιστικές εισφορές μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βάρος.

Αυτή η πίεση ενισχύεται από τη τεκμαρτή φορολόγηση, η οποία ανεβάζει το φορολογητέο εισόδημα για πολλούς επαγγελματίες, ανεξαρτήτως της οικονομικής τους πραγματικότητας.

Επιπλέον, οι προσαυξήσεις και τα πρόστιμα μπορούν να πολλαπλασιάσουν τις αρχικές ασφαλιστικές οφειλές, καθιστώντας πιο δύσκολη την αποπληρωμή και περιορίζοντας τις πιθανότητες επιστροφής στη συνέπεια πληρωμών.

Η διλημματική κατάσταση για τους επαγγελματίες

Η μεγάλη συγκέντρωση ασφαλισμένων στην πρώτη κατηγορία δεν φαίνεται να είναι αποτέλεσμα στρατηγικής σχεδίασης για το μέλλον, αλλά μία αμυντική αντίδραση απέναντι στις καθημερινές οικονομικές πιέσεις.

Οι περισσότεροι επαγγελματίες προτιμούν να κρατούν χαμηλά τα μηνιαία τους έξοδα, παρά την επίγνωση ότι αυτή η απόφαση μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις όταν θα αποσυρθούν από την εργασία.

Το ασφαλιστικό σύστημα διαμορφώνει ένα επείγον δίλημμα: υψηλές εισφορές σήμερα σημαίνουν καλύτερες συντάξεις αύριο, αλλά για πολλούς δεν υπάρχει εναλλακτική επιλογή πέρα από την οικονομικά πιο προσιτή κατηγορία.

Η κατάσταση γίνεται πιο περίπλοκη όταν η υποχρέωση για τις ελάχιστες εισφορές συγκρούεται με άλλες άμεσες οικονομικές ανάγκες, όπως οι φορολογικές υποχρεώσεις, τα δάνεια, τα οικογενειακά έξοδα και τα λειτουργικά κόστη των επιχειρήσεων.

Εάν η τρέχουσα κατάσταση παραμείνει αμετάβλητη, τα επόμενα χρόνια αναμένεται ένα μεγάλο κύμα χαμηλοσυνταξιούχων από τον τομέα της αυτοαπασχόλησης, αν και πολλοί από αυτούς θα έχουν συμπληρώσει 35 ή 40 χρόνια εργασίας.

Το κύριο ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο το ύψος της σύνταξης, αλλά η προσπάθεια των επαγγελματιών να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμοι σήμερα, που ενδέχεται να μεταφέρει σημαντική χρηματοοικονομική ανασφάλεια στο μέλλον.

Διαβάστε επίσης

«Βόμβα» για την COSCO: Καταγγελίες για κρυφό εξοπλισμό συλλογής στρατιωτικών πληροφοριών

Wall Street: Πληθαίνουν οι προειδοποιήσεις για τον Σεπτέμβριο – JPMorgan και Wells Fargo χαμηλώνουν τον πήχη

Bally’s Intralot: Q4 ή αρχές του 2027 το deal με την evoke – Τα αντίβαρα στη φορολόγηση της Μ. Βρετανίας

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ